วิญฺญาณญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนนฺติ วุจฺจติ✎ ร่าง
“‘Viññāṇañcāyatanaṁ, viññāṇañcāyatanan’ti vuccati.
“They speak of this thing called the ‘dimension of infinite consciousness’.
อ้างอิงPTS 4.267 · สยามรัฐ 18.328
กตมํ
นุ โข วิญฺญาณญฺจายตนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Katamaṁ nu kho viññāṇañcāyatananti?
What is the dimension of infinite consciousness?
ตสฺส มยฺหํ อาวุโส เอตทโหสิ✎ ร่าง
Tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi:
It occurred to me:
อิธ
ภิกฺขุ สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม อนนฺตํ วิญฺญาณนฺติ
วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
‘idha bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
‘It’s when a mendicant, going totally beyond the dimension of infinite space, aware that “consciousness is infinite”, enters and remains in the dimension of infinite consciousness.
อิทํ วุจฺจติ วิญฺญาณญฺจายตนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccati viññāṇañcāyatanan’ti.
This is called the dimension of infinite consciousness.’
โส ขฺวาหํ อาวุโส สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ
สมติกฺกมฺม อนนฺตํ วิญฺญาณนฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช
วิหรามิ ฯ✎ ร่าง
So khvāhaṁ, āvuso, sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharāmi.
And so … I was entering and remaining in the dimension of infinite consciousness.
ตสฺส มยฺหํ อาวุโส อิมินา วิหาเรน วิหรโต
อากาสานญฺจายตนสหคตา สญฺญามนสิการา สมุทาจรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tassa mayhaṁ, āvuso, iminā vihārena viharato ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti.
While I was in that meditation, perception and focus accompanied by the dimension of infinite space beset me.
อถ โข มํ อาวุโส ภควา อิทฺธิยา อุปสงฺกมิตฺวา
เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho maṁ, āvuso, bhagavā iddhiyā upasaṅkamitvā etadavoca:
Then the Buddha came up to me with his psychic power and said,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 26.261
โมคฺคลฺลาน โมคฺคลฺลาน✎ ร่าง
‘moggallāna, moggallāna.
‘Moggallāna, Moggallāna!
มา พฺราหฺมณ วิญฺญาณญฺจายตนํ
ปมาโท วิญฺญาณญฺจายตเน จิตฺตํ สณฺฐเปหิ วิญฺญาณญฺจายตเน
จิตฺตํ เอโกทึ กโรหิ วิญฺญาณญฺจายตเน จิตฺตํ สมาทหาติ ฯ✎ ร่าง
Mā, brāhmaṇa, viññāṇañcāyatanaṁ pamādo, viññāṇañcāyatane cittaṁ saṇṭhapehi, viññāṇañcāyatane cittaṁ ekodiṁ karohi, viññāṇañcāyatane cittaṁ samādahā’ti.
Don’t neglect the dimension of infinite consciousness, brahmin! Settle your mind in the dimension of infinite consciousness; unify your mind and immerse it in the dimension of infinite consciousness.’
โส ขฺวาหํ อาวุโส อปเรน สมเยน สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ
สมติกฺกมฺม อนนฺตํ วิญฺญาณนฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช
วิหาสึ ฯ✎ ร่าง
So khvāhaṁ, āvuso, aparena samayena sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja vihāsiṁ.
And so, after some time … I entered and remained in the dimension of infinite consciousness.
ยํ หิ ตํ อาวุโส สมฺมา วทมาโน วเทยฺย ฯเปฯ มหาภิญฺญตํ
ปตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
Yañhi taṁ, āvuso, sammā vadamāno vadeyya …pe… mahābhiññataṁ patto”ti.
So if anyone should be rightly called a disciple who attained to great direct knowledge with help from the Teacher, it’s me.”
—
Saṁyutta Nikāya 40.7
Linked Discourses 40.7
—
1. Moggallānavagga
1. By Moggallāna