เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗๖] ปุถุชน ย่อมไม่ตามเห็นรูป โดยความเป็นตนเลย ย่อมไม่ตามเห็นตนมีรูป
แต่ว่าตามเห็นรูปในตน. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็การตามเห็นดังนั้นแลเป็นสังขาร ก็สังขารนั้น มี
อะไรเป็นเหตุ มีอะไรเป็นเครื่องก่อให้เกิดขึ้น มีอะไรเป็นกำเนิด มีอะไรเป็นแดนเกิด? ดูกร
ภิกษุทั้งหลาย สังขารนั้น เกิดจากตัณหาที่เกิดขึ้น แก่ปุถุชนผู้มิได้สดับ ผู้อันความเสวยอารมณ์
ที่เกิดแต่อวิชชาสัมผัสถูกต้องแล้ว. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้ แม้สังขารนั้นก็ไม่เที่ยง
อันปัจจัยปรุงแต่ง อาศัยเหตุเกิดขึ้น แม้ตัณหานั้น แม้เวทนานั้น แม้ผัสสะนั้น แม้อวิชชานั้น
ก็ไม่เที่ยง อันปัจจัยปรุงแต่ง อาศัยเหตุเกิดขึ้น. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อบุคคลรู้อยู่แม้อย่างนี้
เห็นอยู่อย่างนี้ อาสวะทั้งหลาย ย่อมสิ้นไปโดยลำดับ.
น เหว โข รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น รูปวนฺตํ@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. กึปภโวติ ฯ ๒ ยุ. โขสทฺโท ทิสฺสติ ฯ ๓ โป. น โส จ โข ฯ
อตฺตานํ สมนุปสฺสติ✎ ร่าง
Na heva kho rūpaṁ attato samanupassati, na rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati;
Perhaps they don’t regard form as self, or self as possessing form,
อ้างอิงสยามรัฐ 17.118
อปิจ โข อตฺตนิ รูปํ สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
api ca kho attani rūpaṁ samanupassati.
but they still regard form in self.
ยา
โข ปน สา ภิกฺขเว สมนุปสฺสนา สงฺขาโร โส ฯ✎ ร่าง
Yā kho pana sā, bhikkhave, samanupassanā saṅkhāro so.
But that regarding is just a conditioned phenomenon. …
โส ปน สงฺขาโร
กึนิทาโน กึสมุทโย กึชาติโก กึปภโว ฯ✎ ร่าง
So pana saṅkhāro kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo?
อวิชฺชาสมฺผสฺสเชน ภิกฺขเว
เวทยิเตน ผุฏฺฐสฺส อสฺสุตวโต ปุถุชฺชนสฺส อุปฺปนฺนา ตณฺหา✎ ร่าง
Avijjāsamphassajena, bhikkhave, vedayitena phuṭṭhassa assutavato puthujjanassa uppannā taṇhā;
ตโตโช
โส สงฺขาโร ฯ✎ ร่าง
tatojo so saṅkhāro.
อิติ โข ภิกฺขเว โสปิ สงฺขาโร อนิจฺโจ สงฺขโต
ปฏิจฺจสมุปฺปนฺโน✎ ร่าง
Iti kho, bhikkhave, sopi saṅkhāro anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno.
สาปิ ตณฺหา ฯ✎ ร่าง
Sāpi taṇhā …
สาปิ เวทนา ฯ✎ ร่าง
sāpi vedanā …
โสปิ ผสฺโส ฯ✎ ร่าง
sopi phasso …
สาปิ อวิชฺชา อนิจฺจา สงฺขตา ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา ฯ✎ ร่าง
sāpi avijjā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā.
เอวํปิ โข
ภิกฺขเว ชานโต เอวํ ปสฺสโต อนนฺตรา อาสวานํ ขโย โหติ ฯ✎ ร่าง
Evampi kho, bhikkhave, jānato evaṁ passato anantarā āsavānaṁ khayo hoti.