เนื้อความทั้งข้อ
[๑๔๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเมื่ออยู่ในที่สงัด จงประกอบ
ความเพียรเถิด ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้อยู่ในที่สงัดย่อมรู้ตามความเป็นจริง รู้
อะไรตามความเป็นจริง รู้ตามความเป็นจริงว่า จักษุไม่เที่ยง รู้ตามความเป็น
จริงว่า รูปทั้งหลายไม่เที่ยง รู้ตามความเป็นจริงว่า จักษุวิญญาณไม่เที่ยง รู้ตาม
ความเป็นจริงว่า จักษุสัมผัสไม่เที่ยง รู้ตามความเป็นจริงว่า สุขเวทนา ทุกข-
*เวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนา ที่เกิดขึ้นเพราะจักษุสัมผัสเป็นปัจจัย ไม่เที่ยง ฯลฯ
รู้ตามความเป็นจริงว่า ใจไม่เที่ยง รู้ตามความเป็นจริงว่า ธรรมารมณ์ทั้งหลายไม่
เที่ยง รู้ตามความเป็นจริงว่า มโนวิญญาณไม่เที่ยง รู้ตามความเป็นจริงว่า มโน-
*สัมผัสไม่เที่ยง รู้ตามความเป็นจริงว่า สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุข-
*เวทนา ที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัย ไม่เที่ยง ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย
เมื่ออยู่ในที่สงัด จงประกอบความเพียรเถิด ภิกษุผู้อยู่ในที่สงัด ย่อมรู้ตามความ
เป็นจริง ฯ
ปฏิสลฺลีนา ๑- ภิกฺขเว โยคมาปชฺชถ ฯ✎ ร่าง
“Paṭisallāne, bhikkhave, yogamāpajjatha.
“Mendicants, meditate in retreat.
อ้างอิงPTS 4.81 · พุทธชยันตี 16.172
ปฏิสลฺลีโน ภิกฺขเว
ภิกฺขุ ยถาภูตํ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Paṭisallīno, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṁ pajānāti.
A mendicant in retreat truly understands.
กิญฺจ ยถาภูตํ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Kiñca yathābhūtaṁ pajānāti?
What do they truly understand?
จกฺขุํ
อนิจฺจนฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ✎ ร่าง
‘Cakkhu aniccan’ti yathābhūtaṁ pajānāti;
They truly understand that the eye is impermanent.
รูปา อนิจฺจาติ ยถาภูตํ ปชานาติ✎ ร่าง
‘rūpā aniccā’ti yathābhūtaṁ pajānāti;
They truly understand that sights …
จกฺขุวิญฺญาณํ อนิจฺจนฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ✎ ร่าง
‘cakkhuviññāṇaṁ aniccan’ti yathābhūtaṁ pajānāti;
eye consciousness …
จกฺขุสมฺผสฺโส อนิจฺโจติ
ยถาภูตํ ปชานาติ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘cakkhusamphasso anicco’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe…
eye contact …
ยมฺปิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ
เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ อนิจฺจนฺติ
ยถาภูตํ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
‘yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi aniccan’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
the pleasant, painful, or neutral feeling that arises dependent on mind contact is impermanent.
ปฏิสลฺลีนา ภิกฺขเว โยคมาปชฺชถ ฯ✎ ร่าง
Paṭisallāne, bhikkhave, yogamāpajjatha.
Mendicants, meditate in retreat.
ปฏิสลฺลีโน ภิกฺขเว ภิกฺขุ ยถาภูตํ ปชานาตีติ ฯ✎ ร่าง
Paṭisallīno, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṁ pajānātī”ti.
A mendicant in retreat truly understands.”
—
Saṁyutta Nikāya 35.101
Linked Discourses 35.101
—
10. Saḷavagga
10. The Sixes