เนื้อความทั้งข้อ
[๔๔๕] พระนครสาวัตถี. พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไร
หนอมีอยู่ เพราะถือมั่นอะไร เพราะยึดมั่นอะไร จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า ลมย่อมไม่พัด แม่น้ำ
ย่อมไม่ไหล สตรีมีครรภ์ย่อมไม่คลอด พระจันทร์และพระอาทิตย์ย่อมไม่ขึ้นหรือย่อมไม่ตก
เป็นของตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด? ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรม
ของข้าพระองค์ทั้งหลาย มีพระผู้มีพระภาคเป็นรากฐาน ฯลฯ
พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อรูปมีอยู่ เพราะถือมั่นรูป เพราะยึดมั่นรูป จึงเกิดทิฏฐิขึ้น
อย่างนี้ว่า ลมย่อมไม่พัด ฯลฯ เป็นของตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด. เมื่อเวทนามีอยู่ ฯลฯ เมื่อ
สัญญามีอยู่ ฯลฯ เมื่อสังขารมีอยู่ ฯลฯ เมื่อวิญญาณมีอยู่ เพราะถือมั่นวิญญาณ เพราะยึดมั่น
วิญญาณ จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า ลมย่อมไม่พัด ฯลฯ เป็นของตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด.
สาวตฺถี ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อ้างอิงสยามรัฐ 17.266 · พุทธชยันตี 15.418
กิสฺมึ นุ โข ภิกฺขเว สติ กึ อุปาทาย
กึ อภินิวิสฺส เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ✎ ร่าง
“Kismiṁ nu kho, bhikkhave, sati, kiṁ upādāya, kiṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
“Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise:
น วาตา วายนฺติ น นชฺโช
สนฺทนฺติ น คพฺภินิโย วิชายนฺติ น จนฺทิมสุริยา อุเทนฺติ วา
อเปนฺติ วา เอสิกฏฺฐายิฏฺฐิตาติ ฯ✎ ร่าง
‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā, esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti?
‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar’?”
ภควํมูลกา โน ภนฺเต ธมฺมา
ฯเปฯ✎ ร่าง
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…
“Our teachings are rooted in the Buddha. …”
รูเป โข ภิกฺขเว สติ รูปํ อุปาทาย รูปํ อภินิวิสฺส เอวํ
ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ✎ ร่าง
“Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṁ upādāya, rūpaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
“When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises:
น วาตา วายนฺติ ฯเปฯ เอสิกฏฺฐายิฏฺฐิตาติ ฯ✎ ร่าง
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’ti.
‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’
เวทนาย สติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanāya sati …pe…
When feeling …
สญฺญาย สติ ฯ✎ ร่าง
saññāya sati …pe…
perception …
สงฺขาเรสุ สติ ฯ✎ ร่าง
saṅkhāresu sati …
choices …
วิญฺญาเณ
สติ วิญฺญาณํ อุปาทาย วิญฺญาณํ อภินิวิสฺส เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ✎ ร่าง
viññāṇe sati, viññāṇaṁ upādāya, viññāṇaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises:
น วาตา วายนฺติ ฯเปฯ เอสิกฏฺฐายิฏฺฐิตาติ ฯ✎ ร่าง
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’ti.
‘Winds don’t blow; rivers don’t flow; pregnant women don’t give birth; the moon and stars neither rise nor set, but stand firm like a pillar.’