เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๕๔๖] ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนนาที่ไม่ราบเรียบ มีพื้นไม่ดี ยังมิได้ก่นหลัก
ตอออก และพืชเล่าก็แตกร้าว เสีย ถูกลมและแดดกระทบแล้ว ไม่แข็ง (ลีบ) เก็บไว้ไม่ดี
ถึงฝนจะหลั่งสายน้ำลงมาเป็นอย่างดี พืชเหล่านั้นจะพึงถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์บ้างไหม?
พระเจ้ามหานามศกยราชกราบทูลว่า หามิได้ พระเจ้าข้า.
พ. ข้อนี้ฉันใด ดูกรมหาบพิตร ในข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ธรรมที่กล่าวไม่ดี
ประกาศไม่ดี ไม่เป็นนิยยานิกธรรม ไม่เป็นไปเพื่อความสงบ มิใช่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าประกาศ
อาตมภาพกล่าวเรื่องนี้ในเพราะนาที่ไม่ราบเรียบ และสาวกเป็นผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม
ปฏิบัติชอบ ประพฤติตามธรรมในธรรมนั้น อาตมภาพกล่าวเรื่องนี้ในเพราะพืชที่ไม่ดี.
▴ ย่อ
เสยฺยถาปิ มหานาม ทุกฺเขตฺตํ ทุพฺภูมึ อวิหตกฺขาณุกํ
พีชานิ จสฺสุ ขณฺฑานิ ปูตีนิ วาตาตปหตานิ อสาราทานิ อสุขสยิตานิ ๑-
เทโว ปน ๒- สมฺมา ธารํ อนุปฺปเวจฺเฉยฺย ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi, mahānāma, dukkhettaṁ dubbhūmaṁ avihatakhāṇukaṁ, bījāni cassu khaṇḍāni pūtīni vātātapahatāni asārādāni asukhasayitāni, devo ca na sammā dhāraṁ anuppaveccheyya.
Suppose there was a barren field, a barren ground, with uncleared stumps. And you had seeds that were broken, spoiled, weather-damaged, infertile, and ill kept. And the heavens didn’t provide enough rain.
อ้างอิง PTS 5.380 · สยามรัฐ 19.478 · พุทธชยันตี 17.2.200
อปิ นุ ตานิ พีชานิ
วุฑฺฒึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺเชยฺยุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Api nu tāni bījāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyyun”ti?
Would those seeds grow, increase, and mature?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
เอวเมว
โข มหานาม อิธ ธมฺโม ทุรากฺขาโต ๓- โหติ ทุปฺปเวทิโต อนิยฺยานิโก
อนุปสมสํวตฺตนิโก อสมฺมาสมฺพุทฺธปฺปเวทิโต✎ ร่าง
“Evameva kho, mahānāma, idha dhammo durakkhāto hoti duppavedito aniyyāniko anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito—
“In the same way, take a teaching that’s badly explained and badly propounded, not emancipating, not leading to peace, proclaimed by someone who is not a fully awakened Buddha.
อิทมหํ ทุกฺเขตฺตสฺมึ
วทามิ ฯ✎ ร่าง
idamahaṁ dukkhettasmiṁ vadāmi.
This is what I call a barren field.
ตสฺมึ จ ธมฺเม สาวโก วิหรติ ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺโน
@เชิงอรรถ: ๑ สี. เอวํ ฯ ๒ สี. ม. ยุ. จ น สมฺมา ... ฯ ๓ ม. ทุรกฺขาโต ฯ ยุ. ทฺวากฺขาโต ฯ
สามีจิปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี✎ ร่าง
Tasmiñca dhamme sāvako viharati dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī—
A disciple remains in such a teaching, practicing in line with that teaching, practicing it properly, living in line with that teaching.
อิทมหํ ทุพฺพีชสฺมึ วทามิ ฯ✎ ร่าง
idamahaṁ dubbījasmiṁ vadāmi.
This is what I call a bad seed.