เนื้อความทั้งข้อ
[๖๙๐] ดูกรพราหมณ์ ถ้าอย่างนั้น ท่านจงเรียนคาถานี้แล้ว เมื่อหมู่
มหาชนประชุมกันที่สภา และเมื่อพวกบุตรมาประชุมพร้อมแล้ว จงกล่าวว่า
เราชื่นชม และปรารถนาความเจริญแก่บุตรเหล่าใด บุตร
เหล่านั้นคบคิดกันกับภรรยารุมว่าเรา ดังสุนัขรุมเห่าสุกร เขา
ว่าพวกมันเป็นอสัตบุรุษลามก ร้องเรียกเราว่าพ่อๆ พวก
มันประดุจยักษ์แปลงเป็นบุตรมา ละทิ้งเราผู้ล่วงเข้าปัจฉิม
วัยไว้ ฯ
พวกมันกำจัดคนแก่ไม่มีสมบัติออกจากที่ (อาศัย) กิน ดังม้า
แก่ที่เจ้าของปล่อยทิ้งฉะนั้น ฯ
บิดาของบุตรพาลเป็นผู้เฒ่าต้องขอในเรือนผู้อื่นได้ยินว่าไม้เท้า
ของเรายังจะดีกว่า พวกบุตรที่ไม่เชื่อฟังจะดีอะไร เพราะ
ไม้เท้ายังป้องกันโคหรือสุนัขดุได้ ในที่มืดยังใช้ยันไปข้าง
หน้าได้ ในที่ลึกยังใช้หยั่งดูได้ พลาดแล้วยังยั้งอยู่ได้ด้วย
อานุภาพไม้เท้า ฯ
เตนหิ ตฺวํ พฺราหฺมณ อิมา คาถาโย ปริยาปุณิตฺวา ๒-
สภายํ มหาชนกาเย สนฺนิปติเต ปุตฺเตสุ จ สนฺนิสินฺเนสุ ภาสสฺสุ✎ ร่าง
“Tena hi tvaṁ, brāhmaṇa, imā gāthāyo pariyāpuṇitvā sabhāyaṁ mahājanakāye sannipatite puttesu ca sannisinnesu bhāsassu:
“Well then, brahmin, memorize these verses and recite them to your sons when you are all seated in the council hall with a large crowd.
เยหิ ชาเตหิ นนฺทิสฺสํ✎ ร่าง
‘Yehi jātehi nandissaṁ,
‘I was overjoyed when they were born,
เยสญฺจ ภวมิจฺฉิสํ✎ ร่าง
yesañca bhavamicchisaṁ;
and wished prosperity for them.
เต มํ ทาเรหิ สํปุจฺฉ✎ ร่าง
Te maṁ dārehi sampuccha,
But at their wives’ bidding they chased me out,
สาว วาเทนฺติ สูกรํ✎ ร่าง
sāva vārenti sūkaraṁ.
like hounds after hogs.
อสนฺตา กิร มํ ชมฺมา✎ ร่าง
Asantā kira maṁ jammā,
It turns out they’re wicked, those nasty men,
ตาต ตาตาติ ภาสเร✎ ร่าง
tāta tātāti bhāsare;
though they called me their dear old Dad.
รกฺขสา ปุตฺตรูเปน✎ ร่าง
Rakkhasā puttarūpena,
They’re monsters in the shape of sons,
เตน ชหนฺติ วโยคตํ✎ ร่าง
te jahanti vayogataṁ.
throwing me out as I’ve grown old.
อสฺโสว ชิณฺโณ นิพฺโภโค✎ ร่าง
Assova jiṇṇo nibbhogo,
Like an old, useless horse
ขาทนา อปนียติ✎ ร่าง
khādanā apanīyati;
led away from its fodder,
พาลกานํ ปิตา เถโร✎ ร่าง
Bālakānaṁ pitā thero,
the elderly father of those kids
ปราคาเรสุ ภิกฺขติ✎ ร่าง
parāgāresu bhikkhati.
begs for alms at others’ homes.
ทณฺโฑว กิร เม เสยฺโย✎ ร่าง
Daṇḍova kira me seyyo,
Even my staff is better
ยญฺเจ ปุตฺตา อนสฺสวา✎ ร่าง
yañce puttā anassavā;
than those disobedient sons,
จณฺฑมฺปิ โคณํ วาเรติ✎ ร่าง
Caṇḍampi goṇaṁ vāreti,
for it wards off a wild bull,
อโถ จณฺฑมฺปิ กุกฺกุรํ✎ ร่าง
atho caṇḍampi kukkuraṁ.
and even a wild dog.
อนฺธกาเร ปุเร โหติ✎ ร่าง
Andhakāre pure hoti,
It goes before me in the dark;
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 23.206
คมฺภีเร คาธเมธติ✎ ร่าง
gambhīre gādhamedhati;
in deep waters it finds a footing.
ทณฺฑสฺส อานุภาเวน✎ ร่าง
Daṇḍassa ānubhāvena,
By the wonderful power of this staff,
ขลิตฺวา ปฏิติฏฺฐตีติ ฯ✎ ร่าง
khalitvā patitiṭṭhatī’”ti.
when I stumble, I stand firm again.’”