เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๕๙๔] เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว นายบ้านนักรบอาชีพร้องไห้
สะอื้น น้ำตาไหล พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรนายบ้าน เราได้ห้ามท่านแล้วมิใช่
หรือว่า อย่าเลยนายบ้าน ของดข้อนี้เสียเถิด อย่าถามเราถึงข้อนี้เลย เขาทูลว่า
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ไม่ได้ร้องไห้ถึงข้อที่พระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้
กะข้าพระองค์หรอก แต่ว่าข้าพระองค์ถูกนักรบอาชีพทั้งอาจารย์และปาจารย์ก่อนๆ
ล่อลวงให้หลงสิ้นกาลนานว่า นักรบอาชีพคนใดอุตสาหะพยายามในสงคราม
คนอื่นฆ่าผู้นั้นซึ่งกำลังอุตสาหะพยายามให้ถึงความตาย นักรบอาชีพคนนั้นเมื่อตาย
ไป ย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของเทวดาเหล่าสรชิต ดังนี้ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
พระธรรมเทศนาของพระองค์แจ่มแจ้งนัก ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระธรรมเทศนา
ของพระองค์แจ่มแจ้งนัก พระผู้มีพระภาคทรงประกาศธรรมโดยอเนกปริยาย ดุจ
หงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางให้แก่คนหลงทาง หรือส่องไฟในที่มืด
ด้วยหวังว่า คนมีจักษุจักได้เห็นรูป ฉะนั้น ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ขอถึง
พระผู้มีพระภาค กับทั้งพระธรรมและพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ขอพระผู้มี-
*พระภาคโปรดทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสกผู้ถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะจนตลอด-
*ชีวิต ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ฯ
▴ ย่อ
เอวํ วุตฺเต โยธาชีโว คามณี ปโรทิ อสฺสูนิ ปวตฺเตสิ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, yodhājīvo gāmaṇi parodi, assūni pavattesi.
When he said this, Dustin the warrior chief cried and burst out in tears.
อ้างอิง สยามรัฐ 18.382 · พุทธชยันตี 16.564
เอตํ โข ตฺยาหํ คามณิ นาลตฺถํ✎ ร่าง
“Etaṁ kho tyāhaṁ, gāmaṇi, nālatthaṁ:
“This is what I didn’t get through to you when I said:
อลํ คามณิ ติฏฺฐเตตํ มา
มํ เอตํ ปุจฺฉีติ ฯ✎ ร่าง
‘alaṁ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṁ; mā maṁ etaṁ pucchī’”ti.
‘Enough, chief, let it be. Don’t ask me that.’”
นาหํ ภนฺเต เอตํ โรทามิ ยํ มํ ภควา
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. หีนํ ฯ ๒ ยุ. วาสทฺโท นตฺถิ ฯ ๓ ม. ปรชิโต ฯ
เอวมาห ฯ✎ ร่าง
“Nāhaṁ, bhante, etaṁ rodāmi yaṁ maṁ bhagavā evamāha;
“Sir, I’m not crying because of what the Buddha said.
อปิ จาหํ ภนฺเต ปุพฺพเกหิ อาจริยปาจริเยหิ โยธาชีเวหิ
ทีฆรตฺตํ นิกโต วญฺจิโต ปลุทฺโธ✎ ร่าง
api cāhaṁ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi yodhājīvehi dīgharattaṁ nikato vañcito paluddho:
But sir, for a long time I’ve been cheated, tricked, and deceived by the warriors of the past who were tutors of tutors, who said:
โย โส โยธาชีโว สงฺคาเม อุสฺสหติ
วายมติ ตเมนํ อุสฺสหนฺตํ วายมนฺตํ ปเร หนนฺติ ปริยาปาเทนฺติ
โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สรชิตานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชตีติ ฯ✎ ร่าง
‘yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’”ti.
‘Suppose a warrior, while striving and struggling in battle, is killed and finished off by his foes. When his body breaks up, after death, he’s reborn in the company of the gods of the fallen.’
อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต ฯเปฯ✎ ร่าง
“Abhikkantaṁ, bhante …pe…
Excellent, sir! Excellent! …
อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ
สรณงฺคตนฺติ ฯ✎ ร่าง
ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”
—
Saṁyutta Nikāya 42.4
Linked Discourses 42.4
—
1. Gāmaṇivagga
1. Chiefs