เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต ข้อ 109

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของ ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล ท่านพระสารีบุตร นั่งคู้บัลลังก์ ตั้งกายตรง พิจารณาความสงบระงับของตนอยู่ ในที่ไม่ไกลพระผู้มี- *พระภาค พระผู้มีพระภาคได้ทรงเห็นท่านพระสารีบุตรนั่งคู้บัลลังก์ ตั้งกายตรง พิจารณาความสงบระงับของตนอยู่ในที่ไม่ไกล ฯ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ได้ทรงเปล่ง อุทานนี้ในเวลานั้นว่า ภิกษุผู้มีจิตสงบระงับ มีตัณหาอันจะนำไปในภพตัดขาดแล้ว ชาติสงสารสิ้นแล้ว พ้นแล้วจากเครื่องผูกแห่งมาร ฯ ๑. เมฆิยสูตร ๒. อุทธตสูตร ๓. โคปาลสูตร ๔. ชุณหสูตร ๕. นาคสูตร ๖. ปิณโฑลภารทวาชสูตร ๗. สาริปุตตสูตร ๘. สุนทรีสูตร ๙. อุปเสนวังคันตปุตตสูตร ๑๐. สาริปุตตสูตร ฯ

ud4.10:1.1 #

เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ me sutaṁ—

So I have heard.

ud4.10:1.2 #

เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง

ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

ud4.10:1.3 #

เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา สารีปุตฺโต ภควโต อวิทูเร นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย อตฺตโน อุปสมํ ปจฺจเวกฺขมาโน ฯ✎ ร่าง

Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya attano upasamaṁ paccavekkhamāno.

Now at that time Venerable Sāriputta was sitting not far from the Buddha, cross-legged, with his body straight, reviewing his own peacefulness.

ud4.10:2.1 #

อทฺทสา โข ภควา อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ อวิทูเร นิสินฺนํ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย อตฺตโน อุปสมํ ปจฺจเวกฺขมานํ ฯ✎ ร่าง

Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ sāriputtaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya attano upasamaṁ paccavekkhamānaṁ.

The Buddha saw him meditating there.

ud4.10:3.1 #

อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:

ud4.10:4.1 #

อุปสนฺตสนฺตจิตฺตสฺส✎ ร่าง

“Upasantasantacittassa,

“With mind at peace, so full of peace,

อ้างอิงพุทธชยันตี 24.220

ud4.10:4.2 #

เนตฺติจฺฉินฺนสฺส ภิกฺขุโน✎ ร่าง

netticchinnassa bhikkhuno;

for a mendicant who has cut the cord,

ud4.10:4.3 #

วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร✎ ร่าง

Vikkhīṇo jātisaṁsāro,

transmigration through births is finished:

ud4.10:4.4 #

มุตฺโต โส มารพนฺธนาติ ฯ✎ ร่าง

mutto so mārabandhanā”ti.

they’re freed from Māra’s bonds.”

ud4.10:4.5 #

ทสมํ ฯ✎ ร่าง

Dasamaṁ.

ud4.10:4.6 #

เมฆิยวคฺโค จตุตฺโถ ฯ✎ ร่าง

Meghiyavaggo catuttho.

ud4.10:5.0 #

ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง

Tassuddānaṁ

ud4.10:5.1 #

เมฆิโย ๑- อุทฺธตา โคปาโล ชุณ✎ ร่าง

Meghiyo uddhatā gopālo,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.122

ud4.10:5.2 #

ฺหา ๒- นาเคน ปญฺจมํ ปิณฺโฑโล สารีปุตฺโต จ✎ ร่าง

yakkho nāgena pañcamaṁ;

ud4.10:5.4 #

สุนฺทรี ภวติ อฏฺฐมํ✎ ร่าง

sundarī bhavati aṭṭhamaṁ;

ud4.10:5.5 #

อุปเสโน วงฺคนฺตปุตฺโต✎ ร่าง

Upaseno vaṅgantaputto,

ud4.10:5.6 #

สารีปุตฺโต จ เต รสาติ ฯ✎ ร่าง

sāriputto ca te dasāti.

ud5.1:0.1 #

อุทาเน✎ ร่าง

Udāna 5.1

Heartfelt Sayings 5.1

ud5.1:0.2 #

ปญฺจโม โสณตฺ✎ ร่าง

Piyatarasutta

Who is More Dear?

ud5.1:1.1 #

เถรวคฺโค✎ ร่าง

Evaṁ me sutaṁ—

So I have heard.

อ้างอิงPTS 47 · สยามรัฐ 25.144