เนื้อความทั้งข้อ
[๔๓๔] พ. อาจอุปมาได้ ภิกษุทั้งหลาย แล้วจึงตรัสต่อไปว่า ดูกร
ภิกษุทั้งหลาย มีสาวก ๔ รูปในศาสนานี้ เป็นผู้มีอายุ ๑๐๐ ปี มีชีวิต ๑๐๐ ปี
หากว่าท่านเหล่านั้นพึงระลึกถอยหลังไปได้วันละแสนกัป กัปที่ท่านเหล่านั้นระลึก
ไม่ถึงพึงยังมีอยู่อีก สาวก ๔ รูปของเราผู้มีอายุ ๑๐๐ ปี มีชีวิต ๑๐๐ ปี พึงทำ
กาละโดยล่วงไป ๑๐๐ ปีๆ โดยแท้แล กัปที่ผ่านไปแล้ว ล่วงไปแล้ว มีจำนวน
มากอย่างนี้แล มิใช่ง่ายที่จะนับกัปเหล่านั้นว่า เท่านี้กัป เท่านี้ร้อยกัป เท่านี้
พันกัป หรือว่าเท่านี้แสนกัป ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่า สงสารนี้กำหนดที่
สุดเบื้องต้นเบื้องปลายไม่ได้ ฯลฯ พอเพื่อจะหลุดพ้น ดังนี้ ฯ
สกฺกา ภิกฺขเวติ ภควา อโวจ อิธสฺสุ ภิกฺขเว
จตฺตาโร สาวกา วสฺสสตายุกา วสฺสสตชีวิโน✎ ร่าง
“Idhassu, bhikkhave, cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino.
“Suppose there were four disciples with a lifespan of a hundred years.
เต เจ ๑- ทิวเส
ทิวเส กปฺปสตสหสฺสํ กปฺปสตสหสฺสํ อนุสฺสเรยฺยุํ ฯ✎ ร่าง
Te divase divase kappasatasahassaṁ kappasatasahassaṁ anussareyyuṁ.
And each day they would each recollect a hundred thousand eons.
อนนุสฺสริตาว ๒-
ภิกฺขเว เตหิ กปฺปา อสฺสุ ฯ อถ โข เม ๓- จตฺตาโร สาวกา
วสฺสสตายุกา วสฺสสตชีวิโน วสฺสสตสฺส วสฺสสตสฺส อจฺจเยน
กาลํ กเรยฺยุํ ฯ✎ ร่าง
Ananussaritāva, bhikkhave, tehi kappā assu, atha kho te cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino vassasatassa accayena kālaṁ kareyyuṁ.
Those four disciples would pass away after a hundred years and there would still be eons that they haven’t recollected.
เอวํ พหุกา โข ภิกฺขเว กปฺปา อพฺภตีตา อติกฺกนฺตา✎ ร่าง
Evaṁ bahukā kho, bhikkhave, kappā abbhatītā atikkantā.
That’s how many eons have passed.
เต น สุกรา สงฺขาตุํ✎ ร่าง
Te na sukarā saṅkhātuṁ:
It’s not easy to calculate
เอตฺตกา กปฺปา อิติ วา เอตฺตกานิ กปฺปสตานิ
อิติ วา เอตฺตกานิ กปฺปสหสฺสานิ อิติ วา เอตฺตกานิ กปฺปสตสหสฺสานิ
อิติ วา ๔- ต✎ ร่าง
‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’ti.
how many eons have passed, how many hundreds or thousands or hundreds of thousands of eons.
ํ กิสฺส เหตุ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร ฯเปฯ✎ ร่าง
Anamataggoyaṁ, bhikkhave, saṁsāro …pe…
This transmigration has no known beginning. …
อลํ
วิมุจฺจิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
alaṁ vimuccitun”ti.
This is quite enough for you to become disillusioned, dispassionate, and freed regarding all conditions.”
—
Saṁyutta Nikāya 15.8
Linked Discourses 15.8
—
1. Paṭhamavagga
Chapter One