อถ โข ภควา สุนิธวสฺสการานํ มคธมหามตฺตานํ
อิมาหิ คาถาหิ อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
When the Buddha had expressed his appreciation to Sunidha and Vassakāra with these verses, he rose from his seat and left.
เตน โข
ปน สมเยน สุนีธวสฺสการา มคธมหามตฺตา ภควนฺตํ ปิฏฺฐิโต
ปิฏฺฐิโต อนุพนฺธา ๑- โหนฺติ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti:
Sunidha and Vassakāra followed behind the Buddha, thinking,
เยนชฺช สมโณ โคตโม ทฺวาเรน
นิกฺขมิสฺสติ ตํ โคตมทฺวารํ นาม ภวิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
“yenajja samaṇo gotamo dvārena nikkhamissati taṁ gotamadvāraṁ nāma bhavissati.
“The gate through which the ascetic Gotama exits today shall be named the Gotama Gate.
เยน ติตฺเถน คงฺคํ
นทึ ตริสฺสติ ตํ โคตมติตฺถํ นาม ภวิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
Yena titthena gaṅgaṁ nadiṁ tarissati taṁ gotamatitthaṁ nāma bhavissatī”ti.
The ford at which he crosses the Ganges River shall be named the Gotama Ford.”
อถ โข ภควา เยน ทฺวาเรน นิกฺขมิ ตํ โคตมทฺวารํ
นาม อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā yena dvārena nikkhami taṁ gotamadvāraṁ nāma ahosi.
Then the gate through which the Buddha exited was named the Gotama Gate.
อ้างอิงPTS 90 · สยามรัฐ 25.222 · พุทธชยันตี 24.310
อถ โข ภควา เยน คงฺคา นที เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā yena gaṅgā nadī tenupasaṅkami.
Then the Buddha came to the Ganges River.
เตน โข ปน สมเยน คงฺคา นที ปูรา โหติ สมติตฺติกา กากเปยฺยา ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena gaṅgā nadī pūrā hoti samatittikā kākapeyyā.
Now at that time the Ganges was full to the brim so a crow could drink from it.
อปฺเปกจฺเจ มนุสฺสา นาวํ ปริเยสนฺติ อปฺเปกจฺเจ อุฬุมฺปํ ปริเยสนฺติ
อปฺเปกจฺเจ กุลฺลํ พนฺธนฺติ อปารา ปารํ คนฺตุกามา ฯ อถ โข
ภควา เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมฺมิญฺชิตํ วา พาหํ
ปสาเรยฺย ปสาริตํ วา พาหํ สมฺมิญฺเชยฺย เอวเมวํ คงฺคาย
นทิยา โอริมตีรา อนฺตรหิโต ปาริมตีเร ปจฺจุฏฺฐาสิ สทฺธึ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อนุพทฺธา ฯ
ภิกฺขุสงฺเฆน ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—gaṅgāya nadiyā orimatīre antarahito pārimatīre paccuṭṭhāsi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
But, as easily as a strong person would extend or contract their arm, the Buddha, together with the mendicant Saṅgha, vanished from the near shore and landed on the far shore.
อทฺทสา โข ภควา เต มนุสฺเส อปฺเปกจฺเจ นาวํ
ปริเยสนฺเต อปฺเปกจฺเจ อุฬุมฺปํ ปริเยสนฺเต อปฺเปกจฺเจ กุลฺลํ
พนฺธนฺเต อปารา ปารํ คนฺตุกาเม ฯ✎ ร่าง
Addasā kho bhagavā te manusse appekacce nāvaṁ pariyesante, appekacce uḷumpaṁ pariyesante, appekacce kullaṁ bandhante apārā pāraṁ gantukāme.
He saw all those humans wanting to cross over.
อถ โข ภควา เอตมตฺถํ
วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.175
เย ตรนฺติ อณฺณวํ สรํ✎ ร่าง
“Ye taranti aṇṇavaṁ saraṁ,
“Those who cross a deluge or stream
เสตุํ กตฺวาน วิสชฺช ปลฺลลานิ✎ ร่าง
Setuṁ katvāna visajja pallalāni;
have built a bridge and left the marshes behind.
กุลฺลญฺหิ ชโน พนฺธติ✎ ร่าง
Kullañhi jano pabandhati,
While some people are still tying a raft,
ติณฺณา เมธาวิโน ชนาติ ฯ✎ ร่าง
Tiṇṇā medhāvino janā”ti.
intelligent people have crossed over.”
—
Udāna 8.7
Heartfelt Sayings 8.7