ยาวกีวญฺจ ภิกฺขเว จนฺทิมสุริยา โลเก นุปฺปชฺชนฺติ เนว
ตาว มหโต อาโลกสฺส ปาตุภาโว โหติ มหโต โอภาสสฺส✎ ร่าง
“Yāvakīvañca, bhikkhave, candimasūriyā loke nuppajjanti, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa.
“Mendicants, as long as the moon and the sun don’t arise in the world, no great light or great radiance appears.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 27.505
อนฺธตมํ
ตทา โหติ อนฺธการติมิสา✎ ร่าง
Andhatamaṁ tadā hoti andhakāratimisā.
Darkness prevails then, utter darkness.
เนว ตาว รตฺตินฺทิวา ปญฺญายนฺติ
น มาสทฺธมาสา ปญฺญายนฺติ น อุตุสํวจฺฉรา ปญฺญายนฺติ ฯ✎ ร่าง
Neva tāva rattindivā paññāyanti, na māsaddhamāsā paññāyanti, na utusaṁvaccharā paññāyanti.
Day and night aren’t found, nor months and fortnights, nor seasons and years.
ยโต จ โข ภิกฺขเว จนฺทิมสุริยา โลเก อุปฺปชฺชนฺติ อถ มหโต
อาโลกสฺส ปาตุภาโว โหติ มหโต โอภาสสฺส✎ ร่าง
Yato ca kho, bhikkhave, candimasūriyā loke uppajjanti, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa.
But when the moon and the sun arise in the world, a great light, a great radiance appears.
อ้างอิงPTS 5.443
เนว อนฺธตมํ ๑-
ตทา โหติ น อนฺธการติมิสา✎ ร่าง
Neva andhakāratamaṁ tadā hoti na andhakāratimisā.
Darkness no longer prevails.
อถ รตฺตินฺทิวา ปญฺญายนฺติ
มาสทฺธมาสา ปญฺญายนฺติ อุตุสํวจฺฉรา ปญฺญายนฺติ ฯ✎ ร่าง
Atha rattindivā paññāyanti, māsaddhamāsā paññāyanti, utusaṁvaccharā paññāyanti.
Day and night are found, and months and fortnights, and seasons and years.
เอวเมว โข ภิกฺขเว ยาวกีวญฺจ ตถาคโต โลเก นุปฺปชฺชติ อรหํ
สมฺมาสมฺพุทฺโธ เนว ตาว มหโต อาโลกสฺส ปาตุภาโว โหติ
มหโต โอภาสสฺส✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, yāvakīvañca tathāgato loke nuppajjati arahaṁ sammāsambuddho, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa.
In the same way, as long as the Realized One doesn’t arise in the world, no great light or great radiance appears.
อนฺธตมํ ตทา โหติ อนฺธการติมิสา✎ ร่าง
Andhatamaṁ tadā hoti andhakāratimisā.
Darkness prevails then, utter darkness.
เนว
ตาว จตุนฺนํ อริยสจฺจานํ อาจิกฺขณา โหติ เทสนา ปญฺญาปนา
ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ ฯ✎ ร่าง
Neva tāva catunnaṁ ariyasaccānaṁ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṁ.
There’s no explanation of the four noble truths, no teaching, advocating, establishing, clarifying, analyzing, and revealing of them.
ยโต จ โข ภิกฺขเว ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชติ อรหํ
สมฺมาสมฺพุทฺโธ อถ มหโต อาโลกสฺส ปาตุภาโว โหติ มหโต
โอภาสสฺส✎ ร่าง
Yato ca kho, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa.
But when the Realized One arises in the world, a great light, a great radiance appears.
อ้างอิงสยามรัฐ 19.554
เนว อนฺธตมํ ตทา โหติ น อนฺธการติมิสา✎ ร่าง
Neva andhatamaṁ tadā hoti na andhakāratimisā.
Darkness no longer prevails.
อถ
จตุนฺนํ อริยสจฺจานํ อาจิกฺขณา โหติ เทสนา ปญฺญาปนา
ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ ฯ✎ ร่าง
Atha kho catunnaṁ ariyasaccānaṁ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṁ.
Then there’s the explanation of the four noble truths, the teaching, advocating, establishing, clarifying, analyzing, and revealing of them.
กตเมสํ จตุนฺนํ ฯ✎ ร่าง
Katamesaṁ catunnaṁ?
What four?
ทุกฺขสฺส อริยสจฺจสฺส ฯเปฯ ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทาย
@เชิงอรรถ: ๑ ม. อนฺธการตมํ ฯ
อริยสจฺจสฺส ฯ✎ ร่าง
Dukkhassa ariyasaccassa …pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
The noble truths of suffering, its origin, its cessation, and the path.
ตสฺมา ติห ภิกฺขเว อิทํ ทุกฺขนฺติ โยโค กรณีโย
ฯเปฯ อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ โยโค กรณีโยติ ฯ✎ ร่าง
Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṁ dukkhan’ti yogo karaṇīyo …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo”ti.
That’s why you should practice meditation …”
—
Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā indakhīlassa.
It’s because that Indra’s pillar is firmly embedded, with deep foundations.
—
Saṁyutta Nikāya 56.39
Linked Discourses 56.39
—
4. Sīsapāvanavagga
4. In a Rosewood Forest