เนื้อความทั้งข้อ
[๔๓๓] พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน
อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุหลายรูปเข้าไปเฝ้า
พระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ ครั้นภิกษุเหล่านั้นนั่งเรียบร้อยแล้ว ได้ทูล
ถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กัปทั้งหลายที่ผ่านไปแล้ว ล่วงไป
แล้ว มากเท่าไรหนอ ฯ
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย กัปทั้งหลายที่ผ่านไปแล้ว
ล่วงไปแล้ว มีมาก มิใช่ง่ายที่จะนับกัปเหล่านั้นว่า เท่านี้กัป เท่านี้ ๑๐๐ กัป
เท่านี้ ๑,๐๐๐ กัป หรือว่าเท่านี้ ๑๐๐,๐๐๐ กัป ฯ
ภิ. ก็พระองค์อาจจะอุปมาได้ไหม พระเจ้าข้า ฯ
สาวตฺถิยํ วิหรติ✎ ร่าง
Sāvatthiyaṁ viharati.
At Sāvatthī.
อ้างอิงPTS 2.183 · ฉัฏฐสังคายนา 24.165
อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู เยน
ภควา ฯเปฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā …pe… ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
Then several mendicants went up to the Buddha … and asked him,
กีวพหุกา นุ โข ภนฺเต กปฺปา อพฺภตีตา อติกฺกนฺตาติ ฯ✎ ร่าง
“kīvabahukā nu kho, bhante, kappā abbhatītā atikkantā”ti?
“Sir, how many eons have passed?”
พหุกา
โข ภิกฺขเว กปฺปา อพฺภตีตา อติกฺกนฺตา✎ ร่าง
“Bahukā kho, bhikkhave, kappā abbhatītā atikkantā.
“Mendicants, many eons have passed.
เต น สุกรา สงฺขาตุํ✎ ร่าง
Te na sukarā saṅkhātuṁ:
It’s not easy to calculate
เอตฺตกา กปฺปา อิติ วา เอตฺตกานิ กปฺปสตานิ อิติ วา
เอตฺตกานิ กปฺปสหสฺสานิ อิติ วา เอตฺตกานิ กปฺปสตสหสฺสานิ
อิติ วาติ ฯ✎ ร่าง
‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’”ti.
how many eons have passed, how many hundreds or thousands or hundreds of thousands of eons.”
สกฺกา ปน ภนฺเต อุปมา กาตุนฺติ✎ ร่าง
“Sakkā pana, bhante, upamaṁ kātun”ti?
“But sir, is it possible to give a simile?”
ฯ✎ ร่าง
“Sakkā, bhikkhave”ti bhagavā avoca.
“It’s possible,” said the Buddha.