เนื้อความทั้งข้อ
[๓๘๙] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เวทนา ๓ นี้เกิดแต่ผัสสะ มีผัสสะเป็นมูล
มีผัสสะเป็นเหตุ มีผัสสะเป็นปัจจัย เวทนา ๓ เป็นไฉน เวทนา ๓ คือ
สุขเวทนา ทุกขเวทนา อทุกขมสุขเวทนา ดูกรภิกษุทั้งหลาย สุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะ
อาศัยผัสสะอันเป็นปัจจัยแห่งสุขเวทนา ความเสวยอารมณ์ที่เกิดแต่ผัสสะนั้น ชื่อว่า
สุขเวทนา เกิดขึ้นเพราะอาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งสุขเวทนานั้น ย่อมดับไป
สงบไป เพราะผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งสุขเวทนานั้นแลดับไป ดูกรภิกษุทั้งหลาย
ทุกขเวทนาย่อมเกิดขึ้น เพราะอาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งทุกขเวทนา ความ
เสวยอารมณ์ อันเกิดแต่ผัสสะนั้น ชื่อว่าทุกขเวทนา เกิดขึ้นเพราะอาศัยผัสสะ
อันเป็นตั้งแห่งทุกขเวทนานั้น ย่อมดับไป สงบไป เพราะผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่ง
ทุกขเวทนานั้นแลดับไป อทุกขมสุขเวทนา ย่อมเกิดขึ้น เพราะอาศัยผัสสะอัน
เป็นที่ตั้งแห่งอทุกขมสุขเวทนา ความเสวยอารมณ์อันเกิดแก่ผัสสะนั้น ชื่อว่า
อทุกขมสุขเวทนา เกิดขึ้นเพราะอาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งอทุกขมสุขเวทนา
นั้นย่อมดับไป สงบไป เพราะผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งอทุกขมสุขเวทนานั้นแล
ดับไป ฯ
ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา ผสฺสชา ผสฺสมูลกา ผสฺสนิทานา
ผสฺสปจฺจยา ฯ✎ ร่าง
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā phassajā phassamūlakā phassanidānā phassapaccayā.
“Mendicants, these three feelings are born, rooted, sourced, and dependent on contact.
อ้างอิงPTS 4.215 · สยามรัฐ 18.267 · ฉัฏฐสังคายนา 26.212 · พุทธชยันตี 16.410
กตมา ติสฺโส ฯ✎ ร่าง
Katamā tisso?
What three?
สุขา เวทนา ทุกฺขา
เวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา ฯ✎ ร่าง
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.
Pleasant, painful, and neutral feeling.
สุขเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ ปฏิจฺจ
อุปฺปชฺชติ สุขา เวทนา✎ ร่าง
Sukhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati sukhā vedanā.
Pleasant feeling arises dependent on a contact to be experienced as pleasant.
ตสฺเสว สุขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา
ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ สุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา สุขา เวทนา
สา นิรุชฺฌติ สา วูปสมติ ๑- ฯ✎ ร่าง
Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā, yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā sukhā vedanā, sā nirujjhati, sā vūpasammati.
With the cessation of that contact to be experienced as pleasant, the corresponding pleasant feeling ceases and stops.
ทุกฺขเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ ปฏิจฺจ
อุปฺปชฺชติ ทุกฺขา เวทนา✎ ร่าง
Dukkhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā.
Painful feeling arises dependent on a contact to be experienced as painful.
ตสฺเสว ทุกฺขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา
ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ ทุกฺขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา ทุกฺขา เวทนา
สา นิรุชฺฌติ สา วูปสมติ ฯ✎ ร่าง
Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā, yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ dukkhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā dukkhā vedanā, sā nirujjhati, sā vūpasammati.
With the cessation of that contact to be experienced as painful, the corresponding painful feeling ceases and stops.
อทุกฺขมสุขเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. วูปสมฺมติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ อทุกฺขมสุขา เวทนา✎ ร่าง
Adukkhamasukhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā.
Neutral feeling arises dependent on a contact to be experienced as neutral.
ตสฺเสว อทุกฺขมสุขเวทนิยสฺส
ผสฺสสฺส นิโรธา ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ อทุกฺขมสุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ
อุปฺปนฺนา อทุกฺขมสุขา เวทนา สา นิรุชฺฌติ สา วูปสมติ ฯ✎ ร่าง
Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā, yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ adukkhamasukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā, sā nirujjhati, sā vūpasammati.
With the cessation of that contact to be experienced as neutral, the corresponding neutral feeling ceases and stops.