เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๖๓๘] ดูกรนายคามณี ในบุคคลผู้บริโภคกาม ๓ จำพวกนั้น ผู้บริโภค
กามที่แสวงหาโภคทรัพย์โดยชอบธรรมและไม่ชอบธรรม โดยผลุนผลันบ้าง โดยไม่
ผลุนผลันบ้าง ครั้นแล้วเลี้ยงตัวให้เป็นสุขสบาย แต่ไม่จำแนกทาน ไม่ทำบุญนี้
ควรสรรเสริญโดย ๒ สถาน พึงถูกติเตียนโดย ๒ สถาน ควรสรรเสริญโดย
๒ สถานเป็นไฉน คือ สถานที่ ๑ ควรสรรเสริญดังนี้ว่า แสวงหาโภคทรัพย์
โดยชอบธรรม โดยความไม่ผลุนผลัน สถานที่ ๒ ควรสรรเสริญดังนี้ว่า เลี้ยง
ตัวให้เป็นสุขสบาย พึงถูกติเตียนโดย ๒ สถานเป็นไฉน คือ สถานที่ ๑ พึง
ถูกติเตียนดังนี้ว่า แสวงหาโภคทรัพย์โดยไม่ชอบธรรม โดยความผลุนผลัน
สถานที่ ๒ พึงถูกติเตียนดังนี้ว่า ไม่จำแนกทาน ไม่ทำบุญ ดูกรนายคามณี
บุคคลผู้บริโภคกามเช่นนี้ ควรสรรเสริญโดย ๒ สถาน พึงถูกติเตียน ๒ สถาน
เหล่านี้ ฯ
▴ ย่อ
ตตฺร คามณิ ยฺวายํ กามโภคี ธมฺมาธมฺเมน โภเค
ปริเยสติ สาหเสนปิ อสาหเสนปิ ธมฺมาธมฺเมน โภเค ปริเยสิตฺวา
สาหเสนปิ อสาหเสนปิ อตฺตานํ สุเขติ ปิเณติ น สํวิภชติ น
ปุญฺญานิ กโรติ ฯ✎ ร่าง
Tatra, gāmaṇi, yvāyaṁ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṁ sukheti pīṇeti, na saṁvibhajati, na puññāni karoti.
Now, consider the pleasure seeker who seeks wealth using means both legitimate and illegitimate, and coercive and non-coercive, and makes themselves happy and pleased, but doesn’t share it and make merit.
อ้างอิง PTS 4.335 · สยามรัฐ 18.412 · ฉัฏฐสังคายนา 26.317
อยํ คามณิ กามโภคี ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส
ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ, gāmaṇi, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi pāsaṁso, dvīhi ṭhānehi gārayho.
They may be praised on two grounds, and criticized on two.
กตเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส ฯ✎ ร่าง
Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṁso?
What are the two grounds for praise?
ธมฺเมน โภเค ปริเยสติ อสาหเสนาติ อิมินา ปฐเมน ฐาเนน
ปาสํโส ฯ✎ ร่าง
Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṁso.
They seek wealth using legitimate, non-coercive means. This is the first ground for praise.
อตฺตานํ สุเขติ ปีเณตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน
ปาสํโส ฯ✎ ร่าง
Attānaṁ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṁso.
They make themselves happy and pleased. This is the second ground for praise.
กตเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห ฯ✎ ร่าง
Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho?
What are the two grounds for criticism?
อธมฺเมน โภเค
ปริเยสติ สาหเสนาติ อิมินา ปฐเมน ฐาเนน คารโยฺห ฯ✎ ร่าง
Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho.
They seek wealth using illegitimate, coercive means. This is the first ground for criticism.
น
สํวิภชติ น ปุญฺญานิ กโรตีติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน คารโยฺห ฯ✎ ร่าง
Na saṁvibhajati, na puññāni karotīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho.
They don’t share it and make merit. This is the second ground for criticism.
อยํ คามณิ กามโภคี อิเมหิ ทฺวีหิ ฐาเนหิ ปาสํโส อิเมหิ
ทฺวีหิ ฐาเนหิ คารโยฺห ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṁso, imehi dvīhi ṭhānehi gārayho.
This pleasure seeker may be praised on these two grounds, and criticized on these two.