เนื้อความทั้งข้อ
[๓๐๖] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อมือทั้ง ๒ ไม่มี การจับและการวางก็ไม่
ปรากฏ เมื่อเท้าทั้ง ๒ ไม่มี การก้าวไปและถอยกลับก็ไม่ปรากฏ เมื่อข้อทั้งหลาย
ไม่มี การคู้เข้าและเหยียดออกก็ไม่ปรากฏ เมื่อท้องไม่มี ความหิวและความระหาย
ก็ไม่ปรากฏ ฉันใด ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อจักษุไม่มี สุขและทุกข์อันเป็นภายใน
ย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะจักษุสัมผัสเป็นปัจจัย ฯลฯ เมื่อใจไม่มี สุขและทุกข์อันเป็น
ภายในย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัย ฉันนั้นเหมือนกัน ฯ
หตฺเถสุ ภิกฺขเว อสติ อาทานนิกฺเขปนํ น ปญฺญายติ✎ ร่าง
Hatthesu, bhikkhave, asati ādānanikkhepanaṁ na paññāyati;
When there are no hands, picking up and putting down aren’t found.
อ้างอิงPTS 4.172
ปาเทสุ อสติ อภิกฺกมปฏิกฺกโม น ปญฺญายติ✎ ร่าง
pādesu asati abhikkamapaṭikkamo na paññāyati;
When there are no feet, coming and going aren’t found.
ปพฺเพสุ อสติ
สมฺมิญฺชนปสารณํ น ปญฺญายติ✎ ร่าง
pabbesu asati samiñjanapasāraṇaṁ na paññāyati;
When there are no joints, contracting and extending aren’t found.
กุจฺฉิสฺมึ อสติ ชิฆจฺฉาปิปาสา
น ปญฺญายติ ฯ✎ ร่าง
kucchismiṁ asati jighacchā pipāsā na paññāyati.
When there’s no belly, hunger and thirst aren’t found.
เอวเมว โข ภิกฺขเว จกฺขุสฺมึ อสติ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา
นุปฺปชฺชติ อชฺฌตฺตํ สุขทุกฺขํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, cakkhusmiṁ asati cakkhusamphassapaccayā nuppajjati ajjhattaṁ sukhaṁ dukkhaṁ …pe…
In the same way, when there’s no eye, pleasure and pain don’t arise internally conditioned by eye contact.
ชิวฺหาย
อสติ ชิวฺหาสมฺผสฺสปจฺจยา นุปฺปชฺชติ อชฺฌตฺตํ สุขทุกฺขํ ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhāya asati jivhāsamphassapaccayā nuppajjati …pe…
When there’s no ear … nose … tongue … body …
มนสฺมึ อสติ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา นุปฺปชฺชติ อชฺฌตฺตํ สุขทุกฺขนฺติ ฯ✎ ร่าง
manasmiṁ asati manosamphassapaccayā nuppajjati ajjhattaṁ sukhaṁ dukkhan”ti.
mind, pleasure and pain don’t arise internally conditioned by mind contact.”
—
Saṁyutta Nikāya 35.237
Linked Discourses 35.237
—
18. Samuddavagga
18. The Ocean