‹ กลับ
หัตถกสูตร
เล่ม ๒๐ — อังคุตตรนิกาย เอกก–ทุก–ติกนิบาต · ข้อ 567 · อํ.เอก. ๒๐/๗๓๓๗ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๕๖๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล เมื่อปฐม ยามล่วงไป หัตถกเทพบุตรมีรัศมีงามยิ่งนัก ทำพระเชตวันทั้งสิ้นให้สว่างไสว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ คิดว่า จักยืนตรงพระพักตร์พระผู้มีพระภาค แล้วทรุดลงนั่งไม่สามารถที่จะยืนอยู่ได้ เปรียบเหมือนเนยใสหรือน้ำนมที่เขาเท ลงบนทรายย่อมจมลง ตั้งอยู่ไม่ได้ แม้ฉันใด หัตถกเทวบุตรก็ฉันนั้น เหมือนกัน คิดว่า จักยืนอยู่ตรงพระพักตร์พระผู้มีพระภาคแล้วทรุดลงนั่ง ไม่ สามารถที่จะยืนอยู่ได้ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกะหัตถกเทพบุตรว่า ดูกรหัตถกะ ท่านจงนิรมิตอัตภาพอย่างหยาบๆ หัตถกเทพบุตรทูลรับพระผู้มี พระภาคแล้ว นิรมิตอัตภาพอย่างหยาบ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคแล้ว ได้ ยืน ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามว่า ดูกร หัตถกะ ธรรมที่เป็นไปแก่ท่านผู้เป็นมนุษย์แต่ครั้งก่อนนั้น บัดนี้ยังเป็นไป แก่ท่านอยู่บ้างหรือ หัตถกเทพบุตรกราบทูลว่า พระเจ้าข้า ธรรมที่เป็นไป แก่ข้าพระองค์เมื่อยังเป็นมนุษย์ครั้งก่อนนั้น บัดนี้ก็ยังเป็นไปแก่ข้าพระองค์อยู่ และธรรมที่มิได้เป็นไปแก่ข้าพระองค์ เมื่อยังเป็นมนุษย์ครั้งก่อนนั้น บัดนี้ก็เป็น ไปอยู่ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บัดนี้พระผู้มีพระภาคเกลื่อนกล่นไปด้วยภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา พระราชา มหาอำมาตย์ของพระราชา เดียรถีย์ สาวกของเดียรถีย์อยู่ แม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้นพระเจ้าข้า เกลื่อน กล่นไปด้วยเทพบุตรอยู่ พวกเทพบุตรต่างมากันแม้จากที่ไกล ก็ด้วยตั้งใจว่า จักฟังธรรมในสำนักของหัตถกเทพบุตร ข้าพระองค์ยังไม่ทันอิ่ม ยังไม่ทันเบื่อ ธรรม ๓ อย่างก็ได้ทำกาละเสียแล้ว ธรรม ๓ อย่างเป็นไฉน คือ ข้าพระองค์ ยังไม่ทันอิ่ม ยังไม่ทันเบื่อการเฝ้าพระผู้มีพระภาค ๑ ข้าพระองค์ยังไม่ทันอิ่ม ยังไม่ทันเบื่อการฟังพระสัทธรรม ๑ ข้าพระองค์ยังไม่ทันอิ่ม ยังไม่ทันเบื่อการ อุปัฏฐากพระสงฆ์ ๑ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ยังไม่ทันอิ่ม ยัง ไม่ทันเบื่อธรรม ๓ อย่างนี้แล ได้ทำกาละเสียแล้ว ครั้นหัตถกเทพบุตรได้ กล่าวไวยากรณภาษิตนี้จบลงแล้ว จึงได้กล่าวคาถาประพันธ์นี้ต่อไปอีกว่า แน่ละ ในกาลไหนๆ จึงจักอิ่มต่อการเฝ้าพระผู้มีพระภาค การอุปัฏฐากพระสงฆ์ และการฟังพระสัทธรรม หัตถก อุบาสกยังศึกษาอธิศีลอยู่ ยินดีแล้วในการฟังพระสัทธรรม ยังไม่ทันอิ่มต่อธรรม ๓ อย่าง ก็ไปพรหมโลกชั้นอวิหา เสียแล้ว ฯ
เทียบรายประโยค (39 ประโยค)
an3.128:1.1 #
เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ อถโข หตฺถโก เทวปุตฺโต อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺโณ เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควโต ปุรโต ฐสฺสามีติ โอสีทติ ๒- สํสีทติ น สกฺโกติ สณฺฐาตุํ เสยฺยถาปิ นาม สปฺปิ วา เตลํ วา วาลิกาย ๓- อาสิตฺตํ โอสีทติ สํสีทติ น สณฺฐาติ เอวเมว หตฺถโก เทวปุตฺโต ภควโต ปุรโต ฐสฺสามีติ โอสีทติ สํสีทติ น สกฺโกติ สณฺฐาตุํ ฯ🤖 AI จับคู่
Ekaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.
At one time the Buddha was staying near Varanasi, in the deer park at Isipatana.
อ้างอิงPTS 1.280 · สยามรัฐ 20.361 · ฉัฏฐสังคายนา 35.315
an3.128:1.2 #
อถโข ภควา หตฺถ🤖 AI จับคู่
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṁ piṇḍāya pāvisi.
Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Varanasi for alms.
an3.128:1.3 #
🤖 AI จับคู่
Addasā kho bhagavā goyogapilakkhasmiṁ piṇḍāya caramāno aññataraṁ bhikkhuṁ rittassādaṁ bāhirassādaṁ muṭṭhassatiṁ asampajānaṁ asamāhitaṁ vibbhantacittaṁ pākatindriyaṁ.
While the Buddha was walking for alms near the cow-hitching place at the wavy leaf fig, he saw a disgruntled monk who was looking for pleasure in external things, unmindful, without situational awareness or immersion, with straying mind and undisciplined faculties.
an3.128:1.4 #
ํ เท🤖 AI จับคู่
Disvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
The Buddha said to him,
an3.128:2.1 #
“Mā kho tvaṁ, bhikkhu, attānaṁ kaṭuviyamakāsi.
“Monk, don’t be bitter.
an3.128:2.2 #
Taṁ vata, bhikkhu, kaṭuviyakataṁ attānaṁ āmagandhena avassutaṁ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī”ti.
If you’re bitter, festering with putrefaction, flies will, without a doubt, plague and infest you.”
an3.128:2.3 #
Atha kho so bhikkhu bhagavatā iminā ovādena ovadito saṁvegamāpādi.
Hearing this advice of the Buddha, that monk was struck with a sense of urgency.
an3.128:2.4 #
Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto bhikkhū āmantesi:
Then, after the meal, on his return from almsround, the Buddha told the mendicants what had happened. …
an3.128:3.1 #
วปุต🤖 AI จับคู่
“Idhāhaṁ, bhikkhave, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṁ piṇḍāya pāvisiṁ.
an3.128:3.2 #
Addasaṁ kho ahaṁ, bhikkhave, goyogapilakkhasmiṁ piṇḍāya caramāno aññataraṁ bhikkhuṁ rittassādaṁ bāhirassādaṁ muṭṭhassatiṁ asampajānaṁ asamāhitaṁ vibbhantacittaṁ pākatindriyaṁ.
an3.128:3.3 #
Disvā taṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ:
an3.128:4.1 #
‘Mā kho tvaṁ, bhikkhu, attānaṁ kaṭuviyamakāsi.
อ้างอิงพุทธชยันตี 18.506
an3.128:4.2 #
Taṁ vata bhikkhu kaṭuviyakataṁ attānaṁ āmagandhena avassutaṁ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti.
an3.128:4.3 #
Atha kho, bhikkhave, so bhikkhu mayā iminā ovādena ovadito saṁvegamāpādī”ti.
an3.128:4.4 #
ฺตํ เอตทโวจ🤖 AI จับคู่
Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
When he said this, one of the mendicants asked the Buddha:
an3.128:4.5 #
โอฬาริกํ หตฺถก อตฺตภาวํ อภินิมฺมินาหีติ ฯ เอวํ ภนฺเต🤖 AI จับคู่
“kiṁ nu kho, bhante, kaṭuviyaṁ?
“Sir, what is this ‘bitterness’?
an3.128:4.6 #
Ko āmagandho?
What is ‘putrefaction’?
an3.128:4.7 #
ติ🤖 AI จับคู่
Kā makkhikā”ti?
And what are the ‘flies’?”
an3.128:5.1 #
โข ห🤖 AI จับคู่
“Abhijjhā kho, bhikkhu, kaṭuviyaṁ;
“Desire is bitterness;
an3.128:5.2 #
byāpādo āmagandho;
ill will is the putrefaction;
an3.128:5.3 #
pāpakā akusalā vitakkā makkhikā.
and bad, unskillful thoughts are the flies.
an3.128:5.4 #
ตฺถโก เทวปุตฺโต ภควโต ปฏิสฺส🤖 AI จับคู่
Taṁ vata, bhikkhu, kaṭuviyakataṁ attānaṁ āmagandhena avassutaṁ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti.
If you’re bitter, festering with putrefaction, flies will, without a doubt, plague and infest you.
an3.128:6.1 #
ุณ🤖 AI จับคู่
Aguttaṁ cakkhusotasmiṁ,
When your eyes and ears are unguarded,
อ้างอิงPTS 1.281 · สยามรัฐ 20.362
an3.128:6.2 #
indriyesu asaṁvutaṁ;
and you’re not restrained in your sense faculties,
an3.128:6.3 #
Makkhikānupatissanti,
flies—those lustful thoughts—
an3.128:6.4 #
saṅkappā rāganissitā.
will plague you.
an3.128:7.1 #
Kaṭuviyakato bhikkhu,
A mendicant who’s bitter,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 35.316
an3.128:7.2 #
āmagandhe avassuto;
festering with putrefaction,
an3.128:7.3 #
Ārakā hoti nibbānā,
is far from being extinguished,
an3.128:7.4 #
vighātasseva bhāgavā.
distress is their lot.
an3.128:8.1 #
Gāme vā yadi vāraññe,
Whether in village or wilderness,
an3.128:8.2 #
aladdhā samathamattano;
if they don’t find serenity in themselves,
an3.128:8.3 #
Pareti bālo dummedho,
the fool, the simpleton departs,
an3.128:8.4 #
makkhikāhi purakkhato.
honored only by flies.
an3.128:9.1 #
Ye ca sīlena sampannā,
But those who have ethics,
an3.128:9.2 #
paññāyūpasameratā;
lovers of wisdom and peace,
an3.128:9.3 #
Upasantā sukhaṁ senti,
they, being peaceful, sleep at ease,
an3.128:9.4 #
ิตฺวา โอฬาริกํ อตฺตภาวํ อภินิมฺมินิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อ🤖 AI จับคู่
nāsayitvāna makkhikā”ti.
since they’ve got rid of the flies.”
an3.128:9.5 #
ฏฺฐาสิ ฯ {๕๖๗.๑} เอกมนฺตํ ฐิตํ โข หตฺถกํ เทวปุตฺตํ ภควา เอตทโวจ เย เต หตฺถก ธมฺมา ปุพฺเพ มนุสฺสภูตสฺส ปวตฺติโน อเหสุํ อปินุ เต เต ธมฺมา เอตรหิ ปวตฺติโนติ เย จ เม ภนฺเต🤖 AI จับคู่
Chaṭṭhaṁ.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๐ — อังคุตตรนิกาย เอกก–ทุก–ติกนิบาต
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน