เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗๒๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งย่อมรู้ตามความ
เป็นจริงว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น ย่อมไม่
ต้องมองดูหน้าของสมณะหรือพราหมณ์อื่นว่า ท่านผู้นี้ เมื่อรู้ ย่อมรู้แน่ เมื่อเห็น ย่อมเห็นแน่
เปรียบเหมือนเสาเหล็กหรือเสาหินมีรากลึก เขาฝังไว้ดีแล้ว ไม่หวั่นไหว ไม่เอนเอียง ถึงแม้
ลมฝนอย่างแรงจะพัดมาแต่ทิศบูรพา ... ทิศประจิม ... ทิศอุดร ... ทิศทักษิณ ก็ไม่สะเทือนสะท้าน
หวั่นไหว ข้อนั้นเพราะเหตุไร? เพราะรากลึก เพราะเสาหินเขาฝังไว้ดีแล้ว ฉันใด สมณะ
หรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง ย่อมรู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินี-
*ปฏิปทา สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น ไม่ต้องมองดูหน้าของสมณะหรือพราหมณ์อื่นว่า ท่านผู้นี้
เมื่อรู้ ย่อมรู้แน่ เมื่อเห็น ย่อมเห็นแน่ ข้อนั้นเพราะเหตุไร? เพราะเห็นอริยสัจ ๔ ดีแล้ว
ฉันนั้นเหมือนกัน อริยสัจ ๔ เป็นไฉน? คือ ทุกขอริยสัจ ฯลฯ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงกระทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า
นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา.
เย จ โข เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา
อิทํ ทุกฺขนฺติ ยถาภูตํ ปชานนฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānanti …pe…
There are ascetics and brahmins who truly understand about suffering, its origin, its cessation, and the path.
อ้างอิงสยามรัฐ 19.555
อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี
ปฏิปทาติ ยถาภูตํ ปชานนฺติ เต น อญฺญสฺส สมณสฺส วา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อุลฺโลเกนฺติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
พฺราหฺมณสฺส วา มุขํ โอโลเกนฺติ✎ ร่าง
‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṁ ullokenti:
They don’t gaze up at the face of another ascetic or brahmin, thinking:
อยํ นูน ภวํ ชานํ ชานาติ
ปสฺสํ ปสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
‘ayaṁ nūna bhavaṁ jānaṁ jānāti, passaṁ passatī’ti.
‘Surely this worthy one knows and sees.’
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว อโยขีโล วา อินฺทขีโล วา
คมฺภีรเนโม สุนิขาโต อจโล อสมฺปกมฺปิ✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, ayokhīlo vā indakhīlo vā gambhīranemo sunikhāto acalo asampakampī.
Suppose there was an iron pillar or an Indra’s pillar with deep foundations, firmly embedded, imperturbable and unshakable.
อ้างอิงPTS 5.445
ปุรตฺถิมาย เจปิ ทิสาย
อาคจฺเฉยฺย ภุสา วาตวุฏฺฐิ เนว✎ ร่าง
Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya …pe… uttarāya cepi disāya …pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya.
Even if violent storms were to blow up out of the east, the west, the north, and the south, they couldn’t make it shake or rock or tremble.