‹ กลับ
อุคคหสูตร
เล่ม ๒๒ — อังคุตตรนิกาย ปัญจก–ฉักกนิบาต · ข้อ 33 · อํ.ปัญจก. ๒๒/๗๙๔ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๓] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ชาติยาวัน ใกล้เมือง ภัททิยะ ฯ ครั้งนั้นแล ท่านอุคคหเศรษฐีผู้เป็นหลานท่านเมณฑกเศรษฐี ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้วนั่ง ณ ที่อันควรส่วนข้าง หนึ่ง ครั้นแล้วได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคพร้อม ด้วยภิกษุ ๓ รูปจงทรงรับภัตตาหารของข้าพระองค์ ในวันพรุ่งนี้ พระผู้มีพระภาค ทรงรับด้วยดุษณีภาพ ท่านอุคคหเศรษฐีทราบว่า พระผู้มีพระภาคทรงรับนิมนต์ แล้ว จึงลุกจากอาสนะ ถวายบังคมทำประทักษิณแล้วหลีกไป ครั้งนั้นแล พอล่วงราตรีนั้นไป เป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงนุ่งแล้วถือบาตรจีวรเสด็จ เข้าไปยังนิเวศน์ของท่านอุคคหเศรษฐี ประทับนั่งบนอาสนะที่เขาแต่งตั้งไว้ ครั้งนั้น ท่านอุคคหเศรษฐีหลานของเมณฑกเศรษฐี ได้อังคาสพระผู้มีพระภาค ให้อิ่มหนำสำราญ ด้วยขาทนียโภชนียาหารอย่างประณีตด้วยมือของตนเอง เมื่อ ทราบว่าพระผู้มีพระภาคทรงเสวยเสร็จแล้ว ทรงลดพระหัตถ์จากบาตรแล้ว จึงนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง แล้วกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กุมารีเหล่านี้ของ ข้าพระองค์ จักไปอยู่สกุลสามี ขอพระผู้มีพระภาคทรงกล่าวสอน ทรงพร่ำสอน กุมารีเหล่านั้น ซึ่งจะพึงเป็นประโยชน์สุขแก่กุมารีเหล่านั้นตลอดกาลนาน ฯ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสสอนกุมารีเหล่านั้นต่อไปดังนี้ว่า ดูกรกุมารี เพราะเหตุ นั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า มารดาบิดาของสามีที่เป็นผู้ปรารถนา ประโยชน์ หวังความเกื้อกูลอนุเคราะห์ด้วยความเอ็นดู เราทั้งหลายจักตื่นก่อนท่าน นอนทีหลังท่าน คอยรับใช้ท่าน ประพฤติเป็นที่พอใจท่าน พูดคำเป็นที่รักต่อท่าน ดูกรกุมารีทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล ฯ เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดเป็นที่เคารพของสามี คือ มารดา บิดา หรือสมณพราหมณ์ เราทั้งหลาย จักสักการะ เคารพ นับถือ บูชา เมื่อท่าน มาถึงที่ก็จักต้อนรับด้วยที่นั่งหรือน้ำ ดูกรกุมารีทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษา อย่างนี้แล ฯ เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า การงานภายใน บ้านของสามี คือ การทำขนสัตว์ หรือการทำผ้า เราทั้งหลายจักเป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้านในการงานนั้นๆ จักประกอบด้วยปัญญาเครื่องพิจารณาอันเป็นอุบาย ในการงานนั้นๆ อาจทำ อาจจัด ดูกรกุมารีทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษา อย่างนี้แล ฯ เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราทั้งหลาย จักรู้การงานที่อันโตชนภายในบ้านของสามี คือ ทาส คนใช้ หรือกรรมกรทำ แล้ว ว่าทำแล้ว ที่ยังไม่ได้ทำ ว่ายังไม่ได้ทำ จักรู้คนป่วยไข้ว่ามีกำลังหรือไม่มี กำลัง และจักแบ่งของเคี้ยวของบริโภคให้ตามเหตุที่ควร ดูกรกุมารีทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล ฯ เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษา อย่างนี้ว่า เราทั้งหลายจักยังทรัพย์ ข้าวเปลือก เงิน หรือทองที่สามีหามาได้ ให้คงอยู่ ด้วยการรักษา คุ้มครอง จักไม่เป็นนักเลงการพนัน ไม่เป็นขโมย ไม่เป็นนักดื่ม ไม่ผลาญทรัพย์ให้พินาศ ดูกรกุมารีทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึง ศึกษาอย่างนี้แล ฯ ดูกรกุมารีทั้งหลาย มาตุคามผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ นี้แล เมื่อตายไปแล้ว ย่อมเข้าถึงความเป็นสหายเทวดาเหล่ามนาปกายิกา ฯ สุภาพสตรีผู้มีปรีชา ย่อมไม่ดูหมิ่นสามีผู้หมั่นเพียร ขวนขวาย อยู่เป็นนิตย์ เลี้ยงตนอยู่ทุกเมื่อ ให้ความปรารถนาทั้งปวง ไม่ทำสามีให้ขุ่นเคือง ด้วยประพฤติแสดงความหึงหวงสามี และย่อมบูชาผู้ที่เคารพทั้งปวงของสามี เป็นผู้ขยัน ไม่เกียจ คร้าน สงเคราะห์คนข้างเคียงของสามี ประพฤติเป็นที่พอใจ ของสามี รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้ นารีใดย่อมประพฤติ ตามความพอใจของสามีอย่างนี้ นารีนั้นย่อมเข้าถึงความเป็น เทวดาเหล่ามนาปกายิกา ฯ
เทียบรายประโยค (49 ประโยค)
an5.33:6.3 #
Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.
That’s how you should train.
an5.33:0.1 #
Aṅguttara Nikāya 5.33
Numbered Discourses 5.33
an5.33:0.2 #
4. Sumanavagga
4. With Sumanā
an5.33:0.3 #
Uggahasutta
With Uggaha
an5.33:1.1 #
เอกํ สมยํ ภควา ภทฺทิเย วิหรติ ชาติยาวเน ฯ🤖 AI จับคู่
Ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaddiye viharati jātiyā vane.
At one time the Buddha was staying near Bhaddiya, in Jātiyā Wood.
an5.33:1.2 #
อถโข@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. เอตฺถนฺตเร สีลานีติ ทิสฺสติ ฯ อุคฺคโห เมณฺฑกนตฺตา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อุคฺคโห เมณฺฑกนตฺตา ภควนฺตํ เอตทโวจ🤖 AI จับคู่
Atha kho uggaho meṇḍakanattā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṁ etadavoca:
Then Uggaha, Meṇḍaka’s grandson, went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
an5.33:2.1 #
อธิวาเสตุ เม ภนฺเต ภควา สฺวาตนาย อตฺตจตุตฺโถ ภตฺตนฺติ ฯ🤖 AI จับคู่
“Adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya attacatuttho bhattan”ti.
“Sir, would the Buddha, together with three other monks, please accept tomorrow’s meal from me?”
อ้างอิงPTS 3.37
an5.33:2.2 #
อธิวาเสสิ ภควา ตุณฺหีภาเวน🤖 AI จับคู่
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
The Buddha consented with silence.
an5.33:2.3 #
อถโข อุคฺคโห เมณฺฑกนตฺตา ภควโต อธิวาสนํ วิทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ ฯ🤖 AI จับคู่
Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Then, knowing that the Buddha had consented, Uggaha rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving.
an5.33:3.1 #
อถโข ภควา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน อุคฺคหสฺส เมณฺฑกนตฺตุโน นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ ฯ🤖 AI จับคู่
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggahassa meṇḍakanattuno nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
Then when the night had passed, the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to Uggaha’s home, where he sat on the seat spread out.
อ้างอิงพุทธชยันตี 20.58
an5.33:3.2 #
อถโข อุคฺคโห เมณฺฑกนตฺตา ภควนฺตํ ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน สหตฺถา สนฺตปฺเปสิ สมฺปวาเรสิ ฯ🤖 AI จับคู่
Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
Then Uggaha served and satisfied the Buddha with his own hands with delicious fresh and cooked foods.
an5.33:3.3 #
อถโข อุคฺคโห เมณฺฑกนตฺตา ภควนฺตํ ภุตฺตาวึ โอนีตปตฺตปาณึ เอกมนฺตํ นิสีทิ🤖 AI จับคู่
Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
When the Buddha had eaten and washed his hand and bowl, Uggaha sat down to one side,
an5.33:3.4 #
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อุคฺคโห เมณฺฑกนตฺตา ภควนฺตํ เอตทโวจ🤖 AI จับคู่
Ekamantaṁ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṁ etadavoca:
and said to him,
an5.33:3.5 #
อิมา เม ภนฺเต กุมาริโย ปติกุลานิ คมิสฺสนฺติ🤖 AI จับคู่
“imā me, bhante, kumāriyo patikulāni gamissanti.
“Sir, these girls of mine will be going to their husbands’ families.
an5.33:3.6 #
โอวทตุ ตาสํ ภนฺเต ภควา🤖 AI จับคู่
Ovadatu tāsaṁ, bhante, bhagavā;
May the Buddha please advise
an5.33:3.7 #
อนุสาสตุ ตาสํ ภนฺเต ภควา ยํ ตาสํ อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ🤖 AI จับคู่
anusāsatu tāsaṁ, bhante, bhagavā, yaṁ tāsaṁ assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
and instruct them. It will be for their lasting welfare and happiness.”
an5.33:4.1 #
อถโข ภควา ตา กุมาริโย เอตทโวจ🤖 AI จับคู่
Atha kho bhagavā tā kumāriyo etadavoca:
Then the Buddha said to those girls:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 37.33
an5.33:4.2 #
ตสฺมา ติห กุมาริโย เอวํ สิกฺขิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
“tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:
“So, girls, you should train like this:
an5.33:4.3 #
ยสฺส โข ๑- มาตาปิตโร ภตฺตุโน ทสฺสนฺติ อตฺถกามา หิเตสิโน อนุกมฺปกา อนุกมฺปํ อุปาทาย ตสฺส ภวิสฺสาม ปุพฺพุฏฺฐายินิโย ปจฺฉานิปาตินิโย กึการปฏิสฺสาวินิโย มนาปจารินิโย ปิยวาทินิโยติ🤖 AI จับคู่
‘yassa vo mātāpitaro bhattuno dassanti atthakāmā hitesino anukampakā anukampaṁ upādāya, tassa bhavissāma pubbuṭṭhāyiniyo pacchānipātiniyo kiṅkārapaṭissāviniyo manāpacāriniyo piyavādiniyo’ti.
‘Our parents will give us to a husband wanting what’s best, out of kindness and sympathy. We will get up before him and go to bed after him, and be obliging, behaving nicely and speaking politely.’
an5.33:4.4 #
เอวํ หิ ๒- โว กุมาริโย สิกฺขิตพฺพํ ฯ🤖 AI จับคู่
Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.
That’s how you should train.
an5.33:5.1 #
ตสฺมา @เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. โว ฯ ยุ. โขสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ โป. สพฺพตฺถวาเรสุ เอวญฺหิ โว ฯ ติห กุมาริโย เอวํ สิกฺขิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
Tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:
So, girls, you should train like this:
an5.33:5.2 #
เย เต ภตฺตุ ครุโน ภวิสฺสนฺติ มาตาติ วา ปิตาติ วา สมณพฺราหฺมณาติ วา เต สกฺกริสฺสาม ครุกริสฺสาม ๑- มาเนสฺสาม ปูเชสฺสาม ๒- อพฺภาคเต จ อาสโนทเกน ปฏิปูเชสฺสามาติ🤖 AI จับคู่
‘ye te bhattu garuno bhavissanti mātāti vā pitāti vā samaṇabrāhmaṇāti vā, te sakkarissāma garuṁ karissāma mānessāma pūjessāma abbhāgate ca āsanodakena paṭipūjessāmā’ti.
‘Those our husband respects—mother and father, ascetics and brahmins—we will honor, respect, revere, and venerate, and serve with a seat and a drink when they come as guests.’
an5.33:5.3 #
เอวํ หิ โว กุมาริโย สิกฺขิตพฺพํ ฯ🤖 AI จับคู่
Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.
That’s how you should train.
an5.33:6.1 #
ตสฺมา ติห กุมาริโย เอวํ สิกฺขิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
Tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:
So, girls, you should train like this:
an5.33:6.2 #
เย เต ภตฺตุ อพฺภนฺตรา กมฺมนฺตา อุณฺณาติ วา กปฺปาสาติ วา ตตฺถ ทกฺขา ภวิสฺสาม อนลสา ตตฺรุปายาย วีมํสาย สมนฺนาคตา อลํ กาตุํ อลํ สํวิธาตุนฺติ เอวํ หิ โว กุมาริโย สิกฺขิตพฺพํ ฯ🤖 AI จับคู่
‘ye te bhattu abbhantarā kammantā uṇṇāti vā kappāsāti vā, tattha dakkhā bhavissāma analasā, tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgatā, alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātun’ti.
‘We will be deft and tireless in doing domestic duties for our husband, such as knitting and sewing. We will have an understanding of how to go about things in order to complete and organize the work.’
an5.33:7.1 #
ตสฺมา ติห กุมาริโย เอวํ สิกฺขิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
Tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:
So, girls, you should train like this:
อ้างอิงPTS 3.38
an5.33:7.2 #
โย โส ภตฺตุ อพฺภนฺตโร อนฺโตชโน ทาสาติ วา เปสฺสาติ วา กมฺมกราติ วา เตสํ กตญฺจ กตโต ชานิสฺสาม อกตญฺจ อกตโต ชานิสฺสาม คิลานกานญฺจ พลาพลํ ชานิสฺสาม ขาทนียํ โภชนียํ จสฺส ปจฺจยํเสน ๓- วิภชิสฺสามาติ🤖 AI จับคู่
‘yo so bhattu abbhantaro antojano dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tesaṁ katañca katato jānissāma akatañca akatato jānissāma, gilānakānañca balābalaṁ jānissāma, khādanīyaṁ bhojanīyañcassa paccaṁsena saṁvibhajissāmā’ti.
‘We will know what work our husband’s domestic bondservants, servants, and workers have completed, and what they’ve left incomplete. We will know who is sick, and who is fit or unwell. We will distribute to each a fair portion of fresh and cooked foods.’
an5.33:7.3 #
เอวํ หิ โว กุมาริโย สิกฺขิตพฺพํ ฯ🤖 AI จับคู่
Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.
That’s how you should train.
an5.33:8.1 #
ตสฺมา ติห กุมาริโย เอวํ สิกฺขิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
Tasmātiha, kumāriyo, evaṁ sikkhitabbaṁ:
So, girls, you should train like this:
an5.33:8.2 #
ยํ ภตฺตา อาหริสฺสติ ธนํ วา ธญฺญํ วา รชตํ วา ชาตรูปํ วา ตํ อารกฺเขน คุตฺติยา สมฺปาเทสฺสาม ตตฺถ จ ภวิสฺสาม อธุตฺตี อเถนี อโสณฺฑี อวินาสิกาติ🤖 AI จับคู่
‘yaṁ bhattā āharissati dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā, taṁ ārakkhena guttiyā sampādessāma, tattha ca bhavissāma adhuttī athenī asoṇḍī avināsikāyo’ti.
‘We will ensure that any income our husbands earn is guarded and protected, whether money, grain, silver, or gold. We will not overspend, steal, waste, or lose it.’
an5.33:8.3 #
เอวํ หิ โว กุมาริโย สิกฺขิตพฺพํ ฯ🤖 AI จับคู่
Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṁ.
That’s how you should train.
an5.33:8.4 #
อิเมหิ โข กุมาริโย ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต มาตุคาโม กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา มนาปกายิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
Imehi kho, kumāriyo, pañcahi dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṁ maraṇā manāpakāyikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti.
When they possess these five qualities, ladies—when their body breaks up, after death—are reborn in company with the Gods of the Agreeable Host.
an5.33:9.1 #
โย นํ ภรติ สพฺพทา🤖 AI จับคู่
Yo naṁ bharati sabbadā,
She’d never look down on her husband,
an5.33:9.2 #
นิจฺจํ อาตาปิ อุสฺสุโก🤖 AI จับคู่
niccaṁ ātāpi ussuko;
who’s always eager to work hard,
an5.33:9.3 #
สพฺพกามหรํ ๕- โปสํ🤖 AI จับคู่
Sabbakāmaharaṁ posaṁ,
always looking after her,
an5.33:9.4 #
ภตฺตารํ นาติมญฺญติ🤖 AI จับคู่
bhattāraṁ nātimaññati.
and bringing whatever she wants.
an5.33:10.1 #
น จาปิ โสตฺถิ ภตฺตารํ🤖 AI จับคู่
Na cāpi sotthi bhattāraṁ,
And a good woman never scolds her husband
an5.33:10.2 #
อิสฺสาจาเรน ๑- โรสเย🤖 AI จับคู่
issācārena rosaye;
with jealous words.
an5.33:10.3 #
ภตฺตุ จ ครุโน สพฺเพ🤖 AI จับคู่
Bhattu ca garuno sabbe,
Being astute, she reveres
an5.33:10.4 #
ปฏิปูเชติ ปณฺฑิตา🤖 AI จับคู่
paṭipūjeti paṇḍitā.
those respected by her husband.
an5.33:11.1 #
อุฏฺฐายิกา ๒- อนลสา🤖 AI จับคู่
Uṭṭhāhikā analasā,
She gets up early, works tirelessly,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 37.34
an5.33:11.2 #
สงฺคหิตปริชฺชนา🤖 AI จับคู่
saṅgahitaparijjanā;
and manages the domestic help.
an5.33:11.3 #
ภตฺตุ มนาปํ จรติ🤖 AI จับคู่
Bhattu manāpaṁ carati,
She’s agreeable to her husband,
an5.33:11.4 #
สํภตํ ๓- อนุรกฺขติ ฯ🤖 AI จับคู่
sambhataṁ anurakkhati.
and preserves his wealth.
an5.33:12.1 #
ยา เอวํ วตฺตตี นารี🤖 AI จับคู่
Yā evaṁ vattatī nārī,
A lady who fulfills these duties
an5.33:12.2 #
ภตฺตุ ฉนฺทวสานุคา🤖 AI จับคู่
bhattuchandavasānugā;
according to her husband’s desire,
an5.33:12.3 #
มนาปา นาม เต เทวา🤖 AI จับคู่
Manāpā nāma te devā,
is reborn among the gods
an5.33:12.4 #
ยตฺถ สา อุปปชฺชตีติ ฯ🤖 AI จับคู่
yattha sā upapajjatī”ti.
called ‘Agreeable’.”
an5.33:12.5 #
Tatiyaṁ.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๒ — อังคุตตรนิกาย ปัญจก–ฉักกนิบาต
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน