เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๓๕๙] พระผู้มีพระภาคประทับ ... เขตพระนครสาวัตถี ฯ
ก็สมัยนั้น พระราชา ๕ พระองค์ มีพระเจ้าปเสนทิโกศลเป็นประมุข
ผู้เอิบอิ่มเพรียบพร้อมได้รับบำเรออยู่ด้วยเบญจพิธกามคุณ เกิดถ้อยคำโต้เถียงกัน
ขึ้นว่า อะไรหนอเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย ฯ
ในพระราชาเหล่านั้น บางองค์ได้ตรัสอย่างนี้ว่า รูปทั้งหลายเป็นยอดแห่ง
กามทั้งหลาย ฯ
บางองค์ได้ตรัสอย่างนี้ว่า เสียงทั้งหลายเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย ฯ
บางองค์ได้ตรัสอย่างนี้ว่า กลิ่นทั้งหลายเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย ฯ
บางองค์ได้ตรัสอย่างนี้ว่า รสทั้งหลายเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย ฯ
บางองค์ได้ตรัสอย่างนี้ว่า โผฏฐัพพะทั้งหลายเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย ฯ
เพราะเหตุที่พระราชาเหล่านั้น ไม่อาจทรงยังกันและกันให้เข้าพระทัยได้
จึงพระเจ้าปเสนทิโกศล ได้ตรัสกะพระราชาเหล่านั้นว่า มาเถิดท่านสหายทั้งหลาย
เราจักเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ครั้นแล้วจักทูลถามความข้อนี้กะพระ-
*ผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคจักทรงพยากรณ์แก่เราทั้งหลายอย่างใด เราทั้งหลาย
พึงจำคำพยากรณ์นั้นไว้อย่างนั้นเถิด ฯ
พระราชาเหล่านั้น ทรงรับพระดำรัสของพระเจ้าปเสนทิโกศลแล้ว ฯ
▴ ย่อ
สาวตฺถิยํ วิหรติ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 23.97 · พุทธชยันตี 13.150
เตน โข ปน สมเยน ปญฺจนฺนํ
ราชูนํ ปเสนทิปมุขานํ ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตานํ สมงฺคิภูตานํ
ปริจารยมานานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena pañcannaṁ rājūnaṁ pasenadipamukhānaṁ pañcahi kāmaguṇehi samappitānaṁ samaṅgībhūtānaṁ paricārayamānānaṁ ayamantarākathā udapādi:
Now at that time five kings headed by Pasenadi were amusing themselves, supplied and provided with the five kinds of sensual stimulation, and this discussion came up among them:
กึ นุ โข กามานํ
อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“kiṁ nu kho kāmānaṁ aggan”ti?
“What’s the best of sensual pleasures?”
ตเตฺรกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Tatrekacce evamāhaṁsu:
Some of them said,
รูปา กามานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“rūpā kāmānaṁ aggan”ti.
“Sights are the best of sensual pleasures!”
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
Others said,
สทฺทา กามานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“saddā kāmānaṁ aggan”ti.
“Sounds are best!”
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
Others said,
คนฺธา กามานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“gandhā kāmānaṁ aggan”ti.
“Smells are best!”
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
Others said,
รสา กามานํ
อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“rasā kāmānaṁ aggan”ti.
“Tastes are best!”
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
Others said,
โผฏฺฐพฺพา กามานํ อคฺคนฺติ ฯ✎ ร่าง
“phoṭṭhabbā kāmānaṁ aggan”ti.
“Touches are best!”
ยโต โข เต ราชาโน นาสกฺขึสุ อญฺญมญฺญํ สญฺญาเปตุํ✎ ร่าง
Yato kho te rājāno nāsakkhiṁsu aññamaññaṁ saññāpetuṁ.
Since those kings were unable to persuade each other,
อถ
โข ราชา ปเสนทิโกสโล เต ราชาโน เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho rājā pasenadi kosalo te rājāno etadavoca:
King Pasenadi said to them,
อายาม
มาริสา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิสฺสาม อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ
เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺฉิสฺสาม✎ ร่าง
“āyāma, mārisā, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etamatthaṁ paṭipucchissāma.
“Come, good fellows, let’s go to the Buddha and ask him about this.
ยถา โน ภควา พฺยากริสฺสติ ตถา นํ
ธาเรยฺยามาติ ๒- ฯ✎ ร่าง
Yathā no bhagavā byākarissati tathā naṁ dhāressāmā”ti.
As he answers, so we’ll remember it.”
เอวํ มาริสาติ โข เต ราชาโน รญฺโญ
ปเสนทิโกสลสฺส ปจฺจสฺโสสุํ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, mārisā”ti kho te rājāno rañño pasenadissa kosalassa paccassosuṁ.
“Yes, good fellows,” replied those kings.