‹ กลับ
ยมกสูตร
เล่ม ๑๗ — สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค · ข้อ 205 · สํ.ข. ๑๗/๒๔๔๗ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๐๕] สา. ดีละๆ ยมกะ ถ้าอย่างนั้น เราจักอุปมาให้ท่านฟัง เพื่อหยั่งรู้ความข้อ นั้นให้ยิ่งๆ ขึ้น. ดูกรท่านยมกะ เปรียบเหมือนคฤหบดี หรือบุตรของคฤหบดีผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์ มาก มีโภคะมาก และเขารักษาตัวกวดขัน เกิดมีบุรุษคนหนึ่งประสงค์ความพินาศ ประสงค์ความ ไม่เป็นประโยชน์ ประสงค์ความไม่ปลอดภัย อยากจะปลงชีวิตเขาเสีย เขาพึงมีความคิดอย่างนี้ว่า คฤหบดีและบุตรคฤหบดีนี้ เป็นคนมั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคะมาก และเขามีการรักษาอย่าง กวดขัน การที่จะอุกอาจปลงชีวิตนี้ ไม่ใช่เป็นการทำได้ง่ายเลย อย่ากระนั้นเลย เราพึงใช้อุบาย ปลงชีวิต. บุรุษนั้น พึงเข้าไปหาคฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีนั้นแล้ว พึงกล่าวอย่างนี้ว่า ผมขอเป็น คนรับใช้ท่าน. คฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีนั้น พึงรับบุรุษนั้นไว้ใช้ เขาพึงรับใช้เรียบร้อยดีทุกประการ คือ มีปรกติตื่นก่อน นอนภายหลัง คอยฟังคำสั่ง ประพฤติให้เป็นที่พอใจ กล่าวแต่วาจาเป็นที่รัก ใคร่ คฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีนั้น เชื่อเขาโดยความเป็นมิตร โดยความเป็นสหาย และถึงความ ไว้วางใจในเขา. เมื่อใด บุรุษนั้นพึงคิดว่า คฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีไว้ใจเราดีแล้ว เมื่อนั้น บุรุษ นั้นรู้ว่า คฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีอยู่ในที่ลับ พึงปลงชีวิตเสียด้วยศาตราอันคม. ท่านยมกะ ท่าน จะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ในกาลใด บุรุษนั้นเข้าไปหาคฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีโน้นแล้ว กล่าวอย่างนี้ว่า ผมขอรับใช้ท่านแม้ในกาลนั้น เขาก็ชื่อว่าเป็นผู้ฆ่าอยู่แล้ว ก็แต่คฤหบดีหรือบุตร คฤหบดีนั้น หารู้จักบุรุษผู้ฆ่าว่า เป็นผู้ฆ่าเราไม่. ในกาลใด บุรุษนั้นตื่นก่อน นอนภายหลัง คอยฟังคำสั่ง ประพฤติให้เป็นที่พอใจ กล่าวแต่วาจาเป็นที่รักใคร่ แม้ในกาลนั้น เขาก็ชื่อว่าเป็น ผู้ฆ่าอยู่แล้ว ก็แต่คฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีนั้น หารู้จักบุรุษผู้ฆ่านั้นว่า เป็นผู้ฆ่าเราไม่. และใน กาลใด บุรุษนั้นรู้ว่า คฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีนั้นอยู่ในที่ลับ จึงปลงชีวิตเสียด้วยศาตราอันคม แม้ในกาลนั้น เขาเป็นผู้ฆ่านั่นเอง ก็แต่คฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีนั้น หารู้จักบุรุษนั้นว่าเป็นผู้ฆ่า เราไม่. ย. อย่างนั้น ท่าน.
เทียบรายประโยค (32 ประโยค)
sn22.85:14.1 #
สาธุ สาธุ อาวุโส ยมก✎ ร่าง
“Sādhu sādhu, āvuso yamaka.
“Good, good, Reverend Yamaka!
อ้างอิงPTS 3.113 · พุทธชยันตี 15.196
sn22.85:14.2 #
เตนหาวุโส ยมก อุปมนฺเต กริสฺสามิ เอตสฺเสว อตฺถสฺส ภิยฺโยโส มตฺตาย ญาณาย ฯ✎ ร่าง
Tena hāvuso yamaka, upamaṁ te karissāmi etasseva atthassa bhiyyoso mattāya ñāṇāya.
Well then, I shall give you a simile to make the meaning even clearer.
sn22.85:14.3 #
เสยฺยถาปิ อาวุโส ยมก คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อฑฺโฒ มหทฺธโน มหาโภโค✎ ร่าง
Seyyathāpi, āvuso yamaka, gahapati vā gahapatiputto vā aḍḍho mahaddhano mahābhogo;
Suppose there was a householder or householder’s son who was rich, with a lot of money and great wealth,
sn22.85:14.4 #
โส จ อารกฺขสมฺปนฺโน✎ ร่าง
so ca ārakkhasampanno.
and a bodyguard for protection.
sn22.85:14.5 #
ตสฺส โกจิ เทว ปุริโส อุปฺปชฺเชยฺย อนตฺถกาโม อหิตกาโม อโยคกฺเขมกาโม ชีวิตา โวโรเปตุกาโม✎ ร่าง
Tassa kocideva puriso uppajjeyya anatthakāmo ahitakāmo ayogakkhemakāmo jīvitā voropetukāmo.
Then along comes a person who wants to harm, injure, and threaten him, and take his life.
sn22.85:14.6 #
ตสฺส เอวมสฺส✎ ร่าง
Tassa evamassa:
They’d think:
sn22.85:14.7 #
อยํ โข คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อฑฺโฒ มหทฺธโน มหาโภโค✎ ร่าง
‘ayaṁ kho gahapati vā gahapatiputto vā aḍḍho mahaddhano mahābhogo;
‘This householder or householder’s son is rich, with a lot of money and great wealth,
sn22.85:14.8 #
โส จ อารกฺขสมฺปนฺโน✎ ร่าง
so ca ārakkhasampanno;
and a bodyguard for protection.
sn22.85:14.9 #
น หายํ ๑- สุกโร ปสยฺห ชีวิตา โวโรเปตุํ✎ ร่าง
nāyaṁ sukaro pasayha jīvitā voropetuṁ.
It won’t be easy to take his life by force.
sn22.85:14.10 #
ยนฺนูนาหํ อนุปขชฺช ชีวิตา โวโรเปยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yannūnāhaṁ anupakhajja jīvitā voropeyyan’ti.
Why don’t I get close to him, then take his life?’
sn22.85:14.11 #
โส ตํ คหปตึ วา คหปติปุตฺตํ วา อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
So taṁ gahapatiṁ vā gahapatiputtaṁ vā upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:
So he goes up to that householder or householder’s son and says:
sn22.85:14.12 #
อุปฏฺฐเหยฺยนฺตํ ๒- ภนฺเตติ ฯ✎ ร่าง
‘upaṭṭhaheyyaṁ taṁ, bhante’ti.
‘Sir, I would serve you.’
sn22.85:14.13 #
ตเมนํ โส คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อุปฏฺฐาเปยฺย✎ ร่าง
Tamenaṁ so gahapati vā gahapatiputto vā upaṭṭhāpeyya.
They would serve that householder or householder’s son.
sn22.85:14.14 #
โส อุปฏฺฐเหยฺย ปุพฺพุฏฺฐายี ปจฺฉานิปาตี กึการปฏิสาวี มนาปจารี ปิยวาที✎ ร่าง
So upaṭṭhaheyya pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī.
They’d get up before him and go to bed after him, and be obliging, behaving nicely and speaking politely.
sn22.85:14.15 #
ตสฺส โส คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา มิตฺตโตปิ นํ ทเหยฺย✎ ร่าง
Tassa so gahapati vā gahapatiputto vā mittatopi naṁ saddaheyya;
The householder or householder’s son would consider them as a friend
sn22.85:14.16 #
สุหชฺชโตปิ นํ ทเหยฺย✎ ร่าง
suhajjatopi naṁ saddaheyya;
and companion,
sn22.85:14.17 #
ตสฺมิญฺจ วิสฺสาสํ อาปชฺเชยฺย ฯ✎ ร่าง
tasmiñca vissāsaṁ āpajjeyya.
and come to trust them.
sn22.85:14.18 #
ยทา โข อาวุโส ตสฺส ปุริสสฺส เอวมสฺส✎ ร่าง
Yadā kho, āvuso, tassa purisassa evamassa:
But when that person realizes that
sn22.85:14.19 #
สํวิสฺสฏฺโฐ โข มฺยายํ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วาติ อถ นํ รโหคตํ วิทิตฺวา ติเณฺหน สตฺเถน ชีวิตา โวโรเปยฺย ฯ✎ ร่าง
‘saṁvissattho kho myāyaṁ gahapati vā gahapatiputto vā’ti, atha naṁ rahogataṁ viditvā tiṇhena satthena jīvitā voropeyya.
they’ve gained the trust of the householder or householder’s son, then, when they know he’s alone, they’d take his life with a sharp knife.
sn22.85:15.1 #
ตํ กึ มญฺญสิ อาวุโส ยมก✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, āvuso yamaka,
What do you think, Yamaka?
อ้างอิงPTS 3.114 · สยามรัฐ 17.138
sn22.85:15.2 #
ยทาปิ โส ปุริโส อมุํ คหปตึ วา คหปติปุตฺตํ วา อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาห✎ ร่าง
yadā hi so puriso amuṁ gahapatiṁ vā gahapatiputtaṁ vā upasaṅkamitvā evaṁ āha:
When that person went to the householder or householder’s son and offered to
sn22.85:15.3 #
อุปฏฺฐเหยฺยํ ตํ ภนฺเตติ ตทาปิ โส วธโกว✎ ร่าง
‘upaṭṭhaheyyaṁ taṁ, bhante’ti, tadāpi so vadhakova.
serve him, weren’t they a killer then,
sn22.85:15.4 #
วธกญฺจ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. นายํ ฯ ๒ โป. อุปฏฺฐเหยฺยนฺติ ฯ ๓ โป. ทเทยฺย ฯ ม. สทฺธเหยฺยํ ฯ ปน สนฺตํ น อญฺญาสิ✎ ร่าง
Vadhakañca pana santaṁ na aññāsi:
though he didn’t know that
sn22.85:15.5 #
วธโก เมติ ฯ✎ ร่าง
‘vadhako me’ti.
this was his killer?
sn22.85:15.6 #
ยทาปิ โส อุปฏฺฐาติ ๑- ปุพฺพุฏฺฐายี ปจฺฉานิปาตี กึการปฏิสาวี มนาปจารี ปิยวาที ตทาปิ โส วธโกว✎ ร่าง
Yadāpi so upaṭṭhahati pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī, tadāpi so vadhakova.
And when they got up before him and went to bed after him, being obliging, behaving nicely and speaking politely, weren’t they a killer then,
sn22.85:15.7 #
วธกญฺจ ปน สนฺตํ น อญฺญาสิ✎ ร่าง
Vadhakañca pana santaṁ na aññāsi:
though he didn’t know that
sn22.85:15.8 #
วธโก เมติ ฯ✎ ร่าง
‘vadhako me’ti.
this was his killer?
sn22.85:24.2 #
Dukkhaṁ vedanaṁ …
They truly understand feeling …
sn22.85:15.9 #
ยทาปิ นํ รโหคตํ วิทิตฺวา ติณฺเหน สตฺเถน ชีวิตา โวโรเปติ ตทาปิ โส วธโกว✎ ร่าง
Yadāpi naṁ rahogataṁ viditvā tiṇhena satthena jīvitā voropeti, tadāpi so vadhakova.
And when, knowing he was alone, they took his life with a sharp knife, weren’t they a killer then,
sn22.85:15.10 #
วธกญฺจ ปน สนฺตํ น อญฺญาสิ✎ ร่าง
Vadhakañca pana santaṁ na aññāsi:
though he didn’t know that
sn22.85:15.11 #
วธโก เมติ ฯ✎ ร่าง
‘vadhako me’”ti.
this was his killer?”
sn22.85:15.12 #
เอวมาวุโสติ ฯ✎ ร่าง
“Evamāvuso”ti.
“Yes, reverend.”
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๗ — สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน