เอวเมว โข อาวุโส อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน อริยานํ
อทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส อโกวิโท อริยธมฺเม อวินีโต สปฺปุริสานํ
อทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส อโกวิโท สปฺปุริสธมฺเม อวินีโต✎ ร่าง
“Evameva kho, āvuso, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto
“In the same way, an unlearned ordinary person has not seen the noble ones, and is neither skilled nor trained in the teaching of the noble ones. They’ve not seen true persons, and are neither skilled nor trained in the teaching of the true persons.
รูปํ
อตฺตโต สมนุปสฺสติ รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา รูปํ
รูปสฺมึ วา อตฺตานํ ฯ✎ ร่าง
rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ; attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.
They regard form as self, self as having form, form in self, or self in form.
เวทนํ ฯ✎ ร่าง
Vedanaṁ …
They regard feeling …
สญฺญํ ฯ✎ ร่าง
saññaṁ …
perception …
สงฺขาเร ฯ✎ ร่าง
saṅkhāre …
choices …
วิญฺญาณํ
อตฺตโต สมนุปสฺสติ ฯเปฯ วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ ฯ✎ ร่าง
viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ; attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
They regard consciousness as self, self as having consciousness, consciousness in self, or self in consciousness.
โส อนิจฺจํ รูปํ อนิจฺจํ รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
So aniccaṁ rūpaṁ ‘aniccaṁ rūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
They don’t truly understand form—which is impermanent—as impermanent.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 25.104
อนิจฺจํ เวทนํ อนิจฺจา เวทนาติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Aniccaṁ vedanaṁ ‘aniccā vedanā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
They don’t truly understand feeling …
อนิจฺจํ สญฺญํ
อนิจฺจา สญฺญาติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Aniccaṁ saññaṁ ‘aniccā saññā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
perception …
อนิจฺเจ สงฺขาเร อนิจฺจา
สงฺขาราติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Anicce saṅkhāre ‘aniccā saṅkhārā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
choices …
อนิจฺจํ วิญฺญาณํ อนิจฺจํ
วิญฺญาณนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Aniccaṁ viññāṇaṁ ‘aniccaṁ viññāṇan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
consciousness—which is impermanent—as impermanent.
ทุกฺขํ รูปํ ทุกฺขํ รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Dukkhaṁ rūpaṁ ‘dukkhaṁ rūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
They don’t truly understand form—which is suffering—as suffering.
ทุกฺขํ
เวทนํ ฯ✎ ร่าง
Dukkhaṁ vedanaṁ …
They don’t truly understand feeling …
ทุกฺขํ สญฺญํ ฯ✎ ร่าง
dukkhaṁ saññaṁ …
perception …
ทุกฺเข สงฺขาเร ฯ✎ ร่าง
dukkhe saṅkhāre …
choices …
ทุกฺขํ วิญฺญาณํ ทุกฺขํ
วิญฺญาณนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
dukkhaṁ viññāṇaṁ ‘dukkhaṁ viññāṇan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
consciousness—which is suffering—as suffering.
อนตฺตํ รูปํ อนตฺตํ ๒- รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Anattaṁ rūpaṁ ‘anattā rūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
They don’t truly understand form—which is not-self—as not-self.
อ้างอิงสยามรัฐ 17.139
อนตฺตํ เวทนํ ฯ✎ ร่าง
Anattaṁ vedanaṁ …
They don’t truly understand feeling …
อนตฺตํ สญฺญํ ฯ✎ ร่าง
anattaṁ saññaṁ …
perception …
อนตฺเต สงฺขาเร ฯ✎ ร่าง
anatte saṅkhāre …
choices …
อนตฺตํ
วิญฺญาณํ อนตฺตํ วิญฺญาณนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
anattaṁ viññāṇaṁ ‘anattaṁ viññāṇan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
consciousness—which is not-self—as not-self.
สงฺขตํ รูปํ สงฺขตํ รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Saṅkhataṁ rūpaṁ ‘saṅkhataṁ rūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
They don’t truly understand form—which is conditioned—as conditioned.
สงฺขตํ เวทนํ ฯ✎ ร่าง
Saṅkhataṁ vedanaṁ …
They don’t truly understand feeling …
สงฺขตํ สญฺญํ ฯ✎ ร่าง
saṅkhataṁ saññaṁ …
perception …
สงฺขเต สงฺขาเร ฯ✎ ร่าง
saṅkhate saṅkhāre …
choices …
สงฺขตํ วิญฺญาณํ
สงฺขตํ วิญฺญาณนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
saṅkhataṁ viññāṇaṁ ‘saṅkhataṁ viññāṇan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
consciousness—which is conditioned—as conditioned.
วธกํ รูปํ วธกํ รูปนฺติ
ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Vadhakaṁ rūpaṁ ‘vadhakaṁ rūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
They don’t truly understand form—which is a killer—as a killer.
วธกํ เวทนํ ฯ✎ ร่าง
Vadhakaṁ vedanaṁ ‘vadhakā vedanā’ti …
They don’t truly understand feeling …
วธกํ สญฺญํ ฯ✎ ร่าง
vadhakaṁ saññaṁ ‘vadhakā saññā’ti …
perception …
วธเก สงฺขาเร ฯ✎ ร่าง
vadhake saṅkhāre ‘vadhakā saṅkhārā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
choices …
วธกํ วิญฺญาณํ วธกํ วิญฺญาณนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Vadhakaṁ viññāṇaṁ ‘vadhakaṁ viññāṇan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
consciousness—which is a killer—as a killer.
โส รูปํ
อุเปติ อุปาทิยติ อธิฏฺฐาติ อตฺตา เมติ✎ ร่าง
So rūpaṁ upeti upādiyati adhiṭṭhāti ‘attā me’ti.
They’re attracted to form, grasp it, and fixate on the thought, ‘my self’.
อ้างอิงพุทธชยันตี 15.198
เวทนํ ฯ✎ ร่าง
Vedanaṁ …
They’re attracted to feeling …
สญฺญํ ฯ✎ ร่าง
saññaṁ …
perception …
สงฺขาเร ฯ✎ ร่าง
saṅkhāre …
choices …
วิญฺญาณํ อุเปติ อุปาทิยติ อธิฏฺฐาติ อตฺตา เมติ ฯ✎ ร่าง
viññāṇaṁ upeti upādiyati adhiṭṭhāti ‘attā me’ti.
consciousness, grasp it, and fixate on the thought, ‘my self’.
ตสฺสิเม
ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อุเปตา ๑- อุปาทินฺนา ทีฆรตฺตํ อหิตาย
ทุกฺขาย สํวตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tassime pañcupādānakkhandhā upetā upādinnā dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya saṁvattanti.
And when you’ve gotten involved with and grasped these five grasping aggregates, they lead to your lasting harm and suffering.