เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๓] พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรกัจจานะ โลกนี้ โดยมากอาศัย
ส่วน ๒ อย่าง คือ ความมี ๑- ๑ ความไม่มี ๒- ๑ ก็เมื่อบุคคลเห็นความเกิดแห่งโลก
ด้วยปัญญาอันชอบตามเป็นจริงแล้ว ความไม่มีในโลก ย่อมไม่มี เมื่อบุคคลเห็น
ความดับแห่งโลกด้วยปัญญาอันชอบตามเป็นจริงแล้ว ความมีในโลก ย่อมไม่มี
โลกนี้โดยมากยังพัวพันด้วยอุบายอุปาทานและอภินิเวส แต่พระอริยสาวก ย่อมไม่
เข้าถึง ไม่ถือมั่น ไม่ตั้งไว้ซึ่งอุบายและอุปาทานนั้น อันเป็นอภินิเวสและอนุสัย
อันเป็นที่ตั้งมั่นแห่งจิตว่า อัตตาของเรา ดังนี้ ย่อมไม่เคลือบแคลงสงสัยว่า
ทุกข์นั่นแหละ เมื่อบังเกิดขึ้น ย่อมบังเกิดขึ้น ทุกข์เมื่อดับ ย่อมดับ พระอริยสาวก
นั้นมีญาณหยั่งรู้ในเรื่องนี้โดยไม่ต้องเชื่อผู้อื่นเลย ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล กัจจานะ
จึงชื่อว่าสัมมาทิฐิ ฯ
▴ ย่อ
ทฺวยนิสฺสิโต โขยํ กจฺจาน ๑- โลโก เยภุยฺเยน
อตฺถิตญฺเจว นตฺถิตญฺจ ฯ โลกสมุทยํ จ ๒- โข กจฺจาน ยถาภูตํ
สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต ยา โลเก นตฺถิตา สา น โหติ ฯ✎ ร่าง
Lokasamudayaṁ kho, kaccāna, yathābhūtaṁ sammappaññāya passato yā loke natthitā sā na hoti.
But for one who truly sees the origin of the world with right understanding, the concept of non-existence regarding the world does not occur.
โลกนิโรธํ โข กจฺจาน ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต ยา
โลเก อตฺถิตา สา น โหติ ฯ✎ ร่าง
Lokanirodhaṁ kho, kaccāna, yathābhūtaṁ sammappaññāya passato yā loke atthitā sā na hoti.
And for one who truly sees the cessation of the world with right understanding, the concept of existence regarding the world does not occur.
อุปายุปาทานาภินิเวสวินิพนฺโธ ๓-
ขฺวายํ กจฺจาน โลโก เยภุยฺเยน✎ ร่าง
Upayupādānābhinivesavinibandho khvāyaṁ, kaccāna, loko yebhuyyena.
This world is for the most part shackled by getting involved, grasping, and insisting.
ตญฺจายํ อุปายุปาทานํ เจตโส
อธิฏฺฐานํ อภินิเวสานุสยํ น อุเปติ น อุปาทิยติ นาธิฏฺฐาติ อตฺตา
เมติ ฯ✎ ร่าง
Tañcāyaṁ upayupādānaṁ cetaso adhiṭṭhānaṁ abhinivesānusayaṁ na upeti na upādiyati nādhiṭṭhāti: ‘attā me’ti.
But if—for all that getting involved and grasping, mental fixation, and insistence and underlying tendency—they do not get attracted, grasp, and fixate on the thought, ‘my self’,
ทุกฺขเมว อุปฺปชฺชมานํ อุปฺปชฺชติ ทุกฺขํ นิรุชฺฌมานํ
นิรุชฺฌตีติ น กงฺขติ น วิจิกิจฺฉติ ฯ อปรปฺปจฺจยา ญาณเมวสฺส
เอตฺถ โหติ ฯ✎ ร่าง
‘Dukkhameva uppajjamānaṁ uppajjati, dukkhaṁ nirujjhamānaṁ nirujjhatī’ti na kaṅkhati na vicikicchati aparapaccayā ñāṇamevassa ettha hoti.
they’ll have no doubt or uncertainty that what arises is just suffering arising, and what ceases is just suffering ceasing. Their knowledge of this is independent of others.
เอตฺตาวตา โข กจฺจาน สมฺมาทิฏฺฐิ โหติ ฯ✎ ร่าง
Ettāvatā kho, kaccāna, sammādiṭṭhi hoti.
This is how right view is defined.