เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗๓] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่ง ได้เกิดความปริวิตกแห่งใจขึ้นว่า เมื่อบุคคล
รู้อย่างไร เห็นอย่างไรหนอ อาสวะทั้งหลาย จึงสิ้นไปโดยลำดับ? พระผู้มีพระภาค ทรงทราบ
ความปริวิตกแห่งใจของภิกษุนั้น ด้วยพระทัย จึงตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า ดูกรภิกษุ
ทั้งหลาย เราแสดงธรรมด้วยการเลือกเฟ้น แสดงสติปัฏฐาน ๔ ด้วยการเลือกเฟ้น แสดง
สัมมัปปธาน ๔ ด้วยการเลือกเฟ้น แสดงอิทธิบาท ๔ ด้วยการเลือกเฟ้น แสดงอินทรีย์ ๕ ด้วย
การเลือกเฟ้น แสดงพละ ๕ ด้วยการเลือกเฟ้น แสดงโพชฌงค์ ๗ ด้วยการเลือกเฟ้น แสดง
อริยมรรคมีองค์ ๘ ด้วยการเลือกเฟ้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราได้แสดงธรรม ด้วยการเลือกเฟ้น
เช่นนี้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรมอันเราแสดงแล้ว ด้วยการเลือกเฟ้นเช่นนี้ เออก็มีภิกษุบางรูป
ในธรรมวินัยนี้ ยังเกิดความปริวิตกแห่งใจขึ้นว่า เมื่อบุคคลรู้ได้อย่างไร เห็นอย่างไรหนอ
อาสวะทั้งหลาย จึงสิ้นไปโดยลำดับ.
เตน โข ปน สมเยน อญฺญตรสฺส ภิกฺขุโน เอวญฺเจตโส
ปริวิตกฺโก อุทปาทิ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
Now at that time one of the monks had the thought,
กถํ นุ โข ชานโต กถํ ปสฺสโต อนนฺตรา
อาสวานํ ขโย โหตีติ ฯ✎ ร่าง
“kathaṁ nu kho jānato kathaṁ passato anantarā āsavānaṁ khayo hotī”ti?
“How do you know and see in order to end the defilements without delay?”
อถ โข ภควา ตสฺส ภิกฺขุโน เจตสา
เจโตปริวิวิตกฺกมญฺญาย ภิกฺขู ๑- อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā tassa bhikkhuno cetasā cetoparivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi:
Then the Buddha, knowing that monk’s train of thought, addressed the mendicants:
วิจยโส เทสิโต
ภิกฺขเว มยา ธมฺโม✎ ร่าง
“vicayaso desito, bhikkhave, mayā dhammo;
“Mendicants, I’ve taught the Dhamma analytically.
วิจยโส เทสิตา จตฺตาโร สติปฏฺฐานา✎ ร่าง
vicayaso desitā cattāro satipaṭṭhānā;
I’ve analytically taught the four kinds of mindfulness meditation,
วิจยโส เทสิตา จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา✎ ร่าง
vicayaso desitā cattāro sammappadhānā;
the four right efforts,
วิจยโส เทสิตา จตฺตาโร
อิทฺธิปาทา✎ ร่าง
vicayaso desitā cattāro iddhipādā;
the four bases of psychic power,
วิจยโส เทสิตานิ ปญฺจินฺทฺริยานิ✎ ร่าง
vicayaso desitāni pañcindriyāni;
the five faculties,
วิจยโส เทสิตานิ
ปญฺจ พลานิ✎ ร่าง
vicayaso desitāni pañca balāni;
the five powers,
วิจยโส เทสิตา สตฺต โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
vicayaso desitā sattabojjhaṅgā;
the seven awakening factors,
วิจยโส เทสิโต
อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ฯ✎ ร่าง
vicayaso desito ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
and the noble eightfold path.
เอวํ วิจยโส✎ ร่าง
Evaṁ vicayaso desito, bhikkhave, mayā dhammo.
That’s how I’ve taught the Dhamma analytically.
—
Evaṁ vicayaso desite kho, bhikkhave, mayā dhamme atha ca panidhekaccassa bhikkhuno evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
Though I’ve taught the Dhamma analytically, still a certain mendicant present here has this thought: