‹ กลับ
ทัณฑวรรค
เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต · ข้อ 20 · ขุ.ขุ. ๒๕/๖๑๘ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๐] ภิกษุทำตนให้เป็นอุปมาว่า สัตว์ทั้งปวงย่อมสะดุ้งต่ออาชญา สัตว์ทั้งปวงย่อมกลัวต่อความตาย แล้วไม่พึงฆ่าเอง ไม่พึง ใช้ผู้อื่นให้ฆ่า ภิกษุทำตนให้เป็นอุปมาว่า สัตว์ทั้งปวงย่อม สะดุ้งต่ออาชญา ชีวิตเป็นที่รักของสัตว์ทั้งปวง แล้วไม่พึง ฆ่าเอง ไม่พึงใช้ผู้อื่นให้ฆ่า ผู้ใดแสวงหาความสุขเพื่อตน ย่อมเบียดเบียนสัตว์ทั้งหลายผู้ใคร่ความสุขด้วยอาชญา ผู้นั้น ย่อมไม่ได้ความสุขในโลกหน้า ผู้ใดแสวงหาความสุขเพื่อ ตน ย่อมไม่เบียดเบียนสัตว์ทั้งหลายผู้ใคร่ความสุข ด้วย อาชญา ผู้นั้นย่อมได้ความสุขในโลกหน้า ท่านอย่าได้ กล่าวคำหยาบกะใครๆ ผู้ที่ท่านกล่าวแล้วพึงกล่าวตอบท่าน เพราะว่าถ้อยคำแข็งดีให้เกิดทุกข์ อาชญาตอบพึงถูกต้องท่าน ถ้าท่านไม่ยังตนให้หวั่นไหวดุจกังสดาลถูกขจัดแล้ว ท่านนี้ จะเป็นผู้ถึงนิพพาน ความแข็งดีย่อมไม่มีแก่ท่าน นายโคบาล ย่อมต้อนฝูงโคไปสู่ที่หากิน ด้วยท่อนไม้ฉันใด ความแก่ และความตายย่อมต้อนอายุของสัตว์ทั้งหลายไป ฉันนั้น คน พาลผู้ไร้ปัญญาทำกรรมอันลามกอยู่ ย่อมไม่รู้สึก ภายหลัง ย่อมเดือดร้อนเพราะกรรมของตนเอง เหมือนบุคคลถูกไฟ ไหม้ ฉะนั้น ผู้ใดย่อมประทุษร้ายในพระขีณาสพผู้ไม่มี อาชญา ผู้ไม่ประทุษร้าย ด้วยอาชญา ผู้นั้นย่อมเข้าถึงเหตุ แห่งทุกข์ ๑๐ อย่าง อย่างใดอย่างหนึ่งพลันทีเดียว คือ เวทนาหยาบช้า ความเสื่อมทรัพย์ ความแตกแห่งสรีระ อาพาธหนัก ความฟุ้งซ่านแห่งจิต ความขัดข้องแต่พระราชา การกล่าวตู่อันร้ายแรง ความสิ้นญาติ ความย่อยยับแห่งโภคะ ทั้งหลาย หรือไฟย่อมไหม้เรือนของเขา เมื่อตายไป เขาผู้ ไร้ปัญญาย่อมเข้าถึงนรก ความประพฤติเปลือย การทรงชฎา การนอนที่เปือกตม การไม่กินข้าว หรือการนอนเหนือแผ่น ดิน ความคลุกคลีด้วยธุลี ความเพียรอันปรารภด้วยความเป็น คนกระโหย่ง ยังสัตว์มีความสงสัยอันข้ามไม่ได้แล้วให้หมด จดไม่ได้ ถ้าแม้บุคคลผู้ประดับแล้ว เป็นผู้สงบ ฝึกแล้ว เที่ยงแล้ว เป็นผู้ประพฤติธรรมอันประเสริฐ วางอาชญาใน สัตว์ทุกจำพวก แล้วพึงประพฤติสม่ำเสมอไซร้ บุคคลนั้น ชื่อว่าเป็นพราหมณ์ บุคคลนั้นชื่อว่าเป็นสมณะ บุคคลนั้น ชื่อว่าเป็นภิกษุ บุรุษผู้เกียดกันอกุศลวิตกด้วยหิริ มีอยู่ใน โลกน้อยคน บุรุษผู้บรรเทาความหลับตื่นอยู่ ดุจม้าที่เจริญ หลบแส้ หาได้ยาก ม้าที่เจริญถูกนายสารถีเฆี่ยนด้วยแส้ ย่อมทำความเพียร ฉันใด เธอทั้งหลายจงเป็นผู้มีความเพียร มีความสังเวช ฉันนั้นเถิด เธอทั้งหลายเป็นผู้ประกอบด้วย ศรัทธา ศีล วิริยะ สมาธิ และการวินิจฉัยธรรม เป็นผู้มี วิชชาและจรณะอันสมบูรณ์ เป็นผู้มีสติ จักละทุกข์มีประมาณ ไม่น้อยนี้เสียได้ ก็พวกใช้น้ำย่อมไขน้ำไป พวกช่างศรย่อม ดัดลูกศร พวกช่างถากย่อมถากไม้ ผู้มีวัตรอันงามย่อม ฝึกตน ฯ
เทียบรายประโยค (85 ประโยค)
dhp129:0.4 #
Chabbaggiyabhikkhuvatthu
dhp129:1 #
สพฺเพ ตสนฺติ ทณฺฑสฺส✎ ร่าง
Sabbe tasanti daṇḍassa,
All tremble at the rod,
อ้างอิงพุทธชยันตี 24.56
dhp129:2 #
สพฺเพ ภายนฺติ มจฺจุโน✎ ร่าง
sabbe bhāyanti maccuno;
all fear death.
dhp129:3 #
อตฺตานํ อุปมํ กตฺวา✎ ร่าง
Attānaṁ upamaṁ katvā,
Treating others like oneself,
dhp129:4 #
น หเนยฺย น ฆาตเย ฯ✎ ร่าง
na haneyya na ghātaye.
neither kill nor incite to kill.
dhp130:0 #
Chabbaggiyavatthu
dhp130:1 #
สพฺเพ ตสนฺติ ทณฺฑสฺส✎ ร่าง
Sabbe tasanti daṇḍassa,
All tremble at the rod,
dhp130:2 #
สพฺเพสํ ชีวิตํ ปิยํ✎ ร่าง
sabbesaṁ jīvitaṁ piyaṁ;
all love life.
dhp130:3 #
อตฺตานํ อุปมํ กตฺวา✎ ร่าง
Attānaṁ upamaṁ katvā,
Treating others like oneself,
dhp130:4 #
น หเนยฺย น ฆาตเย ฯ✎ ร่าง
na haneyya na ghātaye.
neither kill nor incite to kill.
dhp131:0 #
Sambahulakumārakavatthu
dhp131:1 #
สุขกามานิ ภูตานิ✎ ร่าง
Sukhakāmāni bhūtāni,
Creatures love happiness,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.30
dhp131:2 #
โย ทณฺเฑน วิหึสติ✎ ร่าง
yo daṇḍena vihiṁsati;
so if you harm them with a stick
dhp131:3 #
อตฺตโน สุขเมสาโน✎ ร่าง
Attano sukhamesāno,
in search of your own happiness,
dhp131:4 #
เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ ฯ✎ ร่าง
pecca so na labhate sukhaṁ.
after death you won’t find happiness.
dhp132:1 #
สุขกามานิ ภูตานิ✎ ร่าง
Sukhakāmāni bhūtāni,
Creatures love happiness,
dhp132:2 #
โย ทณฺเฑน น หึสติ✎ ร่าง
yo daṇḍena na hiṁsati;
so if you don’t harm them with a stick
dhp132:3 #
อตฺตโน สุขเมสาโน✎ ร่าง
Attano sukhamesāno,
in search of your own happiness,
dhp132:4 #
เปจฺจ โส ลภเต สุขํ ฯ✎ ร่าง
pecca so labhate sukhaṁ.
after death you will find happiness.
dhp133:0 #
Koṇḍadhānattheravatthu
dhp133:1 #
มาโวจ ผรุสํ กญฺจิ✎ ร่าง
Māvoca pharusaṁ kañci,
Don’t speak harshly,
dhp133:2 #
วุตฺตา ปฏิวเทยฺยุ ตํ✎ ร่าง
vuttā paṭivadeyyu taṁ;
they may speak harshly back.
dhp133:3 #
ทุกฺขา หิ สารมฺภกถา✎ ร่าง
Dukkhā hi sārambhakathā,
For aggressive speech is painful,
dhp133:4 #
ปฏิทณฺฑา ผุเสยฺยุ ตํ ฯ✎ ร่าง
paṭidaṇḍā phuseyyu taṁ.
and the rod may spring back on you.
dhp134:1 #
สเจ เนเรสิ อตฺตานํ✎ ร่าง
Sace neresi attānaṁ,
If you still yourself
อ้างอิงสยามรัฐ 25.33
dhp134:2 #
กํโส อุปหโต ยถา✎ ร่าง
kaṁso upahato yathā;
like a broken gong,
dhp134:3 #
เอส ปตฺโตสิ นิพฺพานํ✎ ร่าง
Esa pattosi nibbānaṁ,
you reach extinguishment
dhp134:4 #
สารมฺโภ เต น วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
sārambho te na vijjati.
and know no conflict.
dhp135:0 #
Uposathikaitthīnaṁvatthu
dhp135:1 #
ยถา ทณฺเฑน โคปาโล✎ ร่าง
Yathā daṇḍena gopālo,
As a cowherd drives the cows
dhp135:2 #
คาโว ปาเชติ โคจรํ✎ ร่าง
gāvo pājeti gocaraṁ;
to pasture with the rod,
dhp135:3 #
เอวํ ชรา จ มจฺจุ จ✎ ร่าง
Evaṁ jarā ca maccu ca,
so too old age and death
dhp135:4 #
อายุํ ปาเชนฺติ ปาณินํ ฯ✎ ร่าง
āyuṁ pājenti pāṇinaṁ.
drive life from living beings.
dhp136:0 #
Ajagarapetavatthu
dhp136:1 #
อถ ปาปานิ กมฺมานิ✎ ร่าง
Atha pāpāni kammāni,
The fool does not understand
dhp136:2 #
กรํ พาโล น พุชฺฌติ✎ ร่าง
karaṁ bālo na bujjhati;
the evil that they do.
dhp136:3 #
เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ✎ ร่าง
Sehi kammehi dummedho,
But because of those deeds, that simpleton
dhp136:4 #
อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ ฯ✎ ร่าง
aggidaḍḍhova tappati.
is tormented as if burnt by fire.
dhp137:0 #
Mahāmoggallānattheravatthu
dhp137:1 #
โย ทณฺเฑน อทณฺเฑสุ✎ ร่าง
Yo daṇḍena adaṇḍesu,
One who violently attacks
อ้างอิงพุทธชยันตี 24.58
dhp137:2 #
อปฺปทุฏฺเฐสุ ทุสฺสติ✎ ร่าง
appaduṭṭhesu dussati;
the peaceful and the innocent
dhp137:3 #
ทสนฺนมญฺญตรํ ฐานํ✎ ร่าง
Dasannamaññataraṁ ṭhānaṁ,
swiftly falls
dhp137:4 #
ขิปฺปเมว นิคจฺฉติ✎ ร่าง
khippameva nigacchati.
to one of ten bad states:
dhp138:1 #
เวทนํ ผรุสํ ชานึ✎ ร่าง
Vedanaṁ pharusaṁ jāniṁ,
harsh pain; loss;
dhp138:2 #
สรีรสฺส จ เภทนํ✎ ร่าง
sarīrassa va bhedanaṁ;
the breakup of the body;
dhp138:3 #
ครุกํ วาปิ อาพาธํ✎ ร่าง
Garukaṁ vāpi ābādhaṁ,
serious illness;
dhp138:4 #
จิตฺตกฺเขปํ ว ปาปุเณ✎ ร่าง
cittakkhepaṁ va pāpuṇe.
mental distress;
dhp139:1 #
ราชโต วา อุปสคฺคํ✎ ร่าง
Rājato vā upasaggaṁ,
hazards from rulers;
dhp139:2 #
อพฺภกฺขานํ ว ทารุณํ✎ ร่าง
Abbhakkhānaṁ va dāruṇaṁ;
vicious slander;
dhp139:3 #
ปริกฺขยํ ว ญาตีนํ✎ ร่าง
Parikkhayaṁ va ñātīnaṁ,
loss of kin;
dhp139:4 #
โภคานํ ว ปภงฺคุณํ✎ ร่าง
Bhogānaṁ va pabhaṅguraṁ.
destruction of wealth;
dhp140:1 #
อถ วาสฺส อคารานิ✎ ร่าง
Atha vāssa agārāni,
or else their home
dhp140:2 #
อคฺคิ ฑหติ ปาวโก✎ ร่าง
aggi ḍahati pāvako;
is consumed by fire.
dhp140:3 #
กายสฺส เภทา ทุปฺปญฺโญ✎ ร่าง
Kāyassa bhedā duppañño,
When their body breaks up, that witless person
dhp140:4 #
นิรยํ โส อุปปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
nirayaṁ sopapajjati.
is reborn in hell.
dhp141:0 #
Bahubhaṇḍikabhikkhuvatthu
dhp141:1 #
น นคฺคจริยา น ชฏา น ปงฺกา✎ ร่าง
Na naggacariyā na jaṭā na paṅkā,
Not nudity, nor matted hair, nor mud,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 47.31
dhp141:2 #
นานาสกา ตณฺฑิลสายิกา วา✎ ร่าง
Nānāsakā thaṇḍilasāyikā vā;
nor fasting, nor lying on bare ground,
dhp141:3 #
รโชชลฺลํ อุกฺกุฏิกปฺปธานํ✎ ร่าง
Rajojallaṁ ukkuṭikappadhānaṁ,
nor wearing dust and dirt, or squatting on the heels,
dhp141:4 #
โสเธนฺติ มจฺจํ อวิติณฺณกงฺขํ ฯ✎ ร่าง
Sodhenti maccaṁ avitiṇṇakaṅkhaṁ.
will cleanse a mortal not free of doubt.
dhp142:0 #
Santatimahāmattavatthu
dhp142:1 #
อลงฺกโต เจปิ สมํ จเรยฺย✎ ร่าง
Alaṅkato cepi samaṁ careyya,
Dressed up they may be, but if they live well—
อ้างอิงสยามรัฐ 25.34
dhp142:2 #
สนฺโต ทนฺโต นิยโต พฺรหฺมจารี✎ ร่าง
Santo danto niyato brahmacārī;
peaceful, tamed, committed to the spiritual path,
dhp142:3 #
สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑํ✎ ร่าง
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ,
having laid aside violence towards all creatures—
dhp142:4 #
โส พฺราหฺมโณ โส สมโณ ส ภิกฺขุ ฯ✎ ร่าง
So brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhu.
they are a brahmin, an ascetic, a mendicant.
dhp143:0 #
Pilotikatissattheravatthu
dhp143:1 #
หิรินิเสโธ ปุริโส✎ ร่าง
Hirīnisedho puriso,
Can a person constrained by conscience
อ้างอิงพุทธชยันตี 24.60
dhp143:2 #
โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ✎ ร่าง
koci lokasmi vijjati;
be found in the world?
dhp143:3 #
โย นิทฺทํ อปโพเธติ✎ ร่าง
Yo niddaṁ apabodheti,
Who shies away from blame,
dhp143:4 #
อสฺโส ภโทฺร กสามิว✎ ร่าง
asso bhadro kasāmiva.
like a fine horse from the whip?
dhp144:1 #
อสฺโส ยถา ภโทฺร กสานิวิฏฺโฐ✎ ร่าง
Asso yathā bhadro kasāniviṭṭho,
Like a fine horse under the whip,
dhp144:2 #
อาตาปิโน สํเวคิโน ภวาถ✎ ร่าง
Ātāpino saṁvegino bhavātha;
be keen and full of urgency.
dhp144:3 #
สทฺธาย สีเลน จ วิริเยน จ✎ ร่าง
Saddhāya sīlena ca vīriyena ca,
With faith, ethics, and energy,
dhp144:4 #
สมาธินา ธมฺมวินิจฺฉเยน จ✎ ร่าง
Samādhinā dhammavinicchayena ca;
immersion, and investigation of principles,
dhp144:5 #
สมฺปนฺนวิชฺชาจรณา ปติสฺสตา ป✎ ร่าง
Sampannavijjācaraṇā patissatā,
accomplished in knowledge and conduct, mindful,
dhp144:6 #
หสฺสถ ทุกฺขมิทํ อนปฺปกํ ฯ✎ ร่าง
Jahissatha dukkhamidaṁ anappakaṁ.
give up this vast suffering.
dhp145:0 #
Sukhasāmaṇeravatthu
dhp145:1 #
อุทกํ หิ นยนฺติ เนตฺติกา✎ ร่าง
Udakañhi nayanti nettikā,
While irrigators guide water,
dhp145:2 #
อุสุการา นมยนฺติ เตชนํ✎ ร่าง
Usukārā namayanti tejanaṁ;
fletchers shape arrows,
dhp145:3 #
ทารุํ นมยนฺติ ตจฺฉกา✎ ร่าง
Dāruṁ namayanti tacchakā,
and carpenters carve timber—
dhp145:4 #
อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา ฯ✎ ร่าง
Attānaṁ damayanti subbatā.
those true to their vows tame themselves.
dhp145:5 #
ทณฺฑวคฺโค ทสโม ฯ✎ ร่าง
Daṇḍavaggo dasamo.
dhp146:0.1 #
Khuddakanikāya
Minor Collection
dhp146:0.2 #
ธมฺมปทคาถาย เอกาทสโม✎ ร่าง
Dhammapada
Sayings of the Dhamma 146–156
dhp146:0.3 #
ชราวคฺโค✎ ร่าง
Jarāvagga
11. Old Age
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน