เล่ม ๑๗ — สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ข้อ 116

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๑๖] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็สังขารเป็นไฉน? ดูกรภิกษุทั้งหลาย เจตนา ๖ หมวดนี้ คือ รูปสัญเจตนา สัททสัญเจตนา คันธสัญเจตนา รสสัญเจตนา โผฏฐัพพสัญเจตนา ธรรม สัญเจตนา. ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าสังขาร. ความเกิดขึ้นแห่งสังขาร ย่อมมีเพราะความ เกิดขึ้นแห่งผัสสะ ความดับแห่งสังขาร ย่อมมี เพราะความดับแห่งผัสสะ อริยมรรคประกอบ ด้วยองค์ ๘ ประการ คือ สัมมาทิฏฐิ ฯลฯ สัมมาสมาธิ. นี้แลเป็นปฏิปทาอันให้ถึงความดับ แห่งสังขาร. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง รู้ยิ่งซึ่งสังขารอย่าง นี้ ฯลฯ ความวนเวียนเพื่อปรากฏ ย่อมไม่มี แก่สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น

sn22.56:10.1 #

กตเม จ ภิกฺขเว สงฺขารา ฯ✎ ร่าง

Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā?

And what are choices?

sn22.56:10.2 #

ฉ ยิเม ภิกฺขเว เจตนากายา✎ ร่าง

Chayime, bhikkhave, cetanākāyā—

There are these six classes of intention:

sn22.56:10.3 #

รูปสญฺเจตนา สทฺทสญฺเจตนา คนฺธสญฺเจตนา รสสญฺเจตนา โผฏฺฐพฺพสญฺเจตนา ธมฺมสญฺเจตนา ฯ✎ ร่าง

rūpasañcetanā, saddasañcetanā, gandhasañcetanā, rasasañcetanā, phoṭṭhabbasañcetanā, dhammasañcetanā.

intention regarding sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas.

sn22.56:10.4 #

อิเม วุจฺจนฺติ ภิกฺขเว สงฺขารา ฯ✎ ร่าง

Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā.

These are called choices.

sn22.56:10.5 #

ผสฺสสมุทยา สงฺขารสมุทโย✎ ร่าง

Phassasamudayā saṅkhārasamudayo;

Choices originate from contact.

sn22.56:10.6 #

ผสฺสนิโรธา สงฺขารนิโรโธ✎ ร่าง

phassanirodhā saṅkhāranirodho.

When contact ceases, choices cease.

sn22.56:10.7 #

อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค สงฺขารนิโรธคามินีปฏิปทา ฯ เสยฺยถีทํ ฯ✎ ร่าง

Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—

The practice that leads to the cessation of choices is simply this noble eightfold path …

sn22.56:10.8 #

สมฺมาทิฏฺฐิ ฯเปฯ สมฺมาสมาธิ ฯ✎ ร่าง

sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.

sn22.56:11.1 #

เย หิ เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา เอวํ สงฺขาเร อภิญฺญาย เอวํ สงฺขารสมุทยํ อภิญฺญาย เอวํ สงฺขารนิโรธํ อภิญฺญาย เอวํ สงฺขารนิโรธคามินีปฏิปทํ อภิญฺญาย สงฺขารานํ นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ปฏิปนฺนา เต สุปฏิปนฺนา✎ ร่าง

Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṁ saṅkhāre abhiññāya, evaṁ saṅkhārasamudayaṁ abhiññāya, evaṁ saṅkhāranirodhaṁ abhiññāya, evaṁ saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhiññāya saṅkhārānaṁ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā, te suppaṭipannā.

อ้างอิงPTS 3.61 · สยามรัฐ 17.75

sn22.56:11.2 #

เย สุปฏิปนฺนา เต อิมสฺมึ ธมฺมวินเย คาธนฺติ ฯ✎ ร่าง

Ye suppaṭipannā, te imasmiṁ dhammavinaye gādhanti.

sn22.56:12.1 #

เย จ โข เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา เอวํ สงฺขาเร อภิญฺญาย เอวํ สงฺขารสมุทยํ อภิญฺญาย เอวํ สงฺขารนิโรธํ อภิญฺญาย เอวํ สงฺขารนิโรธคามินีปฏิปทํ อภิญฺญาย สงฺขารานํ นิพฺพิทา วิราคา นิโรธา อนุปาทา วิมุตฺตา เต สุวิมุตฺตา✎ ร่าง

Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṁ saṅkhāre abhiññāya, evaṁ saṅkhārasamudayaṁ abhiññāya, evaṁ saṅkhāranirodhaṁ abhiññāya, evaṁ saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhiññāya saṅkhārānaṁ nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimuttā, te suvimuttā.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 25.56

sn22.56:12.2 #

เย สุวิมุตฺตา เต เกพลิโน✎ ร่าง

Ye suvimuttā, te kevalino.

sn22.56:12.3 #

เย เกพลิโน วฏฺฏํ เตสํ นตฺถิ ปญฺญาปนาย ฯ✎ ร่าง

Ye kevalino vaṭṭaṁ tesaṁ natthi paññāpanāya.