เนื้อความทั้งข้อ
[๑๑๕๑] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าภิกษุอาศัยวิริยะแล้ว ได้สมาธิ ได้เอกัคคตาจิต นี้
เรียกว่า วิริยสมาธิ เธอยังฉันทะให้เกิด ฯลฯ เพื่อความเจริญบริบูรณ์ แห่งกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว
เหล่านี้เรียกว่า ปธานสังขาร วิริยะนี้ด้วย วิริยสมาธินี้ด้วย และปธานสังขารเหล่านี้ด้วย ดัง
พรรณนามานี้ นี้เรียกว่า อิทธิบาทประกอบด้วยวิริยสมาธิและปธานสังขาร.
วิริยํ เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ นิสฺสาย ลภติ สมาธึ ลภติ
จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ ฯ✎ ร่าง
Vīriyañce, bhikkhave, bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ—
If a mendicant depends on energy in order to gain immersion, gain unification of mind,
อยํ วุจฺจติ วิริยสมาธิ ฯ✎ ร่าง
ayaṁ vuccati ‘vīriyasamādhi’.
this is called immersion due to energy.
โส อนุปฺปนฺนานํ
ฯเปฯ✎ ร่าง
So anuppannānaṁ …pe…
They generate enthusiasm, try, make an effort, exert the mind, and strive so that bad, unskillful qualities don’t arise …
อุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ ฐิติยา อสมฺโมสาย ภิยฺโยภาวาย
เวปุลฺลาย ภาวนาย ปาริปูริยา ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ
จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ ฯ✎ ร่าง
uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
so that skillful qualities that have arisen remain, are not lost, but increase, mature, and are fulfilled by development.
อิเม วุจฺจนฺติ ปธานสงฺขาราติ ฯ✎ ร่าง
Ime vuccanti ‘padhānasaṅkhārā’ti.
These are called active efforts.
อิติ อิทํ จ วิริยํ อยํ จ วิริยสมาธิ อิเม จ ปธานสงฺขารา ฯ✎ ร่าง
Iti idañca vīriyaṁ, ayañca vīriyasamādhi, ime ca padhānasaṅkhārā—
And so there is this energy, this immersion due to energy, and these active efforts.
อยํ
วุจฺจติ ภิกฺขเว วิริยสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคโต อิทฺธิปาโท ฯ✎ ร่าง
ayaṁ vuccati, bhikkhave, vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo.
This is called the basis of psychic power that has immersion due to energy, and active effort.