เนื้อความทั้งข้อ
[๖๐๘] พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้. ๔ จำพวกเป็น
ไฉน? คือ ผู้ได้ฌานบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ฉลาดในโคจรในสมาธิ แต่ไม่ฉลาดในการน้อมจิต
ไปในสมาธิ ๑. บางคนฉลาดในการน้อมจิตไปในสมาธิ แต่ไม่ฉลาดในโคจรในสมาธิ ๑. บางคน
ไม่ฉลาดในโคจรในสมาธิ และไม่ฉลาดในการน้อมจิตไปในสมาธิ ๑. บางคนฉลาดในโคจรใน
สมาธิ และฉลาดในการน้อมจิตไปในสมาธิ ๑. ใน ๔ จำพวกนั้น ผู้ได้ฌานที่ฉลาดในโคจรใน
สมาธิ และฉลาดในการน้อมจิตไปในสมาธิ. นับว่าเป็นผู้เลิศ ประเสริฐที่สุด เป็นประธาน
สูงสุด และดีกว่าผู้ได้ฌานทั้ง ๔ จำพวกนั้น เปรียบเหมือนนมสดเกิดจากแม่โค นมส้มเกิดจาก
นมสด ฯลฯ
—
Saṁyutta Nikāya 34.46–49
Linked Discourses 34.46–49
—
1. Jhānavagga
1. Absorption
—
Gocaramūlakaabhinīhārasuttādicatukka
Four on Territory and Projection, Etc.
สาวตฺถี ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ …
At Sāvatthī.
สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ น สมาธิสฺมึ
อภินีหารกุสโล ฯ✎ ร่าง
“samādhismiṁ gocarakusalo hoti, na samādhismiṁ abhinīhārakusalo …
“One meditator is skilled in the territory of immersion but not in projecting the mind purified by immersion. …”
สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล โหติ น สมาธิสฺมึ
โคจรกุสโล ฯ✎ ร่าง
samādhismiṁ abhinīhārakusalo hoti, na samādhismiṁ gocarakusalo …
เนว สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ น สมาธิสฺมึ
อภินีหารกุสโล ฯ✎ ร่าง
neva samādhismiṁ gocarakusalo hoti, na ca samādhismiṁ abhinīhārakusalo …
สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ
อภินีหารกุสโล จ ฯ✎ ร่าง
samādhismiṁ gocarakusalo ca hoti, samādhismiṁ abhinīhārakusalo ca …
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ควา ขีรํ ขีรมฺหา ทธิ
ทธิมฺหา นวนีตํ นวนีตมฺหา สปฺปิ สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ ตตฺร
อคฺคมกฺขายติ✎ ร่าง
seyyathāpi, bhikkhave, gavā khīraṁ, khīramhā dadhi, dadhimhā navanītaṁ, navanītamhā sappi, sappimhā sappimaṇḍo tatra aggamakkhāyati;
เอวเมว โข ภิกฺขเว ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล
จ สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล จ ฯ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ
ฯเปฯ✎ ร่าง
evameva kho, bhikkhave, yvāyaṁ jhāyī samādhismiṁ gocarakusalo ca hoti samādhismiṁ abhinīhārakusalo ca ayaṁ imesaṁ catunnaṁ jhāyīnaṁ …pe…
อุตฺตโม จ ปวโร จาติ ฯ✎ ร่าง
uttamo ca pavaro cā”ti.
—
“Samādhismiṁ gocarakusalo hoti, na samādhismiṁ sakkaccakārī …pe….
“One meditator is skilled in the territory of immersion but not in practicing carefully for it. …”
—
Vitthāretabbaṁ.
(These four discourses should be told in full as the previous set.)
—
Sattacattālīsamaṁ.
อ้างอิงพุทธชยันตี 15.568
—
“Samādhismiṁ gocarakusalo hoti, na samādhismiṁ sātaccakārī …pe….
“One meditator is skilled in the territory of immersion but not in practicing persistently for it. …”