เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๒๑๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เทวดาและมนุษย์เป็นผู้มีรูปเป็นที่มายินดี
เป็นผู้ยินดีแล้วในรูป เป็นผู้เพลิดเพลินแล้วในรูป เพราะรูปแปรปรวน คลายไป
และดับไป เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายย่อมอยู่เป็นทุกข์ เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย
เป็นผู้มีเสียงเป็นที่มายินดี ... เป็นผู้มีกลิ่นเป็นที่มายินดี ... เป็นผู้มีรสเป็นที่มายินดี ...
เป็นผู้มีโผฏฐัพพะเป็นที่มายินดี... เป็นผู้มีธรรมารมณ์เป็นที่มายินดี เป็นผู้ยินดี
แล้วในธรรมารมณ์ เป็นผู้เพลิดเพลินแล้วในธรรมารมณ์ เพราะธรรมารมณ์
แปรปรวน คลายไปและดับไป เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายย่อมอยู่เป็นทุกข์ ดูกร
ภิกษุทั้งหลาย ส่วนตถาคตผู้อรหันต์ตรัสรู้เองโดยชอบ รู้แจ้งแล้วซึ่งความเกิดขึ้น
ความดับไป คุณ โทษ และอุบายเป็นเครื่องสลัดออกแห่งรูปทั้งหลาย ไม่เป็น
ผู้มีรูปเป็นที่มายินดี ไม่เป็นผู้ยินดีแล้วในรูป ไม่เป็นผู้เพลิดเพลินแล้วในรูป
เพราะรูปแปรปรวน คลายไปและดับไป ตถาคตย่อมอยู่เป็นสุข ตถาคตผู้อรหันต์
ตรัสรู้เองโดยชอบ รู้แจ้งแล้วซึ่งความเกิดขึ้น ความดับไป คุณ โทษ และอุบาย
เครื่องสลัดออกแห่งเสียง ... แห่งกลิ่น ... แห่งรส ... แห่งโผฏฐัพพะ ... แห่ง
ธรรมารมณ์ ตามความเป็นจริง ไม่เป็นผู้มีธรรมารมณ์เป็นที่มายินดี ไม่เป็นผู้ยินดี
แล้วในธรรมารมณ์ ไม่เป็นผู้เพลิดเพลินแล้วในธรรมารมณ์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย
เพราะธรรมารมณ์แปรปรวนไป คลายไปและดับไป ตถาคตก็ย่อมอยู่เป็นสุข ฯ
▴ ย่อ
รูปารามา ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา รูปรตา รูปสมุทิตา✎ ร่าง
“Rūpārāmā, bhikkhave, devamanussā rūparatā rūpasammuditā.
“Mendicants, gods and humans like sights, they love them and enjoy them.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 26.132 · พุทธชยันตี 16.258
รูปวิปริณามวิราคนิโรธา ทุกฺขา ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา วิหรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Rūpavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti.
But when sights perish, fade away, and cease, gods and humans live in suffering. …
สทฺทารามา✎ ร่าง
Saddārāmā …
คนฺธารามา✎ ร่าง
gandhārāmā …
โผฏฺฐพฺพารามา✎ ร่าง
phoṭṭhabbārāmā …
ธมฺมารามา
ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา ธมฺมรตา ธมฺมสมุทิตา✎ ร่าง
dhammārāmā, bhikkhave, devamanussā dhammaratā dhammasammuditā.
ธมฺมวิปริณามวิราคนิโรธา
ทุกฺขา ภิกฺขเว เทวมนุสฺสา วิหรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Dhammavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti.
ตถาคโต จ โข ภิกฺขเว อรหํ
สมฺมาสมฺพุทฺโธ รูปานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ
อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ วิทิตฺวา น รูปาราโม น รูปรโต
น รูปสมุทิโต✎ ร่าง
Tathāgato ca, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho rūpānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā na rūpārāmo na rūparato na rūpasammudito.
The Realized One has truly understood the origin, disappearance, gratification, drawback, and escape of sights, so he doesn’t like, love, or enjoy them.
รูปวิปริณามวิราคนิโรธา สุโข ภิกฺขเว ตถาคโต วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Rūpavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharati.
When sights perish, fade away, and cease, the Realized One lives happily. …”
คนฺธานํ✎ ร่าง
gandhānaṁ …
โผฏฺฐพฺพานํ✎ ร่าง
phoṭṭhabbānaṁ …
ธมฺมานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ
อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ วิทิตฺวา น ธมฺมาราโม
น ธมฺมรโต น ธมฺมสมุทิโต✎ ร่าง
dhammānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā na dhammārāmo na dhammarato na dhammasammudito.
ธมฺมวิปริณามวิราคนิโรธา สุโข ภิกฺขเว
ตถาคโต วิหรตีติ ฯ✎ ร่าง
Dhammavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharatī”ti.
จตุตฺถํ ฯ✎ ร่าง
Catutthaṁ.
—
Saṁyutta Nikāya 35.138
Linked Discourses 35.138
—
14. Devadahavagga
14. At Devadaha