เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๓๕๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้-
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน-
*อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสเรียก
ภิกษุทั้งหลาย ... แล้วได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธาตุเหล่านี้มี ๗ ประการ
ธาตุ ๗ ประการเป็นไฉน คือ อาภาธาตุ สุภาธาตุ อากาสานัญจายตนธาตุ
วิญญาณัญจายตนธาตุ อากิญจัญญายตนธาตุ เนวสัญญานาสัญญายตนธาตุ
สัญญาเวทยิตนิโรธธาตุ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธาตุ ๗ ประการเหล่านี้แล ครั้นพระผู้มี-
*พระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ภิกษุรูปหนึ่งได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์
ผู้เจริญ อาภาธาตุ สุภาธาตุ อากาสานัญจายตนธาตุ วิญญาณัญจายตนธาตุ
อากิญจัญญายตนธาตุ เนวสัญญานาสัญญายตนธาตุ และสัญญาเวทยิตนิโรธธาตุ
ธาตุเหล่านี้แต่ละอย่าง อาศัยอะไรจึงปรากฏได้ ฯ
▴ ย่อ
สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ตตฺร โข ภควา✎ ร่าง
Sāvatthiyaṁ viharati.
At Sāvatthī.
อ้างอิง PTS 2.150 · สยามรัฐ 16.180 · พุทธชยันตี 14.234
สตฺติมา
ภิกฺขเว ธาตุโย✎ ร่าง
“Sattimā, bhikkhave, dhātuyo.
“Mendicants, there are these seven elements.
กตมา สตฺต✎ ร่าง
Katamā satta?
What seven?
อาภาธาตุ สุภาธาตุ ๑-
อากาสานญฺจายตนธาตุ วิญฺญาณญฺจายตนธาตุ
อากิญฺจญฺญายตนธาตุ เนวสญฺญานาสญฺญายตนธาตุ
สญฺญาเวทยิตนิโรธธาตุ✎ ร่าง
Ābhādhātu, subhadhātu, ākāsānañcāyatanadhātu, viññāṇañcāyatanadhātu, ākiñcaññāyatanadhātu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu, saññāvedayitanirodhadhātu—
The element of luminosity, the element of beauty, the element of the dimension of infinite space, the element of the dimension of infinite consciousness, the element of the dimension of nothingness, the element of the dimension of neither perception nor non-perception, and the element of the cessation of perception and feeling.
อิมา โข ภิกฺขเว สตฺต ธาตุโยติ ฯ✎ ร่าง
imā kho, bhikkhave, satta dhātuyo”ti.
These are the seven elements.”
เอวํ วุตฺเต อญฺญตโร ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
When he said this, one of the mendicants asked the Buddha,
ยา จายํ ภนฺเต
อาภาธาตุ ยา จ สุภาธาตุ ยา จ อากาสานญฺจายตนธาตุ ยา จ
วิญฺญาณญฺจายตนธาตุ ยา จ อากิญฺจญฺญายตนธาตุ ยา จ
เนวสญฺญานาสญฺญายตนธาตุ ยา จ สญฺญาเวทยิตนิโรธธาตุ
อิมา นุ โข ภนฺเต ธาตุโย กึ ปฏิจฺจ ปญฺญายนฺตีติ✎ ร่าง
“yā cāyaṁ, bhante, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu yā ca nevasaññānāsaññāyatanadhātu yā ca saññāvedayitanirodhadhātu—imā nu kho, bhante, dhātuyo kiṁ paṭicca paññāyantī”ti?
“Sir, due to what does each of these elements appear?”
ฯ✎ ร่าง
“Yāyaṁ, bhikkhu, ābhādhātu—ayaṁ dhātu andhakāraṁ paṭicca paññāyati.
“Mendicant, the element of light appears due to the element of darkness.