เล่ม ๑๗ — สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ข้อ 122

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๒๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย สังขารเป็นไฉน? เจตนา ๖ หมวดนี้ คือรูปสัญเจตนา ฯลฯ ธรรมสัญเจตนา. นี้เรียกว่าสังขาร. ความเกิดขึ้นแห่งสังขาร ย่อมมีเพราะความเกิดขึ้น แห่งผัสสะ ความดับแห่งสังขาร ย่อมมีเพราะความดับแห่งผัสสะ อริยมรรคอันประกอบ ด้วยองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ฯลฯ สัมมาสมาธิ. นี้แลเป็นปฏิปทาอันให้ถึงความดับแห่ง สังขาร ฯลฯ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น ย่อมไม่มีวัฏฏะเพื่อความปรากฏอีก.

sn22.57:11.1 #

กตเม จ ภิกฺขเว สงฺขารา ฯ✎ ร่าง

Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā?

And what are choices?

อ้างอิงPTS 3.64 · สยามรัฐ 17.79 · ฉัฏฐสังคายนา 25.59

sn22.57:11.2 #

ฉ ยิเม ภิกฺขเว เจตนากายา✎ ร่าง

Chayime, bhikkhave, cetanākāyā—

There are these six classes of intention:

sn22.57:11.3 #

รูปสญฺเจตนา ฯเปฯ✎ ร่าง

rūpasañcetanā …pe…

intention regarding sights …

sn22.57:11.4 #

ธมฺมสญฺเจตนา ฯ✎ ร่าง

dhammasañcetanā.

intention regarding ideas.

sn22.57:11.5 #

อิเม วุจฺจนฺติ ภิกฺขเว สงฺขารา ฯ✎ ร่าง

Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā.

These are called choices.

sn22.57:11.6 #

ผสฺสสมุทยา สงฺขารสมุทโย✎ ร่าง

Phassasamudayā saṅkhārasamudayo;

Choices originate from contact.

sn22.57:11.7 #

ผสฺสนิโรธา สงฺขารนิโรโธ✎ ร่าง

phassanirodhā saṅkhāranirodho.

When contact ceases, choices cease.

sn22.57:11.8 #

อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค สงฺขารนิโรธคามินีปฏิปทา ฯ เสยฺยถีทํ ฯ✎ ร่าง

Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—

The practice that leads to the cessation of choices is simply this noble eightfold path …

sn22.57:11.9 #

สมฺมาทิฏฺฐิ ฯเปฯ สมฺมาสมาธิ ฯ✎ ร่าง

sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.

sn22.57:12.1 #

ยํ สงฺขาเร ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ✎ ร่าง

Yaṁ saṅkhāre paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ—

sn22.57:12.2 #

อยํ สงฺขารานํ อสฺสาโท✎ ร่าง

ayaṁ saṅkhārānaṁ assādo.

sn22.57:12.3 #

เย สงฺขารา อนิจฺจา ทุกฺขา วิปริณามธมฺมา✎ ร่าง

Ye saṅkhārā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā—

sn22.57:12.4 #

อยํ สงฺขารานํ อาทีนโว✎ ร่าง

ayaṁ saṅkhārānaṁ ādīnavo.

sn22.57:12.5 #

โย สงฺขาเรสุ ฉนฺทราควินโย ฉนฺทราคปฺปหานํ✎ ร่าง

Yo saṅkhāresu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ—

sn22.57:12.6 #

อิทํ สงฺขารานํ นิสฺสรณํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ saṅkhārānaṁ nissaraṇaṁ.

sn22.57:13.1 #

เย หิ เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา เอวํ สงฺขาเร อภิญฺญาย เอวํ สงฺขารสมุทยํ อภิญฺญาย เอวํ สงฺขารนิโรธํ อภิญฺญาย เอวํ สงฺขารนิโรธคามินีปฏิปทํ อภิญฺญาย ฯเปฯ สงฺขารานํ นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ปฏิปนฺนา เต สุปฏิปนฺนา✎ ร่าง

Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṁ saṅkhāre abhiññāya, evaṁ saṅkhārasamudayaṁ abhiññāya, evaṁ saṅkhāranirodhaṁ abhiññāya, evaṁ saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhiññāya …pe… saṅkhārānaṁ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā te suppaṭipannā.

sn22.57:13.2 #

เย สุปฏิปนฺนา เต อิมสฺมึ ธมฺมวินเย คาธนฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง

Ye suppaṭipannā, te imasmiṁ dhammavinaye gādhanti …pe…

sn22.57:13.3 #

วฏฺฏํ เตสํ นตฺถิ ปญฺญาปนาย ฯ✎ ร่าง

vaṭṭaṁ tesaṁ natthi paññāpanāya.