เนื้อความทั้งข้อ
[๕๐๓] มารทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เหมือนอย่างว่ามีสระโบกขรณี
ในที่ไม่ไกลแห่งบ้านหรือนิคม ในสระนั้นมีปูอยู่ ครั้งนั้น พวกเด็กชายหรือพวก
เด็กหญิงเป็นอันมาก ออกจากบ้านหรือนิคมนั้นแล้วเข้าไปถึงที่สระโบกขรณีนั่นตั้ง
อยู่ ครั้นแล้วจึงจับปูนั้นขึ้นจากน้ำให้อยู่บนบก พระเจ้าข้า ก็ปูนั้นยังก้ามทุกๆ
ก้ามให้ยื่นออก พวกเด็กชายหรือเด็กหญิงเหล่านั้น พึงริดพึงหักพึงทำลายก้ามนั้น
เสียทุกๆ ก้ามด้วยไม้หรือก้อนหิน พระเจ้าข้า ก็เมื่อเป็นอย่างนั้น ปูนั้นมีก้าม
ถูกริด ถูกหัก ถูกทำลายเสียหมดแล้ว ย่อมไม่อาจก้าวลงไปสู่สระโบกขรณีนั้น
อีกเหมือนแต่ก่อน ฉันใด อารมณ์แม้ทุกชนิดอันเป็นวิสัยของมาร อันให้สัตว์
เสพผิด ทำให้สัตว์ดิ้นรน อารมณ์นั้นทั้งหมด อันพระผู้มีพระภาคตัดรอน
หักรานย่ำยีเสียหมดแล้ว บัดนี้ ข้าพระองค์ผู้คอยหาโอกาส ย่อมไม่อาจเข้าไปใกล้
พระผู้มีพระภาคได้อีก ฉันนั้น ฯ
เสยฺยถาปิ ภนฺเต คามสฺส วา นิคมสฺส วา อวิทูเร
โปกฺขรณี✎ ร่าง
“Seyyathāpi, bhante, gāmassa vā nigamassa vā avidūre pokkharaṇī.
“Sir, suppose there was a lotus pond not far from a town or village,
อ้างอิงสยามรัฐ 15.181
ตตฺรสฺส กกฺกฏโก✎ ร่าง
Tatrassa kakkaṭako.
and a crab lived there.
อถ โข ภนฺเต สมฺพหุลา
กุมารกา วา กุมาริกาโย วา ตมฺหา คามา วา นิคมา วา
นิกฺขมิตฺวา เยน สา โปกฺขรณี เตนุปสงฺกเมยฺยุํ อุปสงฺกมิตฺวา
ตํ กกฺกฏกํ อุทกา อุทฺธริตฺวา ถเล ปติฏฺฐาเปยฺยุํ✎ ร่าง
Atha kho, bhante, sambahulā kumārakā vā kumārikāyo vā tamhā gāmā vā nigamā vā nikkhamitvā yena sā pokkharaṇī tenupasaṅkameyyuṁ; upasaṅkamitvā taṁ kakkaṭakaṁ udakā uddharitvā thale patiṭṭhapeyyuṁ.
Then several boys or girls would leave the town or village and go to the pond, where they’d pull out the crab and put it on solid ground.
ยํ ยเทว หิ
โส ภนฺเต กกฺกฏโก อฬํ อภินินฺนาเมยฺย ตํ ตเทว เต กุมารกา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ชเน ฯ ๒ โป. ม. ยุ. อมตคามินํ ฯ ๓ ม. ตวเมเวโก ฯ
วา กุมาริกาโย วา กฏฺเฐน วา กฐลาย วา สญฺฉินฺเทยฺยุํ
สมฺภญฺเชยฺยุํ สมฺปลิภญฺเชยฺยุํ✎ ร่าง
Yaṁ yadeva hi so, bhante, kakkaṭako aḷaṁ abhininnāmeyya taṁ tadeva te kumārakā vā kumārikāyo vā kaṭṭhena vā kathalāya vā sañchindeyyuṁ sambhañjeyyuṁ sampalibhañjeyyuṁ.
Whenever that crab extended a claw, those boys or girls would snap, crack, and break it off with a stick or a stone.
เอวํ หิ โส ภนฺเต กกฺกฏโก สพฺเพหิ
อเฬหิ สญฺฉินฺเนหิ สมฺภคฺเคหิ สมฺปลิภคฺเคหิ อภพฺโพ ตํ โปกฺขรณึ
ปุน โอตริตุํ เสยฺยถาปิ ๑- ปุพฺเพ✎ ร่าง
Evañhi so, bhante, kakkaṭako sabbehi aḷehi sañchinnehi sambhaggehi sampalibhaggehi abhabbo taṁ pokkharaṇiṁ otarituṁ.
And when that crab’s claws had all been snapped, cracked, and broken off it wouldn’t be able to return down into that lotus pond.
เอวเมว โข ภนฺเต ยานิกานิจิ
วิสูกายิตานิ ๒- วิเสวิตานิ วิปฺผนฺทิตานิ สพฺพานิ ตานิ ภควตา
ปจฺฉินฺนานิ ๓- สมฺภคฺคานิ สมฺปลิภคฺคานิ✎ ร่าง
Evameva kho, bhante, yāni kānici visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni, sabbāni tāni bhagavatā sañchinnāni sambhaggāni sampalibhaggāni.
In the same way, sir, the Buddha has snapped, cracked, and broken off all my twists, ducks, and dodges.
อภพฺโพทานาหํ
ภนฺเต ปุน ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตุํ ยทิทํ โอตาราเปกฺโขติ ฯ✎ ร่าง
Abhabbo dānāhaṁ, bhante, puna bhagavantaṁ upasaṅkamituṁ yadidaṁ otārāpekkho”ti.
Now I’m not able to approach the Buddha again in hopes of finding a vulnerability.”