เอกํ สมยํ อายสฺมา สารีปุตฺโต สาวตฺถิยํ วิหรติ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง
Ekaṁ samayaṁ āyasmā sāriputto sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time Venerable Sāriputta was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
อ้างอิงสยามรัฐ 17.291 · ฉัฏฐสังคายนา 25.232 · พุทธชยันตี 15.466
อถ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต
ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ๑- ปิณฺฑาย ปาวิสิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.
Then Venerable Sāriputta robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Sāvatthī for alms.
สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เยน
อนฺธวนํ เตนุปสงฺกมิ ทิวาวิหาราย✎ ร่าง
Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena andhavanaṁ tenupasaṅkami divāvihārāya.
He wandered for alms in Sāvatthī. After the meal, on his return from almsround, he went to the Dark Forest for the day’s meditation,
อนฺธวนํ อชฺโฌคาเหตฺวา
อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ทิวาวิหารํ ๒- นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Andhavanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.
plunged deep into it, and sat at the root of a tree to meditate.
อถ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา
วุฏฺฐิโต เยน เชตวนํ อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราโม เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo tenupasaṅkami.
Then in the late afternoon, Sāriputta came out of retreat and went to Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
อทฺทสา โข อายสฺมา อานนฺโท อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ ทูรโตว
อาคจฺฉนฺตํ✎ ร่าง
Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṁ sāriputtaṁ dūratova āgacchantaṁ.
Venerable Ānanda saw him coming off in the distance,
ทิสฺวาน อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Disvāna āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
and said to him:
วิปฺปสนฺนานิ
โข เต อาวุโส สารีปุตฺต อินฺทฺริยานิ ปริสุทฺโธ มุขวณฺโณ ปริโยทาโต✎ ร่าง
“vippasannāni kho te, āvuso sāriputta, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto.
“Reverend Sāriputta, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright.
กตเมนายสฺมา สารีปุตฺโต อชฺช วิหาเรน วิหาสีติ ฯ✎ ร่าง
Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī”ti?
What meditation were you practicing today?”
อิธาหํ อาวุโส วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ
สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ ฯ✎ ร่าง
“Idhāhaṁ, āvuso, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
“Reverend, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, I entered and remained in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected.
อ้างอิงPTS 3.236 · สยามรัฐ 17.292
ตสฺส
มยฺหํ อาวุโส น เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa mayhaṁ, āvuso, na evaṁ hoti:
But it didn’t occur to me:
อหํ ปฐมํ ฌานํ สมาปชฺชามีติ วา อหํ ปฐมํ
ฌานํ สมาปนฺโนติ วา อหํ ปฐมา ฌานา วุฏฺฐิโตติ วาติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ samāpanno’ti vā ‘ahaṁ paṭhamā jhānā vuṭṭhito’ti vā”ti.
‘I am entering the first absorption’ or ‘I have entered the first absorption’ or ‘I am emerging from the first absorption’.”
ตถา หิ
ปนายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ทีฆรตฺตํ อหงฺการมมงฺการมานานุสยา
สุสมูหตา✎ ร่าง
Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṁ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā.
“That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit.
ตสฺมา อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส น เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṁ hoti:
That’s why it didn’t occur to you:
อหํ ปฐมํ ฌานํ สมาปชฺชามีติ วา อหํ ปฐมํ ฌานํ สมาปนฺโนติ
วา อหํ ปฐมา ฌานา วุฏฺฐิโตติ วาติ ฯ✎ ร่าง
“‘ahaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ samāpanno’ti vā ‘ahaṁ paṭhamā jhānā vuṭṭhito’ti vā”ti.
‘I am entering the first absorption’ or ‘I have entered the first absorption’ or ‘I am emerging from the first absorption’.”
—
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 25.233 · พุทธชยันตี 15.468
—
Saṁyutta Nikāya 28.2
Linked Discourses 28.2
—
1. Sāriputtavagga
1. With Sāriputta