เนื้อความทั้งข้อ
[๑๒๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเสด็จจาริกไปในโกศลชนบทกับภิกษุสงฆ์หมู่
ใหญ่ ก็สมัยนั้นแล มาณพมากด้วยกันเปล่งเสียงอื้ออึงผ่านไปในที่ไม่ไกลพระผู้มี
พระภาค พระผู้มีพระภาคได้ทรงเห็นมาณพมากด้วยกันเปล่งเสียงอื้ออึงผ่านไป
ในที่ไม่ไกล ฯ
ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ได้ทรงเปล่ง
อุทานนี้ในเวลานั้นว่า
ชนทั้งหลายผู้มีสติหลงลืม อวดอ้างว่าเป็นบัณฑิต พูดตาม
อารมณ์ (พูดเท็จ) พูดยืดยาวตามปรารถนา ย่อมไม่รู้สึก
ถึงเหตุที่ตนพูดชักนำผู้อื่นนั้น ฯ
เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.138 · พุทธชยันตี 24.248
เอกํ สมยํ ภควา โกสเลสุ จาริกํ จรติ
มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.
At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of mendicants.
เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา มาณวกา
ภควโต อวิทูเร สทฺทายมานรูปา ๑- อติกฺกมนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena sambahulā māṇavakā bhagavato avidūre sadhāyamānarūpā atikkamanti.
Now at that time several young students were passing by not far from the Buddha in a teasing manner.
อทฺทสา โข ภควา
สมฺพหุเล มาณวเก อวิทูเร สทฺทายมานรูเป อติกฺกมนฺเต ฯ✎ ร่าง
Addasā kho bhagavā sambahule māṇavake avidūre sadhāyamānarūpe atikkante.
The Buddha saw them.
อถ โข
ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
ปริมุฏฺฐา ปณฺฑิตา ภาสา✎ ร่าง
“Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā,
“Dolts pretending to be astute,
วาจาโคจรภาณิโน✎ ร่าง
vācāgocarabhāṇino;
they talk, their words out of bounds.
ยาวิจฺฉนฺติ มุขายามํ✎ ร่าง
Yāvicchanti mukhāyāmaṁ,
They blab at will, their mouths agape,
เยน นีตา น ตํ วิทูติ ฯ✎ ร่าง
yena nītā na taṁ vidū”ti.
and no-one knows what leads them on.”
—
Udāna 5.10
Heartfelt Sayings 5.10