เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗๙๒] ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงช้อนฝุ่นไว้ในปลายพระนขา แล้วตรัสเรียก
ภิกษุทั้งหลายมาแล้วตรัสถามว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน
ฝุ่นเล็กน้อยที่เราช้อนไว้ในปลายเล็บกับแผ่นดินใหญ่นี้ ไหนจะมากกว่ากัน? ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แผ่นดินใหญ่นี้แลมากกว่า ฝุ่นเล็กน้อยที่พระผู้มีพระภาคทรงช้อนไว้
ที่ปลายพระนขามีประมาณน้อย เมื่อเทียบกับแผ่นดินใหญ่ ฝุ่นเล็กน้อยที่พระผู้มีพระภาคทรงช้อน
ไว้ที่ปลายพระนขา ย่อมไม่ถึงซึ่งการนับ การเปรียบเทียบ หรือแม้ส่วนเสี้ยว ดูกรภิกษุทั้งหลาย
ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ที่จุติในพวกมนุษย์แล้วกลับมาเกิดในพวกมนุษย์ มีน้อย โดยที่แท้
สัตว์ที่จุติจากมนุษย์ไปแล้ว กลับไปเกิดในนรก มีมากกว่า ฯลฯ.
อถ โข ภควา ปริตฺตํ นขสิขายํ ปํสุํ อาโรเปตฺวา
ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā parittaṁ nakhasikhāyaṁ paṁsuṁ āropetvā bhikkhū āmantesi:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 27.534 · พุทธชยันตี 17.2.350
ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว กตมํ นุ โข พหุตรํ ฯ✎ ร่าง
“taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave, katamaṁ nu kho bahutaraṁ—
โย วายํ มยา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต อยํ วา มหาปฐวีติ ฯ✎ ร่าง
yo vāyaṁ mayā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito, ayaṁ vā mahāpathavī”ti?
เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ ยทิทํ✎ ร่าง
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ, yadidaṁ—
มหาปฐวี✎ ร่าง
mahāpathavī;
อปฺปมตฺตกายํ
ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต✎ ร่าง
appamattakāyaṁ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito.
สงฺขมฺปิ น
อุเปติ อุปนิธมฺปิ น อุเปติ กลภาคมฺปิ น อุเปติ มหาปฐวึ
อุปนิธาย ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโตติ ฯ✎ ร่าง
Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṁ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito”ti.
เอวเมว
โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย มนุสฺสา จุตา มนุสฺเสสุ
ปจฺจาชายนฺติ อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย มนุสฺสา
จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง
“Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye manussā cutā niraye paccājāyanti …pe….
“… the sentient beings who die as humans and are reborn as humans are few, while those who die as humans and are reborn in hell are many …”
—
Saṁyutta Nikāya 56.103
Linked Discourses 56.103
—
11. Pañcagatipeyyālavagga
11. Abbreviated Texts on Five Destinations