—
‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti.
‘Here is the elephant.’
—
Atha kho, bhikkhave, so puriso jaccandhānaṁ hatthiṁ dassetvā yena so rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ rājānaṁ etadavoca:
Then he approached the king and said,
—
‘diṭṭho kho tehi, deva, jaccandhehi hatthī;
‘Your Majesty, the blind people have been shown the elephant.
—
yassadāni kālaṁ maññasī’ti.
Please go at your convenience.’
—
Atha kho, bhikkhave, so rājā yena te jaccandhā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te jaccandhe etadavoca:
Then the king went up to the blind people and said,
อ้างอิงสยามรัฐ 25.184
—
‘diṭṭho vo, jaccandhā, hatthī’ti?
‘Have you seen the elephant?’
—
‘Evaṁ, deva, diṭṭho no hatthī’ti.
‘Yes, Your Majesty, we have been shown the elephant.’
—
‘Vadetha, jaccandhā, kīdiso hatthī’ti?
‘Then tell us, what kind of thing is an elephant?’
เอวม✎ ร่าง
Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa sīsaṁ diṭṭhaṁ ahosi, te evamāhaṁsu:
The blind people who had been shown the elephant’s head said,
ฺ✎ ร่าง
‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi kumbho’ti.
‘Your Majesty, an elephant is like a pot.’
—
Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa kaṇṇo diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:
Those who had been shown the ear said,
—
‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi suppo’ti.
‘An elephant is like a winnowing fan.’
—
Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa danto diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:
Those who had been shown the tusk said,
อ้างอิงPTS 69
—
‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi khīlo’ti.
‘An elephant is like a ploughshare.’
—
Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa soṇḍo diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:
Those who had been shown the trunk said,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.148
—
‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi naṅgalīsā’ti.
‘An elephant is like a draft-pole.’
—
Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa kāyo diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:
Those who had been shown the flank said,
—
‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi koṭṭho’ti.
‘An elephant is like a storehouse.’
—
Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa pādo diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:
Those who had been shown the leg said,
—
‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi thūṇo’ti.
‘An elephant is like a pillar.’
—
Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa satthi diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:
Those who had been shown the thigh said,
—
‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi udukkhalo’ti.
‘An elephant is like a mortar.’
—
Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa naṅguṭṭhaṁ diṭṭhaṁ ahosi, te evamāhaṁsu:
Those who had been shown the tail said,
—
‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi musalo’ti.
‘An elephant is like a pestle.’
—
Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa vāladhi diṭṭho ahosi, te evamāhaṁsu:
Those who had been shown the tip of the tail said,
—
‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi sammajjanī’ti.
‘An elephant is like a broom.’
—
Te ‘ediso hatthī, nediso hatthī;
Saying, ‘Such is an elephant, not such!
—
nediso hatthī, ediso hatthī’ti aññamaññaṁ muṭṭhīhi saṁsumbhiṁsu.
Such is not an elephant, such is!’ they punched each other with their fists.
—
Tena ca pana, bhikkhave, so rājā attamano ahosi.
At that, the king was pleased.
—
Evamevaṁ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā andhā acakkhukā.
In the same way, mendicants, the wanderers of other religions are blind and sightless.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.185
—
Te atthaṁ na jānanti anatthaṁ na jānanti, dhammaṁ na jānanti adhammaṁ na jānanti.
They don’t understand what is beneficial or what is not beneficial, nor what is the truth and what is not the truth.
—
Te atthaṁ ajānantā anatthaṁ ajānantā, dhammaṁ ajānantā adhammaṁ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:
That’s why they are fighting, quarreling, and disputing, continually wounding each other with barbed words.
—
‘ediso dhammo, nediso dhammo;
‘Such is Truth, such is not!
—
nediso dhammo, ediso dhammo’”ti.
Such is not Truth, such is!’”
—
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
—
eke samaṇabrāhmaṇā;
cling to these things.
—
Viggayha naṁ vivadanti,
Arguing, they dispute,
—
janā ekaṅgadassino”ti.
the folk who see just one part.”
—
Udāna 6.5
Heartfelt Sayings 6.5
—
Dutiyanānātitthiyasutta
Followers of Various Other Religions (2nd)
เม สุตํ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.149 · พุทธชยันตี 24.264
เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ
วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
เตน โข ปน สมเยน
สมฺพหุลา นานาติตฺถิยา สมณพฺราหฺมณา ปริพฺพาชกา สาวตฺถิยํ
ปฏิวสนฺติ นานาทิฏฺฐิกา นานาขนฺติกา นานารุจิกา
นานาทิฏฺฐินิสฺสยนิสฺสิตา ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.
Now at that time several ascetics, brahmins, and wanderers who followed various other religions were residing in Sāvatthī, holding different views, beliefs, and opinions, relying on different views.
สนฺเตเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน
เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
There were some ascetics and brahmins who had this doctrine and view:
สสฺสโต อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“The self and the cosmos are eternal. This is the only truth, anything else is futile.”
สนฺติ ปเนเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
Others held views such as the following, each regarding their own view as true and others as silly.
อสสฺสโต
อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“asassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“The self and the cosmos are not eternal.”
สนฺเตเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
สสฺสโต
จ อสสฺสโต จ อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“sassato ca asassato ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“The self and the cosmos are both eternal and not eternal.”
สนฺติ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. เต ฯ
ปเนเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
อ้างอิงสยามรัฐ 25.186
เนว สสฺสโต
นาสสฺสโต อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“neva sassato nāsassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“The self and the cosmos are neither eternal nor not eternal.”
สนฺเตเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
สยงฺกโต อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“sayaṅkato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“The self and the cosmos are made by oneself.”
สนฺติ ปเนเก
สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
ปรงฺกโต อตฺตา จ โลโก
จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“paraṅkato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“The self and the cosmos are made by another.”
สนฺเตเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
สยงฺกโต จ ปรงฺกโต จ อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“The self and the cosmos are made by both oneself and another.”
สนฺติ ปเนเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
อสยงฺกาโร
จ อปรงฺกาโร จ อธิจฺจสมุปฺปนฺโน อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ
โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“The self and the cosmos have arisen anomalously, not made by oneself or another.”
สนฺเตเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
สสฺสตํ สุขทุกฺขํ อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“sassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“Pleasure and pain are eternal, and the self and the cosmos.”
สนฺติ ปเนเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
อสสฺสตํ สุขทุกฺขํ อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ
โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“asassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“Pleasure and pain are not eternal, and the self and the cosmos.”
สนฺเตเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
อ้างอิงPTS 70
สสฺสตญฺจ อสสฺสตญฺจ สุขทุกฺขํ อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว
สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“Pleasure and pain are both eternal and not eternal, and the self and the cosmos.”
สนฺติ ปเนเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน
เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
เนว สสฺสตํ นาสสฺสตํ สุขทุกฺขํ อตฺตา จ โลโก จ
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“neva sassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“Pleasure and pain are neither eternal nor not eternal, and the self and the cosmos.”
สนฺเตเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน
เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
อ้างอิงสยามรัฐ 25.187 · พุทธชยันตี 24.266
สยงฺกตํ สุขทุกฺขํ อตฺตา
จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“Pleasure and pain are made by oneself, and the self and the cosmos.”
สนฺติ ปเนเก
สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
ปรงฺกตํ
สุขทุกฺขํ อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“Pleasure and pain are made by another, and the self and the cosmos.”
สนฺเตเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
สยงฺกตญฺจ ปรงฺกตญฺจ สุขทุกฺขํ อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว
สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“Pleasure and pain are made by both oneself and another, and the self and the cosmos.”
สนฺติ ปเนเก สมณพฺราหฺมณา
เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.150
อสยงฺการํ จ อปรงฺการํ จ
อธิจฺจสมุปฺปนฺนํ สุขทุกฺขํ อตฺตา จ โลโก จ อิทเมว สจฺจํ
โมฆมญฺญนฺติ ฯ✎ ร่าง
“asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
“Pleasure and pain have arisen anomalously, not made by oneself or another, and the self and the cosmos.”
เต ภณฺฑนชาตา กลหชาตา วิวาทาปนฺนา
อญฺญมญฺญํ มุขสตฺตีหิ วิตุทนฺตา วิหรนฺติ✎ ร่าง
Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:
They were fighting, quarreling, and disputing, continually wounding each other with barbed words:
เอทิโส ธมฺโม
เนทิโส ธมฺโม✎ ร่าง
“ediso dhammo, nediso dhammo;
“Such is Truth, such is not Truth!
เนทิโส ธมฺโม เอทิโส ธมฺโมติ ฯ✎ ร่าง
nediso dhammo, ediso dhammo”ti.
Such is not Truth, such is Truth!”