เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๕๔๗] ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนนาที่ราบเรียบ มีพื้นดี ก่นหลักตอออกหมด
แล้ว และพืชเล่าก็ไม่แตกร้าว ไม่เสีย ลมและแดดมิได้กระทบ แข็งแกร่ง เก็บไว้ดีแล้ว
ฝนพึงหลั่งสายน้ำลงมาเป็นอย่างดี พืชเหล่านั้นจะพึงถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์บ้างไหม?
ม. ได้ พระเจ้าข้า.
พ. ข้อนั้นฉันใด ดูกรมหาบพิตร ในข้อนั้นก็ฉันนั้นเหมือนกัน ธรรมที่กล่าวดีแล้ว
ประกาศดีแล้ว เป็นนิยยานิกธรรม เป็นไปเพื่อความสงบ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าประกาศไว้
อาตมภาพกล่าวเรื่องนี้ในเพราะนาที่ราบเรียบ และสาวกเป็นผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติ
ชอบ ประพฤติตามธรรมในธรรมนั้น อาตมภาพกล่าวเรื่องนี้ในเพราะพืชที่ไม่ดี จะป่วยกล่าวไป
ไยถึงเจ้าสรกานิศากยะ เจ้าสรกานิศากยะได้กระทำให้บริบูรณ์ในสิกขาในเวลาจะสิ้นพระชนม์.
▴ ย่อ
เสยฺยถาปิ มหานาม สุกฺเขตฺตํ สุภูมึ สุวิหตกฺขาณุกํ
พีชานิ จสฺสุ อกฺขณฺฑานิ อปูตีนิ อวาตาตปหตานิ สาราทานิ
สุขสยิตานิ✎ ร่าง
Seyyathāpi, mahānāma, sukhettaṁ subhūmaṁ suvihatakhāṇukaṁ, bījāni cassu akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sārādāni sukhasayitāni;
Suppose there was a fertile field, a fertile ground, well-cleared of stumps. And you had seeds that were intact, unspoiled, not weather-damaged, fertile, and well-kept. And there’s plenty of rainfall.
เทโว จสฺส ๑- สมฺมา ธารํ อนุปฺปเวจฺเฉยฺย ฯ✎ ร่าง
devo ca sammā dhāraṁ anuppaveccheyya.
อปิ นุ
ตานิ พีชานิ วุฑฺฒึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺเชยฺยุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Api nu tāni bījāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyyun”ti?
Would those seeds grow, increase, and mature?”
เอวํ
ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”.
“Yes, sir.”
เอวเมว โข มหานาม อิธ ธมฺโม สฺวากฺขาโต โหติ
สุปฺปเวทิโต นิยฺยานิโก อุปสมสํวตฺตนิโก สมฺมาสมฺพุทฺธปฺปเวทิโต✎ ร่าง
“Evameva kho, mahānāma, idha dhammo svākkhāto hoti suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito—
“In the same way, take a teaching that’s well explained and well propounded, emancipating, leading to peace, proclaimed by someone who is a fully awakened Buddha.
อิทมหํ สุกฺเขตฺตสฺมึ วทามิ ฯ✎ ร่าง
idamahaṁ sukhettasmiṁ vadāmi.
This is what I call a fertile field.
ตสฺมึ จ ธมฺเม สาวโก วิหรติ
ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺโน สามีจิปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี✎ ร่าง
Tasmiñca dhamme sāvako viharati dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī—
A disciple remains in such a teaching, practicing in line with that teaching, practicing it properly, living in line with that teaching.
อิทมหํ สุพีชสฺมึ
วทามิ ฯ✎ ร่าง
idamahaṁ subījasmiṁ vadāmi.
This is what I call a good seed.
กิมงฺค ๒- ปน สรกานึ สกฺกํ✎ ร่าง
Kimaṅgaṁ pana saraṇāniṁ sakkaṁ.
Why can’t this apply to Sarakāni?
สรกานิ มหานาม สกฺโก
มรณกาเล สิกฺขาย ปริปูรีการี อโหสีติ ฯ✎ ร่าง
Saraṇāni, mahānāma, sakko maraṇakāle sikkhāya paripūrakārī ahosī”ti.
Mahānāma, Sarakāni the Sakyan fulfilled the training at the time of his death.”
—
Saṁyutta Nikāya 55.26
Linked Discourses 55.26
—
3. Saraṇānivagga
3. About Sarakāni