โย หิ โกจิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ สมุทยญฺจ
อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ
นปฺปชานาติ✎ ร่าง
“Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.
“Mendicants, anyone who doesn’t truly understand the six fields of contact’s origin, disappearance, gratification, drawback, and escape
อ้างอิงPTS 4.44
อวุสิตนฺเตน พฺรหฺมจริยํ อารกา โส อิมสฺมา ธมฺมวินยาติ ฯ✎ ร่าง
Avusitaṁ tena brahmacariyaṁ, ārakā so imasmā dhammavinayā”ti.
has not completed the spiritual journey and is far from this teaching and training.”
เอวํ วุตฺเต อญฺญตโร ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
When he said this, one of the mendicants said to the Buddha,
เอตฺถาหํ ภนฺเต ปนสฺสาสํ✎ ร่าง
“etthāhaṁ, bhante, anassasaṁ panassasaṁ.
“Here, sir, I’m discouraged, really discouraged.
อหํ หิ ภนฺเต ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ
สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ
ยถาภูตํ นปฺปชานามีติ ฯ✎ ร่าง
Ahañhi, bhante, channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāmī”ti.
For I don’t truly understand the six fields of contact’s origin, disappearance, gratification, drawback, and escape.”
ตํ กึ มญฺญสิ ภิกฺขุ✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, bhikkhu,
“What do you think, mendicant?
อ้างอิงสยามรัฐ 18.54 · พุทธชยันตี 16.98
จกฺขุํ เนตํ มม@เชิงอรรถ: ๑ ม. อนสฺสสํ ปนสฺสสํ ฯ เอวมีทิเสสุ ฐาเนสุ ฯ สี. ยุ. อนสฺสาสึ ฯ
เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ สมนุปสฺสสีติ ฯ✎ ร่าง
cakkhuṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasī”ti?
Do you regard the eye like this: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self’?”
เอวํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”.
“Yes, sir.”
สาธุ ภิกฺขุ เอตฺถ จ เต ภิกฺขุ จกฺขุํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ
น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ
ภวิสฺสติ✎ ร่าง
“Sādhu, bhikkhu, ettha ca te, bhikkhu, cakkhu ‘netaṁ mama, nesohamasmi na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ bhavissati.
“Good, mendicant! And regarding the eye, you will truly see clearly with right wisdom that: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’
เอวํ เต เอตํ ปฐมํ ผสฺสายตนํ ปหีนํ ภวิสฺสติ
อายตึ อปุนพฺภวาย ตสฺส ฯเปฯ✎ ร่าง
Evaṁ te etaṁ paṭhamaṁ phassāyatanaṁ pahīnaṁ bhavissati āyatiṁ apunabbhavāya …pe….
In this way you will give up the first field of contact, so that there are no more future lives.
ชิวฺหํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ
น เมโส อตฺตาติ สมนุปสฺสสีติ ฯ✎ ร่าง
“Jivhaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasī”ti?
Do you regard the ear … nose … tongue … body …
เอวํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”.
สาธุ ภิกฺขุ
เอตฺถ จ เต ภิกฺขุ ชิวฺหา เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส
อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ ภวิสฺสติ เอวํ
เต เอตํ จตุตฺถํ ผสฺสายตนํ ปหีนํ ภวิสฺสติ อายตึ อปุนพฺภวาย
ตสฺส ฯเปฯ✎ ร่าง
“Sādhu, bhikkhu, ettha ca te, bhikkhu, jivhā ‘netaṁ mama, nesohamasmi na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ bhavissati. Evaṁ te etaṁ catutthaṁ phassāyatanaṁ pahīnaṁ bhavissati āyatiṁ apunabbhavāya …pe….
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 26.48
มนํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ
สมนุปสฺสสีติ ฯ✎ ร่าง
“Manaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasī”ti?
Do you regard the mind like this: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self’?”
เอวํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”.
“Yes, sir.”
สาธุ ภิกฺขุ เอตฺถ จ เต ภิกฺขุ
มโน เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ
สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ ภวิสฺสติ✎ ร่าง
“Sādhu, bhikkhu, ettha ca te, bhikkhu, mano ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ bhavissati.
“Good, mendicant! And regarding the mind, you will truly see clearly with right wisdom that: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’
เอวํ เต เอตํ ฉฏฺฐํ ผสฺสายตนํ
ปหีนํ ภวิสฺสติ อายตึ อปุนพฺภวาย ตสฺสาติ ๑- ฯ✎ ร่าง
Evaṁ te etaṁ chaṭṭhaṁ phassāyatanaṁ pahīnaṁ bhavissati āyatiṁ apunabbhavāyā”ti.
In this way you will give up the sixth field of contact, so that there are no more future lives.”
—
Saṁyutta Nikāya 35.73
Linked Discourses 35.73
—
7. Migajālavagga
7. With Migajāla