เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๔] ดูกรกัจจานะ ส่วนสุดข้อที่ ๑ นี้ว่า สิ่งทั้งปวงมีอยู่ ส่วนสุด
ข้อที่ ๒ นี้ว่า สิ่งทั้งปวงไม่มี ตถาคตแสดงธรรมโดยสายกลาง ไม่เข้าไปใกล้
ส่วนสุดทั้ง ๒ นั้นว่า เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย จึงมีสังขาร เพราะสังขารเป็นปัจจัย
จึงมีวิญญาณ ... ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้
เพราะอวิชชานั่นแหละดับด้วยการสำรอกโดยไม่เหลือ สังขารจึงดับ เพราะสังขาร
ดับ วิญญาณจึงดับ ... ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ฯ
▴ ย่อ
สพฺพมตฺถีติ โข กจฺจาน อยเมโก อนฺโต✎ ร่าง
‘Sabbamatthī’ti kho, kaccāna, ayameko anto.
‘All exists’: this is one extreme.
สพฺพํ นตฺถีติ
อยํ ทุติโย อนฺโต ฯ✎ ร่าง
‘Sabbaṁ natthī’ti ayaṁ dutiyo anto.
‘All does not exist’: this is the second extreme.
เอเต เต กจฺจาน อุโภ อนฺเต อนุปคมฺม
มชฺเฌน ตถาคโต ธมฺมํ เทเสติ✎ ร่าง
Ete te, kaccāna, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṁ deseti:
Avoiding these two extremes, the Realized One teaches by the middle way:
อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขารา✎ ร่าง
‘avijjāpaccayā saṅkhārā;
‘Ignorance is a requirement for choices.
สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณํ ฯเปฯ✎ ร่าง
saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ …pe…
Choices are a requirement for consciousness. …
เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส
สมุทโย โหติ ฯ✎ ร่าง
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
That is how this entire mass of suffering originates.
อวิชฺชาย เตฺวว อเสสวิราคนิโรธา สงฺขารนิโรโธ✎ ร่าง
Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho;
When ignorance fades away and ceases with no residue left behind, choices cease.
สงฺขารนิโรธา วิญฺญาณนิโรโธ ฯเปฯ✎ ร่าง
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho …pe…
When choices cease, consciousness ceases. …
เอวเมตสฺส เกวลสฺส
ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหตีติ ฯ✎ ร่าง
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’”ti.
That is how this entire mass of suffering ceases.’”
—
bhavassa ce bhikkhu …
continued existence …
—
Jarāmaraṇassa ce bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṁvacanāya.
If they’re freed by not grasping, by disillusionment, dispassion, and cessation regarding old age and death, they’re qualified to be called ‘a mendicant who has attained extinguishment in this very life’.
—
Saṁyutta Nikāya 12.16
Linked Discourses 12.16