เนื้อความทั้งข้อ
[๒๗๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวการกระทำตอบแทนไม่ได้ง่ายแก่
ท่านทั้ง ๒ ท่านทั้ง ๒ คือใคร คือ มารดา ๑ บิดา ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุตร
พึงประคับประคองมารดาด้วยบ่าข้างหนึ่ง พึงประคับประคองบิดาด้วยบ่าข้างหนึ่ง
เขามีอายุ มีชีวิตอยู่ตลอดร้อยปี และเขาพึงปฏิบัติท่านทั้ง ๒ นั้นด้วยการอบกลิ่น
การนวด การให้อาบน้ำ และการดัด และท่านทั้ง ๒ นั้น พึงถ่ายอุจจาระ
ปัสสาวะบนบ่าทั้งสองของเขานั่นแหละ ดูกรภิกษุทั้งหลาย การกระทำอย่างนั้น
ยังไม่ชื่อว่าอันบุตรทำแล้วหรือทำตอบแทนแล้วแก่มารดาบิดาเลย ดูกรภิกษุทั้งหลาย
อนึ่ง บุตรพึงสถาปนามารดาบิดาในราชสมบัติ อันเป็นอิสราธิปัตย์ ในแผ่นดิน
ใหญ่อันมีรตนะ ๗ ประการมากหลายนี้ การกระทำกิจอย่างนั้น ยังไม่ชื่อว่าอัน
บุตรทำแล้วหรือทำตอบแทนแล้วแก่มารดาบิดาเลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะ
มารดาบิดามีอุปการะมาก บำรุงเลี้ยง แสดงโลกนี้แก่บุตรทั้งหลาย ส่วนบุตร
คนใดยังมารดาบิดาผู้ไม่มีศรัทธา ให้สมาทานตั้งมั่นในศรัทธาสัมปทา ยังมารดา
บิดาผู้ทุศีล ให้สมาทานตั้งมั่นในศีลสัมปทา ยังมารดาบิดาผู้มีความตระหนี่ ให้
สมาทานตั้งมั่นในจาคสัมปทา ยังมารดาบิดาทรามปัญญา ให้สมาทานตั้งมั่นใน
ปัญญาสัมปทา ดูกรภิกษุทั้งหลาย ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้แล การกระทำอย่างนั้น
ย่อมชื่อว่าอันบุตรนั้นทำแล้ว และทำตอบแทนแล้ว แก่มารดาบิดา ฯ
ทฺวินฺนาหํ ภิกฺขเว น สุปฺปฏิการํ วทามิ กตเมสํ
ทฺวินฺนํ มาตุ จ ปิตุ จ ฯ เอเกน ภิกฺขเว อํเสน มาตรํ ปริหเรยฺย
เอเกน อํเสน ปิตรํ ปริหเรยฺย วสฺสสตายุโก วสฺสสตชีวี โส จ
เนสํ อุจฺฉาทนปริมทฺทนนฺหาปนสมฺพาหเนน ปฏิชคฺเคยฺย เตปิ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ภาวียติ ฯ ๒ ม. ยุ. ปหียติ ฯ
ตตฺเถว มุตฺตกรีสํ จเชยฺยุํ น เตฺวว ภิกฺขเว มาตาปิตุนฺนํ ก🤖 AI จับคู่
“Asappurisabhūmiñca vo, bhikkhave, desessāmi sappurisabhūmiñca.
“Mendicants, I will teach you the level of the untrue person and the level of the true person.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 35.78
ตํ วา
โหติ ปฏิกตํ วา อิมิสฺส🤖 AI จับคู่
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha. bhāsissāmī”ti.
Listen and apply your mind well, I will speak.”
—
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
“Yes, sir,” they replied.
—
Bhagavā etadavoca:
The Buddha said this:
า จ ภิกฺขเว มหาปฐวิยา ปหูตสตฺตรตนาย ๑-
มาตาปิตโร อิส🤖 AI จับคู่
“Katamā ca, bhikkhave, asappurisabhūmi?
“What is the level of the untrue person?
อ้างอิงพุทธชยันตี 18.122
ฺสราธิปจฺเจ รชฺเช ปติฏฺฐาเปยฺย น เตฺวว ภิกฺขเว
มาตาปิตุนฺนํ กตํ วา โหติ ปฏ🤖 AI จับคู่
Asappuriso, bhikkhave, akataññū hoti akatavedī.
The untrue person is ungrateful and thankless,
ิกตํ วา ตํ กิ🤖 AI จับคู่
Asabbhi hetaṁ, bhikkhave, upaññātaṁ yadidaṁ akataññutā akataveditā.
for the wicked only know how to be ungrateful and thankless.
สฺส เหตุ พหูปการา ๒-
ภิกฺขเว มาตาปิตโร🤖 AI จับคู่
Kevalā esā, bhikkhave, asappurisabhūmi yadidaṁ akataññutā akataveditā. (…)
It is totally the level of an untrue person to be ungrateful and thankless.
ปุตฺตานํ อาปาทกา โปสกา อิมสฺส โลกสฺส
ทสฺเสตาโร ฯ โย จ โข ภิกฺขเว มาตาปิตโร อสฺสทฺเธ สทฺธาสมฺปทาย
สมาทเปติ นิเวเสติ ปติฏฺฐาเปติ ทุสฺสีเล สีลสมฺปทาย สมาทเปติ
นิเวเสติ ปติฏฺฐาเปติ มจฺฉรี จาคสมฺปทาย สมาทเปติ นิเวเสติ
ปติฏฺฐาเปติ ทุปฺปญฺเญ ปญฺญาสมฺปทาย สมาทเปติ น🤖 AI จับคู่
Sappuriso ca kho, bhikkhave, kataññū hoti katavedī.
The true person is grateful and thankful,
ิเวเสติ
ปติฏฺฐาเปติ เอตฺตาวตา โข ภิกฺขเว มาตาปิตุนฺนํ กตญฺจ
โหติ🤖 AI จับคู่
Sabbhi hetaṁ, bhikkhave, upaññātaṁ yadidaṁ kataññutā kataveditā.
for the virtuous only know how to be grateful and thankful.
ปฏิกตญฺจาติ🤖 AI จับคู่
Kevalā esā, bhikkhave, sappurisabhūmi yadidaṁ kataññutā kataveditā”ti.
It is totally the level of a true person to be grateful and thankful.”