เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๗๔๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนสระโบกขรณี โดยยาว ๕๐ โยชน์ โดย
กว้าง ๕๐ โยชน์ สูง ๕๐ โยชน์ เต็มด้วยน้ำเปี่ยมฝั่ง กาดื่มกินได้บุรุษเอาปลายหญ้าคาจุ่มน้ำขึ้น
จากสระนั้น เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน น้ำที่เขาเอาปลายหญ้าคาจุ่มขึ้น กับน้ำใน
สระโบกขรณี ไหนจะมากกว่ากัน? ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น้ำในสระ
โบกขรณีมากกว่า น้ำที่เขาเอาปลายหญ้าคาจุ่มขึ้นมีประมาณน้อย เมื่อเทียบกับน้ำในสระโบกขรณี
แล้ว น้ำที่เขาเอาปลายหญ้าคาจุ่มขึ้น ย่อมไม่ถึงซึ่งการนับ การเปรียบเทียบ หรือแม้ส่วนเสี้ยว.
พ. ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย ทุกข์ของบุคคลผู้เป็นอริยสาวก ฯลฯ เธอ
ทั้งหลายพึงกระทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา.
▴ ย่อ
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว โปกฺขรณี ปญฺญาส โยชนานิ
อายาเมน ปญฺญาส โยชนานิ วิตฺถาเรน ปญฺญาส โยชนานิ
อุพฺเพเธน ปุณฺณา อุทกสฺส สมติตฺติกา กากเปยฺยา✎ ร่าง
“Seyyathāpi, bhikkhave, pokkharaṇī paññāsayojanāni āyāmena, paññāsayojanāni vitthārena, paññāsayojanāni ubbedhena, puṇṇā udakassa samatittikā kākapeyyā.
“Mendicants, suppose there was a lotus pond that was fifty leagues long, fifty leagues wide, and fifty leagues deep, full to the brim so a crow could drink from it.
อ้างอิง สยามรัฐ 19.573
ตโต ปุริโส
กุสคฺเคน อุทกํ อุทฺธเรยฺย ฯ ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว✎ ร่าง
Tato puriso kusaggena udakaṁ uddhareyya.
Then a person would pick up some water on the tip of a blade of grass.
กตมํ
นุ โข พหุตรํ ฯ ยํ วา กุสคฺเคน อุพฺภตํ ยํ วา โปกฺขรณิยา
อุทกนฺติ ฯ✎ ร่าง
katamaṁ nu kho bahutaraṁ—yaṁ vā kusaggena ubbhataṁ, yaṁ vā pokkharaṇiyā udakan”ti?
Which is more: the water on the tip of the blade of grass, or the water in the lotus pond?”
เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ ยทิทํ โปกฺขรณิยา อุทกํ
อปฺปมตฺตกํ กุสคฺเคน อุทกํ อุพฺภตํ✎ ร่าง
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ, yadidaṁ—pokkharaṇiyā udakaṁ; appamattakaṁ kusaggena udakaṁ ubbhataṁ.
“Sir, the water in the lotus pond is certainly more. The water on the tip of a blade of grass is tiny.
สงฺขมฺปิ น อุเปติ อุปนิธมฺปิ
น อุเปติ กลภาคมฺปิ น อุเปติ โปกฺขรณิยา อุทกํ อุปนิธาย
กุสคฺเคน อุทกํ อุพฺภตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti pokkharaṇiyā udakaṁ upanidhāya kusaggena udakaṁ ubbhatan”ti.
Compared to the water in the lotus pond, it doesn’t count, there’s no comparison, it’s not worth a fraction.”
เอวเมว ๑- โข ภิกฺขเว อริยสาวกสฺส
ฯเปฯ✎ ร่าง
“Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa …pe…
“In the same way, for a noble disciple …
โยโค กรณีโยติ ฯ✎ ร่าง
yogo karaṇīyo”ti.
That’s why you should practice meditation …”
—
Saṁyutta Nikāya 56.53
Linked Discourses 56.53
—
6. Abhisamayavagga
6. Comprehension