เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๒๙๙] พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละความพอใจ ความกำหนัด
ความเพลิดเพลิน ความทะยานอยาก ความเข้าถึงและความยึดมั่น อันเป็นที่ตั้ง ที่อยู่ประจำ
และที่อาศัยแห่งจิต ในรูปเสีย ด้วยอาการอย่างนี้ รูปนั้น จักเป็นอันเธอทั้งหลายละได้แล้ว ตัด
รากขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วน ทำไม่ให้มี ไม่ให้เกิดขึ้นอีกต่อไปเป็นธรรมดา. เธอ
ทั้งหลายจงละความพอใจ ความกำหนัด ความเพลิดเพลิน ความทะยานอยาก ความเข้าถึงและ
ความยึดมั่น อันเป็นที่ตั้ง ที่อยู่ประจำและที่อาศัยแห่งจิต ในเวทนา ในสัญญา ในสังขาร ใน
วิญญาณเสีย ฯลฯ ด้วยอาการอย่างนี้ วิญญาณนั้นจักเป็นอันเธอทั้งหลายละได้แล้ว ตัดรากขาด
แล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วน ทำไม่ให้มี ไม่ให้เกิดขึ้นอีกต่อไปเป็นธรรมดา ฉะนี้แล.
๑. อันตสูตร ๖. สมณสูตรที่ ๒
๒. ทุกขสูตร ๗. โสตาปันนสูตร
๓. สักกายสูตร ๘. อรหันตสูตร
๔. ปริญเญยยสูตร ๙. ฉันทปหีนสูตรที่ ๑
๕. สมณสูตรที่ ๑ ๑๐. ฉันทปหีนสูตรที่ ๒.
▴ ย่อ
สาวตฺถี ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อ้างอิง PTS 3.162 · พุทธชยันตี 15.282
รูเป ภิกฺขเว โย ฉนฺโท โย ราโค ยา
นนฺทิ ยา ตณฺหา เย อุปายุปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา
เต ปชหถ✎ ร่าง
“Rūpe, bhikkhave, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha.
“Mendicants, you should give up any desire, greed, relishing, and craving for form; and any attraction, grasping, mental fixation, insistence, and underlying tendencies.
เอวนฺตํ รูปํ ปหีนํ ภวิสฺสติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ
อนภาวงฺกตํ อายตึ อนุปฺปาทธมฺมํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ taṁ rūpaṁ pahīnaṁ bhavissati ucchinnamūlaṁ …pe…
Thus that form will be given up, cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future.
เวทนาย ฯ✎ ร่าง
vedanāya …
You should give up any desire, greed, relishing, and craving for feeling …
สญฺญาย ฯ✎ ร่าง
saññāya …
perception …
สงฺขาเรสุ โย ฉนฺโท ฯเปฯ✎ ร่าง
saṅkhāresu yo chando …pe…
choices …
เอวนฺเต สงฺขารา ปหีนา ภวิสฺสนฺติ
อุจฺฉินฺนมูลา ตาลาวตฺถุกตา อนภาวงฺกตา อายตึ อนุปฺปาทธมฺมา ฯ✎ ร่าง
evaṁ te saṅkhārā pahīnā bhavissanti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
วิญฺญาเณ โย ฉนฺโท โย ราโค ยา นนฺทิ ยา ตณฺหา เย
อุปายุปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา เต ปชหถ✎ ร่าง
Viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha.
consciousness; and any attraction, grasping, mental fixation, insistence, and underlying tendencies.
เอวนฺตํ
วิญฺญาณํ ปหีนํ ภวิสฺสติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวงฺกตํ
อายตึ อนุปฺปาทธมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ taṁ viññāṇaṁ pahīnaṁ bhavissati ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ anuppādadhamman”ti.
Thus that consciousness will be given up, cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future.”
อนฺตวคฺโค ฯ✎ ร่าง
Antavaggo paṭhamo.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
อนฺโต ทุกฺขญฺจ สกฺกาโย✎ ร่าง
Anto dukkhañca sakkāyo,
ปริญฺเญยฺยา สมณา ทุเว✎ ร่าง
pariññeyyā samaṇā duve;
โสตาปนฺโน อรหา จ✎ ร่าง
Sotāpanno arahā ca,
ทุเว จ ฉนฺทปฺปหีนาติ ๑- ฯ
-------------
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ฉนฺทราคิยาติ ฯ ม. ฉนฺทราคิโนติ ฯ ยุ. ฉนฺทราคิโยติ ฯ
ขนฺธ✎ ร่าง
duve ca chandappahānāti.
สํยุตฺตสฺส จุลฺลปณฺณาสเก✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 22.113
Linked Discourses 22.113
ธมฺมกถิกวคฺโค ท✎ ร่าง
12. Dhammakathikavagga
12. A Dhamma speaker
ุติโย✎ ร่าง
Avijjāsutta
Ignorance