เนื้อความทั้งข้อ
[๔๓๕] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเวฬุวันกลันทก-
*นิวาปสถาน เขตพระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล พราหมณ์ผู้หนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มี
พระภาคถึงที่ประทับ ได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้
ระลึกถึงกันไปแล้ว จึงนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นพราหมณ์นั้นนั่งเรียบร้อย
แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ กัปที่ผ่านไปแล้ว ล่วง
ไปแล้ว มากเท่าไรหนอแล ฯ
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรพราหมณ์ กัปทั้งหลายที่ผ่านไปแล้ว ล่วง
ไปแล้ว มากแล มิใช่ง่ายที่จะนับกัปเหล่านั้นว่า เท่านี้กัป เท่านี้ ๑๐๐ กัป
เท่านี้ ๑,๐๐๐ กัป หรือว่าเท่านี้ ๑๐๐,๐๐๐ กัป ฯ
พราหมณ์. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ก็พระองค์อาจจะอุปมาได้ไหม ฯ
เอกํ สมยํ ภควา✎ ร่าง
Gaṅgāsutta
The Ganges
ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป ฯ✎ ร่าง
Rājagahe viharati veḷuvane.
Near Rājagaha, in the Bamboo Grove.
อ้างอิงสยามรัฐ 16.218 · พุทธชยันตี 14.284
อถ โข อญฺญตโร พฺราหฺมโณ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เจสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ยุ. อนุสฺสริตาว ฯ ๓ ม. อถ โข เต ฯ@ยุ. อถ เต ฯ ๔ ม. วาติ ฯ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ✎ ร่าง
Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Then a certain brahmin went up to the Buddha, and exchanged greetings with him.
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ
วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส
พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and asked the Buddha,
กีวพหุกา นุ โข โภ โคตม
กปฺปา อพฺภตีตา อติกฺกนฺตาติ ฯ✎ ร่าง
“kīvabahukā nu kho, bho gotama, kappā abbhatītā atikkantā”ti?
“Worthy Gotama, how many eons have passed?”
พหุกา โข พฺราหฺมณ กปฺปา
อพฺภตีตา อติกฺกนฺตา✎ ร่าง
“Bahukā kho, brāhmaṇa, kappā abbhatītā atikkantā.
“Brahmin, many eons have passed.
เต น สุกรา สงฺขาตุํ✎ ร่าง
Te na sukarā saṅkhātuṁ:
It’s not easy to calculate
เอตฺตกา กปฺปา
อิติ วา เอตฺตกานิ กปฺปสตานิ อิติ วา เอตฺตกานิ กปฺปสหสฺสานิ
อิติ วา เอตฺตกานิ กปฺปสตสหสฺสานิ อิติ วาติ ฯ✎ ร่าง
‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’”ti.
how many eons have passed, how many hundreds or thousands or hundreds of thousands of eons.”
สกฺกา ปน โภ โคตม อุปมา กาตุนฺติ✎ ร่าง
“Sakkā pana, bho gotama, upamaṁ kātun”ti?
“But worthy Gotama, can you give a simile?”
อ้างอิงPTS 2.184 · สยามรัฐ 16.219 · ฉัฏฐสังคายนา 24.166
ฯ✎ ร่าง
“Sakkā, brāhmaṇā”ti bhagavā avoca.
“I can,” said the Buddha.