เล่ม ๑๖ — สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ข้อ 693

เนื้อความทั้งข้อ

[๖๙๓] ม. ผมได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคในที่นี้ดังนี้ว่า ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ที่เรียกว่าผู้ปรารภความเพียรๆ ดังนี้ ก็บุคคลจะชื่อว่าเป็นผู้ปรารภความ เพียรด้วยเหตุประมาณเท่าไร พระพุทธเจ้าข้า อาวุโส เมื่อผมกราบทูลอย่างนี้แล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกะผมดังนี้ว่า โมคคัลลานะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเป็น ผู้ปรารภความเพียร ด้วยตั้งสัตยาธิษฐานว่า จะเหลืออยู่แต่หนัง เอ็นและกระดูก ก็ตามที เลือดและเนื้อในร่างกายจงเหือดแห้งไปเถิด ผลอันใดที่จะพึงบรรลุได้ด้วย เรี่ยวแรงของบุรุษ ด้วยความเพียรของบุรุษ ด้วยความบากบั่นของบุรุษ ยังไม่ บรรลุผลนั้นแล้ว จะหยุดความเพียรเสียเป็นอันไม่มี โมคคัลลานะ ภิกษุย่อมเป็น ผู้ปรารภความเพียรอย่างนี้แล อาวุโส ผมได้มีธรรมีกถากับพระผู้มีพระภาค อย่างนี้แล ฯ

sn21.3:3.2 #

อิธาหํ อาวุโส ภควนฺตํ เอตทโวจํ อารทฺธวิริโย อารทฺธวิริโยติ ภนฺเต วุจฺจติ✎ ร่าง

‘āraddhavīriyo āraddhavīriyoti, bhante, vuccati.

‘Sir, they speak of one who is energetic.

sn21.3:3.3 #

กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต อารทฺธวิริโย โหตีติ ฯ✎ ร่าง

Kittāvatā nu kho, bhante, āraddhavīriyo hotī’ti?

How is an energetic person defined?’

sn21.3:3.4 #

เอวํ วุตฺเต มํ อาวุโส ภควาปิ ๒- เอตทโวจ✎ ร่าง

Evaṁ vutte, maṁ, āvuso, bhagavā etadavoca:

When I said this, the Buddha said,

sn21.3:3.5 #

อิธ โมคฺคลฺลาน ภิกฺขุ อารทฺธวิริโย วิหรติ✎ ร่าง

‘idha, moggallāna, bhikkhu āraddhavīriyo viharati—

‘Moggallāna, it’s when a mendicant lives with energy roused up:

sn21.3:3.6 #

กามํ ตโจ จ นหารุ จ อฏฺฐิ จ อวสิสฺสตุ สรีเร อวสุสฺสตุ ๓- มํสโลหิตํ ยนฺตํ ปุริสถาเมน ปุริสวิริเยน ปุริสปรกฺกเมน ปตฺตพฺพํ น ตํ อปาปุณิตฺวา วิริยสฺส สณฺฐานํ ภวิสฺสตีติ✎ ร่าง

kāmaṁ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu, sarīre upassussatu maṁsalohitaṁ, yaṁ taṁ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṁ na taṁ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṁ bhavissatīti.

“Gladly, let only skin, sinews, and bones remain! Let the flesh and blood waste away in my body! I will not stop trying until I have achieved what is possible by human strength, energy, and vigor.”

sn21.3:3.7 #

เอวํ โข โมคฺคลฺลาน อารทฺธวิริโย โหตีติ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ kho, moggallāna, āraddhavīriyo hotī’ti.

That’s how an individual is energetic.’

sn21.3:3.8 #

เอวํ ๔- โข เม อาวุโส ภควตา สทฺธึ อโหสิ ธมฺมี กถาติ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ kho me, āvuso, bhagavatā saddhiṁ ahosi dhammī kathā”ti.

That’s the Dhamma talk I had together with the Buddha.”