เนื้อความทั้งข้อ
[๓๐๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อมือทั้ง ๒ ไม่มี การจับและการวางก็ไม่มี
เมื่อเท้าทั้ง ๒ ไม่มี การก้าวไปและถอยกลับก็ไม่มี เมื่อข้อทั้งหลายไม่มี การคู้เข้า
และเหยียดออกก็ไม่มี เมื่อท้องไม่มี ความหิวและความระหายก็ไม่มี ฉันใด
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อจักษุไม่มี สุขและทุกข์อันเป็นภายในไม่เกิดขึ้น เพราะจักษุ
สัมผัสเป็นปัจจัย ฯลฯ เมื่อใจไม่มี สุขและทุกข์อันเป็นภายในก็ไม่เกิดขึ้น เพราะ
มโนสัมผัสเป็นปัจจัย ฉันนั้นเหมือนกัน ฯ
๑. สมุทรสูตรที่ ๑ ๒. สมุทรสูตรที่ ๒ ๓. พาลิสิกสูตร
๔. ขีรรุกขสูตร ๕. โกฏฐิกสูตร ๖. กามภูสูตร ๗. อุทายีสูตร
๘. อาทิตตปริยายสูตร ๙. หัตถปาทปัพพสูตรที่ ๑ ๑๐. หัตถปาทปัพพ-
*สูตรที่ ๒ ฯ
หตฺเถสุ ภิกฺขเว อสติ อาทานนิกฺเขปนํ น โหติ✎ ร่าง
Hatthesu, bhikkhave, asati ādānanikkhepanaṁ na hoti;
When there are no hands, there’s no picking up and putting down.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 26.176
ปาเทสุ
อสติ อภิกฺกมปฏิกฺกโม น โหติ✎ ร่าง
pādesu asati abhikkamapaṭikkamo na hoti;
When there are no feet, there’s no coming and going.
ปพฺเพสุ อสติ สมฺมิญฺชนปสารณํ
น โหติ✎ ร่าง
pabbesu asati samiñjanapasāraṇaṁ na hoti;
When there are no joints, there’s no contracting and extending.
กุจฺฉิสฺมึ อสติ ชิฆจฺฉาปิปาสา น โหติ ฯ✎ ร่าง
kucchismiṁ asati jighacchā pipāsā na hoti.
When there’s no belly, there’s no hunger and thirst.
เอวเมว โข
ภิกฺขเว จกฺขุสฺมึ อสติ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา นุปฺปชฺชติ อชฺฌตฺตํ
สุขทุกฺขํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, cakkhusmiṁ asati cakkhusamphassapaccayā nuppajjati ajjhattaṁ sukhaṁ dukkhaṁ …pe…
In the same way, when there’s no eye, pleasure and pain don’t arise internally conditioned by eye contact.
ชิวฺหาสมฺผสฺสปจฺจยา ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhāya asati jivhāsamphassapaccayā nuppajjati …pe…
When there’s no ear … nose … tongue … body …
มนสฺมึ อสติ
มโนสมฺผสฺสปจฺจยา นุปฺปชฺชติ อชฺฌตฺตํ สุขทุกฺขนฺติ✎ ร่าง
manasmiṁ asati manosamphassapaccayā nuppajjati ajjhattaṁ sukhaṁ dukkhan”ti.
mind, pleasure and pain don’t arise internally conditioned by mind contact.”
สมุทฺทวคฺโค ตติโย ฯ✎ ร่าง
Samuddavaggo tatiyo.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
เทฺว สมุทฺทา พาฬิสิโก✎ ร่าง
Dve samuddā bāḷisiko,
ขีรรุกฺเขน โกฏฺฐิโก✎ ร่าง
khīrarukkhena koṭṭhiko;
กามภู อุทายิ เจว✎ ร่าง
Kāmabhū udāyī ceva,
อาทิตฺเตน จ อฏฺฐมํ✎ ร่าง
ādittena ca aṭṭhamaṁ;
หตฺถปาทปพฺพา ๓- เจว✎ ร่าง
Hatthapādūpamā dveti,
วคฺโค เตน ปวุจฺจตีติ ฯ
-------------
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สุขํ ทุกฺขํ ฯเปฯ หตฺเถสุ ฯ ๒ ยุ. พาฬสิโก ฯ ๓ ม. หตฺถปาทูปมา@เทฺวติ ฯ ยุ. หตฺถปาทุปมา ทุเว ฯ
อ✎ ร่าง
vaggo tena pavuccatīti.
า✎ ร่าง
kāyo, bhikkhave …pe…
body …
สีวิสวคฺโค จตุตฺโถ✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 35.238
Linked Discourses 35.238