เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว รชโก วา จิตฺตการโก วา สติ
รชนาย วา ลาขาย วา หลิทฺทิยา วา นีลิยา วา มญฺชิฏฺฐาย วา
สุมฏฺเฏ ๑- วา ผลเก วา ภิตฺติยา วา ทุสฺสปเฏ วา อิตฺถีรูปํ วา
ปุริสรูปํ วา อภินิมฺมิเนยฺย สพฺพงฺคปจฺจงฺคํ✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, rajako vā cittakārako vā sati rajanāya vā lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā suparimaṭṭhe vā phalake bhittiyā vā dussapaṭṭe vā itthirūpaṁ vā purisarūpaṁ vā abhinimmineyya sabbaṅgapaccaṅgaṁ;
Suppose an artist or painter had some dye, red lac, turmeric, indigo, or rose madder. And on a polished plank or a wall or a canvas they’d create the form of a woman or a man, whole in its major and minor limbs.
อ้างอิงPTS 2.102 · สยามรัฐ 16.124 · ฉัฏฐสังคายนา 24.90
เอวเมว โข ภิกฺขเว
กวฬีกาเร เจ อาหาเร อตฺถิ ราโค อตฺถิ นนฺทิ อตฺถิ ตณฺหา
ปติฏฺฐิตํ ตตฺถ วิญฺญาณํ วิรูฬฺหํ✎ ร่าง
evameva kho, bhikkhave, kabaḷīkāre ce āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ virūḷhaṁ.
In the same way, if there is desire, relishing, and craving for edible food, consciousness becomes established there and grows.
ยตฺถ ปติฏฺฐิตํ วิญฺญาณํ วิรูฬฺหํ
อตฺถิ ตตฺถ นามรูปสฺส อวกฺกนฺติ✎ ร่าง
Yattha patiṭṭhitaṁ viññāṇaṁ virūḷhaṁ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti.
Where consciousness is established and grows, name and form are conceived.
ยตฺถ อตฺถิ นามรูปสฺส อวกฺกนฺติ
อตฺถิ ตตฺถ สงฺขารานํ วุฑฺฒิ✎ ร่าง
Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.
Where name and form are conceived, there is the growth of choices.
ยตฺถ อตฺถิ สงฺขารานํ วุฑฺฒิ อตฺถิ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สุปริมฏฺเฐ วา ฯ
ตตฺถ อายตึ ปุนพฺภวาภินิพฺพตฺติ✎ ร่าง
Yattha atthi saṅkhārānaṁ vuddhi, atthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.
Where choices grow, there is regeneration into a new state of existence in the future.
ยตฺถ อตฺถิ อายตึ
ปุนพฺภวาภินิพฺพตฺติ อตฺถิ ตตฺถ อายตึ ชาติชรามรณํ✎ ร่าง
Yattha atthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.
Where there is regeneration into a new state of existence in the future, there is rebirth, old age, and death in the future.
ยตฺถ
อตฺถิ อายตึ ชาติชรามรณํ ฯ สโสกํ ตํ ภิกฺขเว สรชํ
สอุปายาสนฺติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
Yattha atthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, sasokaṁ taṁ, bhikkhave, sadaraṁ saupāyāsanti vadāmi.
Where there is rebirth, old age, and death in the future, I say this is full of sorrow, anguish, and distress.
ผสฺเส เจ ภิกฺขเว อาหาเร✎ ร่าง
Phasse ce, bhikkhave, āhāre …pe…
If there is desire, relishing, and craving for contact as fuel …
อ้างอิงพุทธชยันตี 14.160
มโนสญฺเจตนาย เจ ภิกฺขเว
อาหาเร✎ ร่าง
manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre …
If there is desire, relishing, and craving for mental intention as fuel …
วิญฺญาเณ เจ ภิกฺขเว อาหาเร อตฺถิ ราโค อตฺถิ นนฺทิ
อตฺถิ ตณฺหา ปติฏฺฐิตํ ตตฺถ วิญฺญาณํ วิรูฬฺหํ✎ ร่าง
viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ virūḷhaṁ.
If there is desire, relishing, and craving for consciousness as fuel, consciousness becomes established there and grows.
ยตฺถ ปติฏฺฐิตํ วิญฺญาณํ
วิรูฬฺหํ อตฺถิ ตตฺถ นามรูปสฺส อวกฺกนฺติ✎ ร่าง
Yattha patiṭṭhitaṁ viññāṇaṁ virūḷhaṁ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti.
Where consciousness is established and grows, name and form are conceived.
ยตฺถ อตฺถิ นามรูปสฺส
อวกฺกนฺติ อตฺถิ ตตฺถ สงฺขารานํ วุฑฺฒิ✎ ร่าง
Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.
Where name and form are conceived, there is the growth of choices.
ยตฺถ อตฺถิ สงฺขารานํ
วุฑฺฒิ อตฺถิ ตตฺถ อายตึ ปุนพฺภวาภินิพฺพตฺติ✎ ร่าง
Yattha atthi saṅkhārānaṁ vuddhi, atthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.
Where choices grow, there is regeneration into a new state of existence in the future.
ยตฺถ อตฺถิ อายตึ
ปุนพฺภวาภินิพฺพตฺติ อตฺถิ ตตฺถ อายตึ ชาติชรามรณํ✎ ร่าง
Yattha atthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.
Where there is regeneration into a new state of existence in the future, there is rebirth, old age, and death in the future.
ยตฺถ อตฺถิ
อายตึ ชาติชรามรณํ ฯ สโสกํ ตํ ภิกฺขเว สรชํ สอุปายาสนฺติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
Yattha atthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, sasokaṁ taṁ, bhikkhave, sadaraṁ saupāyāsanti vadāmi.
Where there is rebirth, old age, and death in the future, I say this is full of sorrow, anguish, and distress.