เล่ม ๑๗ — สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ข้อ 509

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๐๙] พระนครสาวัตถี. ท่านพระอานนท์ได้เห็นพระสารีบุตรมาแต่ไกล จึงกล่าวกะ ท่านพระสารีบุตรว่า อาวุโสสารีบุตร อินทรีย์ของท่านผ่องใสนัก สีหน้าของท่านหมดจด ผ่องใส วันนี้ ท่านพระสารีบุตรอยู่ด้วยวิหารธรรมอะไร? ท่านพระสารีบุตรตอบว่า อาวุโส ดังเราจะบอก เราเข้าทุติยฌานอันมีความผ่องใสแห่ง จิตในภายใน เป็นธรรมเอกผุดขึ้น ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร เพราะวิตกวิจารสงบไป มีปีติและสุข เกิดแต่สมาธิอยู่. อาวุโส เรานั้นมิได้คิดอย่างนี้ว่า เราเข้าทุติยฌานอยู่ หรือว่าเข้าทุติยฌานแล้ว หรือว่าออกจากทุติยฌานแล้ว ฯลฯ

sn28.2:1.1 #

สาวตฺถี ฯ✎ ร่าง

Sāvatthinidānaṁ.

At Sāvatthī.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 25.233 · พุทธชยันตี 15.468

sn28.2:0.1 #

—

Saṁyutta Nikāya 28.2

Linked Discourses 28.2

sn28.2:0.2 #

—

1. Sāriputtavagga

1. With Sāriputta

sn28.2:0.3 #

—

Avitakkasutta

Without Placing the Mind

sn28.2:1.2 #

อทฺทสา โข อายสฺมา อานนฺโท ฯเปฯ อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง

Addasā kho āyasmā ānando …pe… āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta and said to him:

sn28.2:1.3 #

วิปฺปสนฺนานิ โข เต อาวุโส สารีปุตฺต อินฺทฺริยานิ ปริสุทฺโธ มุขวณฺโณ ปริโยทาโต✎ ร่าง

“vippasannāni kho te, āvuso sāriputta, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto.

“Reverend Sāriputta, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright.

sn28.2:1.4 #

กตเมนายสฺมา สารีปุตฺโต อชฺช วิหาเรน วิหาสีติ ฯ✎ ร่าง

Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī”ti?

What meditation were you practicing today?”

sn28.2:2.1 #

อิธาหํ อาวุโส วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ ฯ✎ ร่าง

“Idhāhaṁ, āvuso, vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.

“Reverend, as the placing of the mind and keeping it connected were stilled, I entered and remained in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected.

sn28.2:2.2 #

ตสฺส มยฺหํ อาวุโส น เอวํ โหติ✎ ร่าง

Tassa mayhaṁ, āvuso, na evaṁ hoti:

But it didn’t occur to me:

sn28.2:2.3 #

อหํ ทุติยํ ฌานํ สมาปชฺชามีติ วา อหํ ทุติยํ ฌานํ สมาปนฺโนติ วา อหํ ทุติยา ๑- ฌานา วุฏฺฐิโตติ วาติ ฯ✎ ร่าง

‘ahaṁ dutiyaṁ jhānaṁ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṁ dutiyaṁ jhānaṁ samāpanno’ti vā ‘ahaṁ dutiyā jhānā vuṭṭhito’ti vā”ti.

‘I am entering the second absorption’ or ‘I have entered the second absorption’ or ‘I am emerging from the second absorption’.”

sn28.2:2.4 #

ตถา หิ ปนายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ทีฆรตฺตํ อหงฺการมมงฺการมานานุสยา สุสมูหตา✎ ร่าง

Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṁ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā.

“That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit.

sn28.2:2.5 #

ตสฺมา อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส น เอวํ โหติ✎ ร่าง

Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṁ hoti:

That’s why it didn’t occur to you:

sn28.2:2.6 #

อหํ ทุติยํ ฌานํ สมาปชฺชามีติ วา อหํ ทุติยํ ฌานํ สมาปนฺโนติ วา อหํ ทุติยา ฌานา วุฏฺฐิโตติ วาติ ฯ✎ ร่าง

“‘ahaṁ dutiyaṁ jhānaṁ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṁ dutiyaṁ jhānaṁ samāpanno’ti vā ‘ahaṁ dutiyā jhānā vuṭṭhito’ti vā”ti.

‘I am entering the second absorption’ or ‘I have entered the second absorption’ or ‘I am emerging from the second absorption’.”

sn28.2:2.7 #

—

Dutiyaṁ.

sn28.3:0.1 #

—

Saṁyutta Nikāya 28.3

Linked Discourses 28.3

sn28.3:0.2 #

—

1. Sāriputtavagga

1. With Sāriputta