สาวตฺถี ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อ้างอิงPTS 3.171 · สยามรัฐ 17.209 · พุทธชยันตี 15.302
อถ โข อญฺญตโร ภิกฺขุ เยน ภควา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ฯเปฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส
ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā …pe… ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
Then a mendicant went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him:
อวิชฺชา อวิชฺชาติ ภนฺเต วุจฺจติ✎ ร่าง
“‘avijjā, avijjā’ti, bhante, vuccati.
“Sir, they speak of this thing called ‘ignorance’.
กตมา นุ โข ภนฺเต อวิชฺชา✎ ร่าง
Katamā nu kho, bhante, avijjā;
What is ignorance?
กิตฺตาวตา จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
kittāvatā ca avijjāgato hotī”ti?
And how is an ignoramus defined?”
อิธ ภิกฺขุ อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน สมุทยธมฺมํ รูปํ
สมุทยธมฺมํ รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
“Idha, bhikkhu, assutavā puthujjano samudayadhammaṁ rūpaṁ ‘samudayadhammaṁ rūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti;
“Mendicant, it’s when an unlearned ordinary person doesn’t truly understand form, which is liable to originate, as form which is liable to originate.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 25.155
วยธมฺมํ รูปํ วยธมฺมํ
รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
vayadhammaṁ rūpaṁ ‘vayadhammaṁ rūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti;
They don’t truly understand form, which is liable to vanish, as form which is liable to vanish.
สมุทยวยธมฺมํ รูปํ สมุทยวยธมฺมํ
รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
samudayavayadhammaṁ rūpaṁ ‘samudayavayadhammaṁ rūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
They don’t truly understand form, which is liable to originate and vanish, as form which is liable to originate and vanish.
สมุทยธมฺมํ เวทนํ สมุทยธมฺมา
เวทนาติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Samudayadhammaṁ vedanaṁ ‘samudayadhammā vedanā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti;
They don’t truly understand feeling …
วยธมฺมํ เวทนํ วยธมฺมา เวทนาติ
ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
vayadhammaṁ vedanaṁ ‘vayadhammā vedanā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti;
เปฯ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
samudayavayadhammaṁ vedanaṁ ‘samudayavayadhammā vedanā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
สมุทยธมฺมํ สญฺญํ
ฯเปฯ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Samudayadhammaṁ saññaṁ …pe…
perception …
สมุทยธมฺเม สงฺขาเร สมุทยธมฺมา สงฺขาราติ
ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
samudayadhamme saṅkhāre ‘samudayadhammā saṅkhārā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti;
choices …
วยธมฺเม สงฺขาเร วยธมฺมา สงฺขาราติ
ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
vayadhamme saṅkhāre ‘vayadhammā saṅkhārā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti;
สมุทยวยธมฺเม สงฺขาเร สมุทยวยธมฺมา
สงฺขาราติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
samudayavayadhamme saṅkhāre ‘samudayavayadhammā saṅkhārā’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
สมุทยธมฺมํ วิญฺญาณํ สมุทยธมฺมํ
วิญฺญาณนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
Samudayadhammaṁ viññāṇaṁ ‘samudayadhammaṁ viññāṇan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti;
consciousness, which is liable to originate, as consciousness which is liable to originate.
วยธมฺมํ วิญฺญาณํ วยธมฺมํ
วิญฺญาณนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ สมุทยวยธมฺมํ วิญฺญาณํ
สมุทยวยธมฺมํ วิญฺญาณนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
vayadhammaṁ viññāṇaṁ ‘vayadhammaṁ viññāṇan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti;
They don’t truly understand consciousness, which is liable to vanish, as consciousness which is liable to vanish.
อยํ
วุจฺจติ ภิกฺขุ อวิชฺชา✎ ร่าง
Ayaṁ vuccati, bhikkhu, avijjā;
This is called ignorance.
เอตฺตาวตา จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
ettāvatā ca avijjāgato hotī”ti.
And this is how an ignoramus is defined.”