เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๙๖] พ. ดูกรติสสะ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน โสกะ ปริเทวะ ทุกข์
โทมนัสและอุปายาส ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลผู้ปราศจากความกำหนัด ความพอใจ ความรักใคร่
ความกระหาย ความเร่าร้อน ความทะเยอทะยานในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ
เพราะความที่วิญญาณแปรปรวนเป็นอย่างอื่นไป ใช่ไหม?
ต. ไม่ใช่อย่างนั้น พระเจ้าข้า.
พ. ดีละๆ ติสสะ ก็ข้อนี้ย่อมเป็นอย่างนี้ สำหรับบุคคลผู้ปราศจากความกำหนัดใน
วิญญาณ. ดูกรติสสะ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง?
ต. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯลฯ
พ. เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เที่ยงหรือไม่เที่ยง?
ต. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯลฯ
พ. เพราะเหตุนั้นแล ติสสะ อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ กิจอื่น
เพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มีอีก.
▴ ย่อ
ตํ กึ มญฺญสิ ติสฺส✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, tissa,
What do you think, Tissa?
รูเป วีตราคสฺส วีตจฺฉนฺทสฺส
วีตเปมสฺส วีตปิปาสสฺส วีตปริฬาหสฺส วีตตณฺหสฺส ตสฺส รูปสฺส
วิปริณามญฺญถาภาวา อุปฺปชฺชนฺติ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสาติ ฯ✎ ร่าง
rūpe vigatarāgassa vigatacchandassa vigatapemassa vigatapipāsassa vigatapariḷāhassa vigatataṇhassa, tassa rūpassa vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
If you are rid of greed, desire, fondness, thirst, passion, and craving for form, when that form decays and perishes, will it give rise to sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
สาธุ สาธุ ติสฺส✎ ร่าง
“Sādhu sādhu, tissa.
“Good, good, Tissa!
อ้างอิง PTS 3.108 · พุทธชยันตี 15.186
เอวํ เหตํ ติสฺส โหติ✎ ร่าง
Evañhetaṁ, tissa, hoti.
That’s how it is, Tissa,
ยถาตํ
รูเป วีตราคสฺส ฯ✎ ร่าง
Yathā taṁ rūpe vigatarāgassa …
when you are rid of greed for form …
เวทนาย ฯ✎ ร่าง
vedanāya …
feeling …
สญฺญาย ฯ✎ ร่าง
saññāya …
perception …
สงฺขาเรสุ ฯ✎ ร่าง
saṅkhāresu vigatarāgassa …
choices …
วิญฺญาเณ
วีตราคสฺส วีตจฺฉนฺทสฺส วีตเปมสฺส วีตปิปาสสฺส วีตปริฬาหสฺส
วีตตณฺหสฺส ตสฺส วิญฺญาณสฺส วิปริณามญฺญถาภาวา
อุปฺปชฺชนฺติ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสาติ ฯ✎ ร่าง
viññāṇe vigatarāgassa vigatacchandassa vigatapemassa vigatapipāsassa vigatapariḷāhassa vigatataṇhassa tassa viññāṇassa vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
โน เหตํ
ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
สาธุ สาธุ ติสฺส✎ ร่าง
“Sādhu sādhu, tissa.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 25.99
เอวํ เหตํ ติสฺส โหติ✎ ร่าง
Evañhetaṁ, tissa, hoti.
ยถาตํ วิญฺญาเณ
วีตราคสฺส ฯ✎ ร่าง
Yathā taṁ viññāṇe vigatarāgassa.
consciousness.
ตํ กึ มญฺญสิ ติสฺส✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, tissa,
What do you think, Tissa?
รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ฯ✎ ร่าง
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
Is form permanent or impermanent?”
อนิจฺจํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Aniccaṁ, bhante”.
“Impermanent, sir.”
เปฯ เวทนา ฯ✎ ร่าง
“Vedanā …
“Is feeling …
สญฺญา ฯ✎ ร่าง
saññā …
perception …
สงฺขารา ฯ✎ ร่าง
saṅkhārā …
choices …
วิญฺญาณํ
นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ฯ✎ ร่าง
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
consciousness permanent or impermanent?”
อนิจฺจํ ภนฺเต ฯเปฯ✎ ร่าง
“Aniccaṁ, bhante”.
“Impermanent, sir.”
ตสฺมา ติห ฯ✎ ร่าง
“Tasmātiha …pe…
“So you should truly see …
เอวํ ปสฺสํ ฯเปฯ✎ ร่าง
evaṁ passaṁ …pe…
Seeing this …
นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
nāparaṁ itthattāyāti pajānāti.
They understand: ‘… there is nothing further for this place.’