โย หิ โกจิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อิทํ ทุกฺขนฺติ ยถาภูตํ
ปชานาติ ฯเปฯ✎ ร่าง
“Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe…
“Mendicants, take any mendicant who truly understands: ‘This is suffering’ … ‘This is the origin of suffering’ … ‘This is the cessation of suffering’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of suffering’.
อ้างอิงสยามรัฐ 19.556 · ฉัฏฐสังคายนา 27.507 · พุทธชยันตี 17.2.304
อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ ยถาภูตํ ปชานาติ ฯ
ปุรตฺถิมาย เจปิ ทิสาย อาคจฺเฉยฺย สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. นํ ฯ เอวมุปริ ฯ ๒ ม. ยุ. เย จ โข เกจิ ฯ
วาทตฺถิโก วาทคเวสี✎ ร่าง
‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī:
An ascetic or brahmin might come from the east, west, north, or south wanting to debate, seeking a debate, thinking:
วาทมสฺส อาโรเปสฺสามีติ ฯ ตํ วต
สหธมฺเมน สงฺกมฺเปสฺสติ วา สมฺปกมฺเปสฺสติ วา สมฺปจาเลสฺสติ
วาติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
‘vādamassa āropessāmī’ti, taṁ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
‘I’ll refute their doctrine!’ It’s simply impossible for them to legitimately make that mendicant shake or rock or tremble.
ปจฺฉิมาย เจปิ ทิสาย ฯ✎ ร่าง
Pacchimāya cepi disāya …pe…
อุตฺตราย
เจปิ ทิสาย ฯ✎ ร่าง
uttarāya cepi disāya …pe…
ทกฺขิณาย เจปิ ทิสาย อาคจฺเฉยฺย สมโณ วา
พฺราหฺมโณ วา วาทตฺถิโก วาทคเวสี✎ ร่าง
dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī:
วาทมสฺส อาโรเปสฺสามีติ ฯ
ตํ วต สหธมฺเมน สงฺกมฺเปสฺสติ วา สมฺปกมฺเปสฺสติ วา
สมฺปจาเลสฺสติ วาติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
‘vādamassa āropessāmī’ti, taṁ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว
สิลายูโป โสฬสกุกฺกุโก✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, silāyūpo soḷasa kukkuko.
Suppose there was a stone post, sixteen feet long.
อ้างอิงPTS 5.446 · สยามรัฐ 19.557
ตสฺสสฺสุ อฏฺฐกุกฺกุ เหฏฺฐาเนมงฺคมา
อฏฺฐกุกฺกุ อุปริเนมสฺส✎ ร่าง
Tassassu aṭṭha kukku heṭṭhā nemaṅgamā, aṭṭha kukku uparinemassa.
Eight feet were buried underground, and eight above ground.
ปุรตฺถิมาย เจปิ ทิสาย อาคจฺเฉยฺย ภุสา
วาตวุฏฺฐิ เนว สงฺกมฺเปยฺย น สมฺปกมฺเปยฺย น สมฺปจาเลยฺย
ปจฺฉิมาย เจปิ ทิสาย ฯ อุตฺตราย เจปิ ทิสาย ฯ ทกฺขิณาย เจปิ
ทิสาย อาคจฺเฉยฺย ภุสา วาตวุฏฺฐิ เนว สงฺกมฺเปยฺย น สมฺปกมฺเปยฺย
น สมฺปจาเลยฺย ฯ✎ ร่าง
Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya …pe… uttarāya cepi disāya …pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya.
Even if violent storms were to blow up out of the east, the west, the north, and the south, they couldn’t make it shake or rock or tremble.
ตํ กิสฺส เหตุ ฯ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
คมฺภีรตฺตา ภิกฺขเว เนมสฺส
สุนิขาตตฺตา สิลายูปสฺส ฯ✎ ร่าง
Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā silāyūpassa.
It’s because that stone post is firmly embedded, with deep foundations.
เอวเมว โข ภิกฺขเว โย หิ โกจิ ภิกฺขุ อิทํ ทุกฺขนฺติ
ยถาภูตํ ปชานาติ ฯเปฯ อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ ยถาภูตํ
ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci bhikkhu ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti;
In the same way, take any mendicant who truly understands: ‘This is suffering’ … ‘This is the origin of suffering’ … ‘This is the cessation of suffering’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of suffering’.
ปุรตฺถิมาย เจปิ ทิสาย อาคจฺเฉยฺย สมโณ วา
พฺราหฺมโณ วา วาทตฺถิโก วาทคเวสี วาทมสฺส อาโรเปสฺสามีติ ฯ
ตํ วต สหธมฺเมน สงฺกมฺเปสฺสติ วา สมฺปกมฺเปสฺสติ วา
สมฺปจาเลสฺสติ วาติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṁ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
An ascetic or brahmin might come from the east, west, north, or south wanting to debate, seeking a debate, thinking: ‘I’ll refute their doctrine!’ It’s simply impossible for them to legitimately make that mendicant shake or rock or tremble.
ปจฺฉิมาย เจปิ ทิสาย ฯ✎ ร่าง
Pacchimāya cepi disāya …pe…
อุตฺตราย เจปิ ทิสาย ฯ✎ ร่าง
uttarāya cepi disāya …pe…
ทกฺขิณาย เจปิ ทิสาย อาคจฺเฉยฺย สมโณ
วา พฺราหฺมโณ วา วาทตฺถิโก วาทคเวสี วาทมสฺส อาโรเปสฺสามีติ ฯ
ตํ วต สหธมฺเมน สงฺกมฺเปสฺสติ วา สมฺปกมฺเปสฺสติ วา สมฺปจาเลสฺสติ
วาติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī: ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṁ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ตํ กิสฺส เหตุ ฯ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
สุทิฏฺฐตฺตา ภิกฺขเว จตุนฺนํ
อริยสจฺจานํ ฯ✎ ร่าง
Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṁ ariyasaccānaṁ.
It’s because they have clearly seen the four noble truths.
กตเมสํ จตุนฺนํ ฯ✎ ร่าง
Katamesaṁ catunnaṁ?
What four?
ทุกฺขสฺส อริยสจฺจสฺส ฯเปฯ
ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทาย อริยสจฺจสฺส ฯ✎ ร่าง
Dukkhassa ariyasaccassa …pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
The noble truths of suffering, its origin, its cessation, and the path.
ตสฺมา ติห ภิกฺขเว
อิทํ ทุกฺขนฺติ โยโค กรณีโย ฯเปฯ อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ
โยโค กรณีโยติ ฯ✎ ร่าง
Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṁ dukkhan’ti yogo karaṇīyo …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo”ti.
That’s why you should practice meditation …”
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 27.508
สีสปาปณฺณวคฺโค ๑- จตุตฺโถ ฯ✎ ร่าง
Sīsapāvanavaggo catuttho.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
สีสปา ขทิโร ทณฺโฑ✎ ร่าง
Sīsapā khadiro daṇḍo,
เจลา สตฺติสเตน จ✎ ร่าง
celā sattisatena ca;
ปาณา สุริยูปมา เทฺวธา✎ ร่าง
Pāṇā sūriyūpamā dvedhā,
อินฺทขีโล จ วาทินาติ✎ ร่าง
indakhīlo ca vādinoti.
—
Saṁyutta Nikāya 56.41
Linked Discourses 56.41
ฯ
----------------------
@เชิงอรรถ: ๑ สีสปาวนวคฺโคติ วา ปาโฐ ฯ ๒ ม. ยุ. วาทิโนติ ฯ
ปปาตวคฺ✎ ร่าง
5. Papātavagga
5. A Cliff
โค ปญฺจโม✎ ร่าง
Lokacintāsutta
Speculation About the World