เนื้อความทั้งข้อ
[๑๕๘] พระนครสาวัตถี ฯลฯ ดูกรภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่า
หนึ่ง เมื่อตามระลึก ย่อมตามระลึกถึงชาติก่อน ได้เป็นอันมาก สมณะหรือพราหมณ์ทั้งปวงนั้น
ก็ย่อมตามระลึกถึงอุปาทานขันธ์ ๕ หรือกองใดกองหนึ่ง. อุปาทานขันธ์ ๕ เป็นไฉน? คือ ย่อม
ตามระลึกถึงรูปดังนี้ว่า ในอดีตกาล เราเป็นผู้มีรูปอย่างนี้. ย่อมตามระลึกถึงเวทนาดังนี้ว่า ใน
อดีตกาล เราเป็นผู้มีเวทนาอย่างนี้. ย่อมตามระลึกถึงสัญญาดังนี้ว่า ในอดีตกาล เราเป็นผู้มี
สัญญาอย่างนี้. ย่อมตามระลึกถึงสังขารดังนี้ว่า ในอดีตกาล เราเป็นผู้มีสังขารอย่างนี้. ย่อมตาม
ระลึกถึงวิญญาณดังนี้ว่า ในอดีตกาล เราเป็นผู้มีวิญญาณอย่างนี้.
—
Saṁyutta Nikāya 22.79
Linked Discourses 22.79
—
8. Khajjanīyavagga
8. Bitable
—
Khajjanīyasutta
Bitable
สาวตฺถี ฯ ตตฺร โข ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
เย หิ เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา
พฺราหฺมณา วา อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรมานา อนุสฺสรนฺติ
สพฺเพ เต ปญฺจุปาทานกฺขนฺเธ อนุสฺสรนฺติ เอเตสํ วา อญฺญตรํ ฯ✎ ร่าง
“Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussaramānā anussaranti sabbete pañcupādānakkhandhe anussaranti etesaṁ vā aññataraṁ.
“Mendicants, whatever ascetics and brahmins recollect many kinds of past lives, all recollect the five grasping aggregates, or one of them.
กตเม ปญฺจ ฯ✎ ร่าง
Katame pañca?
What five?
เอวํรูโป อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ✎ ร่าง
‘Evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānan’ti—
‘I had such form in the past.’
อิติ วา หิ
ภิกฺขเว อนุสฺสรมาโน รูปญฺเญว อนุสฺสรติ ฯ✎ ร่าง
iti vā hi, bhikkhave, anussaramāno rūpaṁyeva anussarati.
Recollecting thus, it’s only form that they recollect.
เอวํเวทโน อโหสึ
อตีตมทฺธานนฺติ✎ ร่าง
‘Evaṁvedano ahosiṁ atītamaddhānan’ti—
‘I had such feeling …
อิติ วา หิ ภิกฺขเว อนุสฺสรมาโน เวทนญฺเญว
อนุสฺสรติ ฯ✎ ร่าง
iti vā hi, bhikkhave, anussaramāno vedanaṁyeva anussarati.
เอวํสญฺโญ อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘Evaṁsañño ahosiṁ atītamaddhānan’ti …
perception …
เอวํสงฺขาโร
อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘evaṁsaṅkhāro ahosiṁ atītamaddhānan’ti …
choices …
เอวํวิญฺญาโณ อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ✎ ร่าง
‘evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānan’ti—
consciousness in the past.’
อิติ วา หิ ภิกฺขเว อนุสฺสรมาโน วิญฺญาณญฺเญว อนุสฺสรติ ฯ✎ ร่าง
iti vā hi, bhikkhave, anussaramāno viññāṇameva anussarati.
Recollecting thus, it’s only consciousness that they recollect.